İlköğretim ikinci kademe fen bilgisi dersi kimya konularında model kullanımının öğrenci başarısına etkisi

Araştırmanın amacı; 7.Sınıf öğrencilerinin, Fen Bilgisi dersinde ?Maddenin ç YapısınaYolculuk? ünitesi , ?Atomun Yapısı? konusunu içeren Yapılandırmacı yaklaşımı temel alarak özelolarak tasarlanan model kullanılarak işlenen dersin öğrenci başarısına, Fen Bilgisi dersini sevdirme vebu derse karşı olumlu tutum geliştirme etkilerini incelemektir.Araştırmada yapılandırmacı yaklaşımı temel alan kavramsal değişim yaklaşımına yönelikolarak model kullanarak yapılan öğretim ile geleneksel öğretimin öğrenci başarısına etkisiaraştırılmıştır. Bu nedenle, araştırmada Compbell ve Julion'un eğitimde başarıyla uyguladıklarınıbelirttikleri ön test - son test kontrol grup modelinden yararlanarak deney deseni oluşturulmuştur.Araştırma Manisa'nın Demirci lçesinde rasgele seçilmiş Atatürk lköğretim Okulu veCumhuriyet lköğretim okulunda yürütülmüştür. Uygulamanın yapıldığı bu iki okulun 7. sınıflarından, birdeney ve bir de kontrol grubu oluşturulmuştur.Bu çalışma için; Fen Bilgisi 7. Sınıf ? Maddenin ç Yapısına Yolculuk? ünitesinin ?AtomunYapısı? konusunu içeren model hazırlanmıştır. Atomun yapısının model ile gösterimi renkli, atomşekillerinin ve sözel ifadelerin yer aldığı bir kitap formatı şeklinde hazırlanmıştır.Materyal derste kullanılmadan önce deney grubu olarak nitelendirilen öğrenciler üçer kişilikgruplara ayrılarak ?Atomun yapısı? konusu 6 ders saati boyunca yapılandırmacı yaklaşımyöntemlerinin içinde yer alan, modelle öğretim yöntemi kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada çalışmagrubunu, 2005-2006 eğitim-öğretim yılında Manisa ili Demirci ilçesindeki Atatürk lköğretim Okulu ileCumhuriyet lköğretim okulu, 7. sınıflarda öğrenim gören 84 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrolgruplu bir çalışma deseni belirlenmiş, her iki gruba da geçerlik ve güvenirliği yüksek aynı sorularıiçeren ön test uygulanmıştır. Deney grubunda ?Atom ve yapısı? konusu yapılandırmacı yaklaşımı temelalan özgün model kullanımı ile işlenmiş, kontrol grubunda ise geleneksel öğrenme ortamlarında dersgerçekleştirilmiştir. Ders bitiminde her iki gruba da aynı çoktan seçmeli test son test olarakuygulanmış, son testlerden 18 hafta sonra hatırlama testi uygulanmış ve elde edilen sonuçlar SPSSpaket programı ile analiz edilmiş ve bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarından özelbir yöntemle seçilen öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır.Verilerin analizi sonucu elde edilen bulgular; 1. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerinbaşarısını arttırır, 2. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerin konuları hatırlama düzeylerini arttırır,3. Model kullanılarak işlenen ders öğrencilerin bilgileri anlamlandırmalarını sağlar, şeklinde tespitedilmiştirAraştırmadan elde edilen verilere dayanılarak ortaya konulan sonuçlar şunlardır;• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde, yapılandırmacıyaklaşım temel alınarak hazırlanmış modellerle oluşturulan öğrenme ortamındaki deney grubuöğrencilerinin ön-test ortalamaları ile geleneksel öğrenme ortamlarının oluşturduğu kontrol grubuöğrencilerinin ön-test ortalamaları arasında, deney grubu lehine anlamlı fark yoktur. Araştırmanın busonucuna göre çalışma başlangıcında seçilen iki grubun hazır bulunuşlukları aynı düzeydedir. Çalışmagruplarının eşitliği bu bulgular ile doğrulanmıştır.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde, yapılandırmacıyaklaşım temel alınarak hazırlanmış modellerle oluşturulan öğrenme ortamındaki deney grubuöğrencilerinin son-test ortalamaları ile geleneksel öğrenme ortamlarının oluşturduğu kontrol grubuöğrencilerinin son-test ortalamaları arasında, deney grubu lehine anlamlı fark vardır. Araştırmanın busonucuna göre model kullanılarak işlenen dersin öğrencilerin başarısını arttırmada, gelenekselyöntemden daha etkili olduğu görülmüştür.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde,18 hafta sonrauygulanan hatırlatma testi sonucunda deney grubu öğrencilerinin hatırlama düzeyleri kontrol grubuöğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu da bize yapılandırmacı kuramı temel alarakkullanılan yönteminin geleneksel öğretim yöntemlerini temel alınarak işlenen derslere oranlaöğrencilerin, öğrendikleri bilgileri hatırlama düzeylerini artırdığını göstermektedir. Araştırmada,kontrollü deneyler her iki okulda da uygulanmış ve benzer sonuçlar elde edilmiştir.• lköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde `Atomun Yapısı' konusunun öğretiminde,yapılandırmacıkuram temel alınmış model kullanarak yapılan eğitimin üst düzey bilişsel yeterlilikleri geliştirdiğigözlenmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmeler esnasında, deney grubu öğrencilerinin analiz, sentez,değerlendirme gerektiren sorulara neden ve nasıl olduğuna dair bilimsel bir açıklama getirebildiği,kontrol grubu öğrencilerinin ise büyük çoğunluğunun hiç açıklama getiremediği, çok az bir bölümününde kabul edilebilir bir açıklama getirdiği gözlenmiştir. Bu durum geleneksel öğretim metotlarının feneğitiminde sadece başarıyı düşürmekle kalmadığını, fen eğitiminin önemli bir parçası olan ?neden ? ,nasıl ? ? soruları kullanılarak yapılan sorgulamacı bir anlayışı öğrencilere kazandırmada yetersizkaldığını göstermektedir. Fen Bilgisi dersi, yapısı gereği üst düzey bilişsel yeterliliklerin gerekli olduğubir derstir ve öğrencilerin bu yeteneklerini geliştirecek öğrenme ortamları sunulması, iyi bir fen eğitimiiçin kaçınılmazdır.Anahtar Kelimeler: Analoji, Atom,Fen Bilgisi Eğitimi, Kavram Yanılgıları, Kavramsal Öğrenme, ModelKullanımı, Yapılandırmacı Öğretim