İletişim yetkinliği, yalnızlık ve sosyal beğenirliğin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisi

Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının incelendiği bu çalışmada sosyal medya bağımlılığının iletişim yetkinliği, yalnızlık ve sosyal beğenirlik değişkenleri açısından incelenmesi amaçlayan bu çalışmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bir diğer amaç ise sosyal medya bağımlılığının cinsiyet, fakülte ve ilişki durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışmanın örneklemini 2023-2024 eğitim öğretim yılında farklı fakültelerde öğrenim gören toplam 540 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların kişisel bilgilerine ilişkin verileri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", sosyal medya bağımlılıklarının incelenmesi amacıyla "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", iletişim yetkinliğinin incelenmesi amacıyla "Kişilerarası İletişim Yetkinliği Envanteri (KİYE)", yalnızlıklarının incelenmesi amacıyla "UCLA Yalnızlık Ölçeği", sosyal beğenirlikleriinin incelenmesi amacıyla "Sosyal Beğenirlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma için gerekli izinler Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Etik Kurul'u ile araştırmanın gerçekleştirildiği Çankırı Karatekin Üniversitesi rektörlüğü ve uygulamanın yapılacağı her fakülteden izinler alınmıştır. Veri analizinde IBM SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler t testi, ANOVA, levene testi, tukey testi, pearson momentlar çarpımı korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile incelenmiştir. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığın cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği tespit etmek için t testi; fakülte ve ilişki durumu değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırmada yer alan diğer bağımsız değişkenler olan iletişim yetkinliği, yalnızlık ve sosyal beğenirliğin üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığını yordayıp yordamadığını belirlemek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkların cinsiyet ve ilişki durumları bakımından anlamlı bir farklılık gösterdiği; fakülte bakımından anlamlı bir farklılık göstermediği sonucu elde edilmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizine göre en güçlü yordayıcı değişkenin sosyal beğenirlik olduğu ve bunu iletişim yetkinliğinin takip ettiği görülmektedir. Yalnızlık değişkeni ise anlamlı yordayıcı değildir. Buna ek olarak iletişim yetkinliği, yalnızlık ve sosyal beğenirlik faktörleri sosyal medya bağımlılığına ait toplam varyansın %33'ünü açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: İletişim yetkinliği, sosyal beğenirlik, sosyal medya bağımlılığı, üniversite öğrencileri, yalnızlık