İleri evre hepatoselüler kanser hastalarında prognostik nütrisyonel indeksin sorafenib tedavisi öncesi prognostik değeri

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, hepatoselüler kanser (HSK) tanısı almış hastalarda prognostik nütrisyonel indeks (PNI) düzeyleri ile sağkalım arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma ile, prognostik nütrisyonel indeksin HSK'li hastalarda hastalığın gidişatını öngörmedeki potansiyel rolünü ortaya koymak hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Onkoloji Kliniği'nde 1 Ocak 2013 ile 1 Nisan 2024 tarihleri arasında hepatoselüler kanser tanısı alarak sorafenib tedavisi planlanan hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hastalara ait demografik, klinik ve laboratuvar verileri hastane bilgi sistemi üzerinden temin edilmiştir. Prognostik nütrisyonel indeks düzeylerine göre oluşturulan gruplar, sağkalım açısından karşılaştırılmıştır. Veri analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak yapılmış; uygun istatistiksel testler uygulanmıştır. p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya hepatoselüler kanserli, 18 yaş üzeri toplam 48 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %87.5'i erkek olup, medyan yaş 66.5 yıldır. Etiyolojik olarak en sık neden Hepatit B (%68.8) saptanmıştır. Tanı anında olguların %58.3'ünde tümör boyutu 5 cm'nin üzerinde, %70.8'inde ise üç veya daha fazla lezyon bulunmuştur. Uygulanan tedaviler arasında en sık yöntem transarteriyel kemoembolizasyon (TAKE, %29.2) olup, bunu cerrahi (%22.9), radyofrekans ablasyon (%8.3) ve TARE (%6.3) izlemiştir. ROC analizi sonucunda Prognostik Nütrisyonel İndeks (PNİ) için en uygun eşik değerin 43.2 olduğu belirlenmiş (AUC=0.833; p<0.001) ve bu değere göre hastalar PNİ yüksek ve düşük olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Düşük PNİ grubunda albümin ve lenfosit düzeyleri anlamlı olarak düşük, toplam bilirubin düzeyleri ise yüksek bulunmuştur. Kaplan-Meier analizine göre PNİ yüksek grubun medyan genel sağkalımı 25 ay, düşük grubun ise 9.4 ay olarak saptanmış (p=0.011); progresyonsuz sağkalım sırasıyla 15.3 ve 2.8 ay olup fark ileri düzeyde anlamlıdır (p<0.001). Hastalık kontrol oranı PNİ yüksek grupta %79.2, düşük grupta %25.0 olarak bulunmuş (p<0.001) ve yüksek PNİ düzeyinin daha iyi sağkalım ve tedavi yanıtı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, Prognostik Nütrisyonel İndeks'in (PNİ) hepatoselüler kanserli hastalarda sağkalımı öngörmede bağımsız ve anlamlı bir prognostik belirteç olduğunu göstermiştir. PNİ yüksek olan hastalarda medyan genel sağkalım 25.0 ay, düşük PNİ grubunda ise 9.4 ay olarak saptanmıştır. Benzer şekilde progresyonsuz sağkalım süreleri sırasıyla 15.3 ay ve 2.8 ay olup fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Yalnızca serum albümin düzeyi ve lenfosit sayısına dayanan bu indeksin basit, ekonomik ve kolay erişilebilir olması, klinik uygulamada kullanımını kolaylaştırmaktadır. Düşük PNİ değerleri, yetersiz beslenme durumu ve zayıf immün yanıtla ilişkili olup olumsuz prognozu işaret etmektedir. PNİ'nin hepatoselüler kanserli hastalarda hasta prognozunu öngörmede güvenilir, pratik ve klinik kullanıma uygun bir belirteç olduğunu desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Hepatoselüler kanser, Prognostik Nütrisyonel İndeks, Sağkalım