İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel ve olasılıksal muhakeme becerilerinin incelenmesi

`Düşünebilme yeteneği', bireyin olaylardan anlamlar çıkarıp mantıklı kararlar verebilmesini sağlayan bir özelliğidir. Düşünebilme yeteneğini geliştirmeye yardımcı olan en önemli araçlardan biri de matematiktir. Bu nedenle matematik, zihnin bir gereği olan düşünme eylemini içermektedir. Düşünme eyleminin çok üzerinde bir uğraş olan matematiksel muhakeme ise, ilgili olay, problem ya da durumun tüm yönlerini ele alıp mantıklı bir sonuca varma işidir. Bu süreçte alınan kararların ve ulaşılan sonuçların etkililiği, genellikle belirsiz olayların meydana gelme olasılıklarını belirlerken yapılan muhakemelere bağlıdır. Çünkü olasılıksal muhakemede bulunabilmek; derin, dikkatli, eleştirel ve sezgisel düşünmeyi, güçlü bir matematiksel dile sahip olmayı, mantıklı tahminlerde ve muhakemelerde bulunmayı gerektirir. Dolayısıyla matematiksel ve olasılıksal muhakeme becerileri birlikte kullanılarak daha etkili kararlar verilebilir.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel muhakeme ve olasılıksal muhakeme beceri düzeylerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir. İlişkisel tarama modellerinden korelasyonel modelin kullanıldığı bu araştırma, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki bir ilin üç farklı okulunda okuyan 167 ilköğretim 7. sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak, literatürden faydalanılarak geliştirilen ?Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği? ve ?Olasılıksal Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği? kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, araştırmaya katılan öğrencilerin çoğunun matematiksel muhakeme becerileri ile olasılıksal muhakeme becerilerinin orta düzeyde olduğu ve bu iki beceri arasında pozitif yönde yüksek bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi, Olasılık, Matematiksel Muhakeme, Olasılıksal Muhakeme, Olasılık-Muhakeme İlişkisi