İlköğretim Fen ve Teknoloji dersi 7. sınıf 'ışık' ünitesinin öğretiminde kavram karikatürleri kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve motivasyonları üzerine etkisi

Günümüzde hızla artan bilgi ve gelişen teknolojiye bağlı olarak eğitim-öğretim anlayışında da değişimler yaşanmaktadır. Öğrenciler eğitim-öğretim sürecinde; aktif, karşılaştıkları olaylar karşısında düşünen, araştıran, sorgulayan ve edindikleri bilgileri kendileri yapılandıran bireyler olarak sorumluluklar almaktadırlar. Bu niteliklerin bireylere kazandırılmasında farklı yöntem ve tekniklerin kullanıldığı Fen eğitiminin büyük bir rolü olduğu söylenebilir. Fen eğitiminde kullanılan bu yöntem ve tekniklerden biri de kavram karikatürleridir. Kavram karikatürleri bilimsel bir olay veya durumla ilgili öğrencilere alternatif görüşler sunan görsel araçlardır. Problem çözme becerilerini geliştirme, derslere olan motivasyonu arttırma, sorgulayıcı bakış aşısı kazandırma gibi birçok kazanım elde edilmesini sağladığı düşünülen kavram karikatürleri, bireylerin derse aktif katılımını teşvik eden yenilikçi bir tekniktir. Bu bağlamda çalışmada; ilköğretim Fen ve Teknoloji dersi 7.sınıf 'Işık' ünitesinin öğretiminde kavram karikatürleri kullanımının öğrencilerin akademik başarıları, sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2013-2014 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Manisa ilinin Kula ilçesinde bulunan Vali Muzaffer Ecemiş Ortaokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu bu okulda öğrenim görmekte olan 30 deney grubu, 28 kontrol grubu olmak üzere toplam 58 öğrenci oluşturmuştur. Deney grubunda 'Işık' ünitesi kavram karikatürleri destekli işlenirken, kontrol grubunda mevcut öğretim programıyla işlenmiştir. Araştırma 4 ders saati ön test uygulamaları, 20 ders saati deneysel uygulamalar ve 4 ders saati son test uygulamaları olmak üzere toplam 28 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Son test uygulamalarından 1 hafta sonra yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada deneme modellerinden biri olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine 7. Sınıf 'Işık' ünitesine yönelik hazırlanan 'Akademik Başarı Testi', 'Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği' ve 'Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği' ön test-son test olarak uygulanmıştır. Bununla birlikte öğrenciler ile ilgili bilgi sahibi olmak amacıyla 'Kişisel Bilgi Anketi' kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilen analizinde SPSS 17 paket programından yararlanılmıştır. Bununla birlikte alt problemlerin verilerinin analizleri için t-testi ve varyans analizi yapılmıştır. Analizlerin sonuçlarına göre; kavram karikatürlerinin kullanıldığı deney grubu öğrencileri ile mevcut öğretim programın uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarıları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>.05). Bunun yanı sıra deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ve Fene yönelik motivasyonları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır (p<.05). Araştırmadan elde edilen nitel verilere göre ise; deney grubu öğrencilerinin kavram karikatürleri ile işlenen dersleri daha eğlenceli buldukları, derslere ilgilerinin arttığı, farklı bakış açıları geliştirmelerine yardımcı olduğu söylenebilir. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak Fen öğretiminde kavram karikatürlerine daha fazla yer verilmesi gerektiği, kavram karikatürlerinin diğer yöntem ve tekniklerle birlikte kullanılabileceği, diğer sınıf düzeyleri ve disiplinlerde de kavram karikatürlerinin kullanımına yer verilmesi önerilerinde bulunulabilir.