İleri evre kolorektal kanser hastalarında hastalık özellikleri ve tafı (thrombin activatable fibrinolysis inhibitor),TFPI (tissue factor pathway inhibitor), prothrombin fragmant 1+2

Amaç: Kanser hastaları arasında tromboembolizm sıklıkla görülmektedir. Tromboemboli proflaksi ve tedavisi ile sağkalımda uzama sağlanmaktadır. Kolorektal kanser gelişimi ve progresyonu sırasında koagülasyon ve fibrinolitik sistemde yer alan pek çok molekül aktive olmaktadır. TAFI, TFPI, protrombin fragman 1+2 koagülasyon ve fibrinoliziste yeni tanımlanan moleküllerdir. Çalışmamızda ileri evre kolorektal kanser hastalarında hastalık özellikleri ile TAFI, TFPI ve protrombin fragman 1+2 (F 1+2) düzeyleri arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Tıbbi onkoloji kliniğinde takip tedavi edilen ileri evre kolorektal kanserli hastalar çalışmaya alınmıştır. TAFI, TFPI, protrombin fragmant 1+2 düzeyleri ELISA yöntemi ile değerlendirilmiştir. Hasta özellikleri olarak yaş, cins, vücut kitle indeksi, performans skoru (ECOG), progresyona kadar geçen süre, metastaz sayısı, tümörün boyutu, derecesi, lokalizasyonu, vasküler invazyon, perinöral invazyon varlığı, CEA, hemoglobin ve trombosit sayısı, uygulanan kemoterapi protokolü hasta kayıtlarından retrospektif olarak incelenmiştir. Hasta özellikleri ve TAFI, TFPI ve F 1+2 düzeyleri NCSS 2007&PASS 2008 istatistik yazılımı kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışmaya 28 kadın (%34) ve 54 erkek hasta (%66) alındı. Hastaların yaş ortalaması 56 idi. TAFI, TFPI ve protrombin fragmant 1+2 düzeyleri hastalarda sırasıyla %69.5, %71 ve %96. 3 oranında yüksek saptandı. Hasta özellikleri ile karşılaştırıldığında yaş ile TFPI arasında istatiksel olarak anlamlı olmamakla beraber negatif bir ilişki vardı. Kadın hastalarda TAFI düzeyleri erkek hastalara göre daha yüksekti fakat istatiksel olarak anlamlı değildi. Performans skoru ECOG 2 olan hastalarda F 1+2 düzeyleri istatiksel anlamlı olarak yüksekti. PKGS 10 ay üzerinde olan hastalarda TFPI düzeyleri istatiksel olarak anlamlı olmamakla beraber yüksekti. Rektum kanseri olgularında TAFI düzeyleri istatiksel olarak anlamlı olarak yüksekti. Tümör derecesi 2, 3 olan hastalarda TFPI düzeyleri anlamlı olarak yüksekti. CEA ve hemoglobin değerleri ile TFPI arasında istatiksel olarak anlamlı olmayan pozitif yönde zayıf bir ilişki vardı. Trombosit sayısı ile TAFI düzeyleri arasında pozitif yönde istatiksel olarak anlamlı olmasada pozitif bir ilişki saptandı. Çalışmamızda metastaz sayısı, tümör boyutu, vasküler invazyon, perinörel invazyon ve tedavi protokolleri ile TAFI, TFPI, F 1+2 düzeyleri arasında bir ilişki saptanmadı.Sonuç: Kanser hastalarında hemostatik sistemde değişiklikler ve aktivasyon olmaktadır. TE kanser hastalarında önemli bir mortalite nedenidir. Fizyopatolojisinde pek çok faktörün eşlik ettiği komplex bir hiperkoagülabl durum önemlidir. Kanser hastalarının TE yönünden risk gruplarına ayrılması yüksek riskli hastalarda uygulanacak tromboproflaksi ile klinik başarının artması yönünden önemlidir. Fakat günümüzde herhangi bir risk skorlama sistemi yoktur. Güncel çalışmalarda pek çok biyobelirteç kanser hastalarında TE riski saptanması için araştırılmıştır fakat hiçbiri bir biyobelirteç olarak onaylanmamıştır.Anahtar Sözcükler: Kanser, trombozis, TAFİ, TFPİ, protrombin fragmant 1+2.