İlköğretim 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin erime, donma ve buharlaşma kavramlarına yönelik zihinsel modellerinin belirlenmesi

Zihinsel modeller, durumları tanımlamak, açıklamak, tahmin etmek ve kontrol etmek için kullanılan bilişsel gösterimlerdir. Zihinsel bir modelin, öğrencilerin bilim sistemi hakkındaki inançlarını yansıttığı görülmekte ve tartışılmaktadır. Bu durumda öğrencilerin zihninde var olan kavramların mevcut durumunun ortaya çıkarılması için zihinsel modellerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı ilköğretim birinci kademede üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerin erime, donma ve buharlaşma kavramlarına yönelik zihinsel modellerini belirlemektir. Bu amaçla çalışma, 2016–2017 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Iğdır İli merkez Halfeli Beldesi'nde bulunan bir ilkokulun üçüncü ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 100 öğrenciden (39, 3 sınıf, 61, 4. Sınıf) oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak çizimler kullanılmıştır. Veriler hazırlanan rubrik yardımı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğrencilerin erime kavramına ilişkin kavram yanılgılarının olduğu, donma kavramını ise yakın çevreleri ile ilişkilendirerek zihinlerinde yapılandırdıkları da belirlenmiştir. Ayrıca, buharlaşma kavramı ile ilgili neden sonuç ilişkisi kurabilme noktasında zayıf oldukları tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ilkokul düzeyinde farklı kavramlara yönelik zihinsel model çalışmalarının artırılması önerilmektedir.