İlköğretim kurumlarında uygulanan hayat bilgisi programının değerlendirilmesi

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU İLKÖĞRETİM KURUMLARINDA UYGULANAN HAYAT BİLGİSİ PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Ş.DilekBELET Eğitim Bilimleri (Eğitim Programlan ve Öğretim)Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 1999 Danışman: Prof. Dr. Ersan SÖZER Yirmibirinci yüzyılın eşiğinde, toplumsal gelişmenin gerçekleşebilmesi büyük ölçüde ülkelerin eğitim sistemlerine bağlıdır. Eğitim sistemi içinde ilköğretim kurumlan; öğrencilerin hem toplumsal rollerini benimsemeleri, hem de daha sonraki eğitim ortamlanna hazırlanmalan açısından temel basamak özelliği taşımaktadır. Her düzeydeki eğitim kurumlarında olduğu gibi ilköğretim kurumlarında da, eğitim öğretim uygulamalannın niteliğini en çok etkileyen etmenlerin başında eğitim programlan gelmektedir. Eğitim programlannm, bilim ve teknolojideki gelişmeler doğrultusunda geliştirilmesi kaçınılmazdır. İlköğretim okullarının ilk üç sınıfında okutulan Hayat Bilgisi dersi, diğer derslerin bel kemiğini oluşturan bir mihver ders özelliği taşımaktadır. Hayat Bilgisi dersinin önemi, öğrencilerin toplum yaşamına uyumunun sağlanması ve sonraki öğrenmelerinin temeli olması özelliğinden dolayıdır. Bu yüzden Hayat Bilgisi programlannm da sürekli olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Bu görüş doğrultusunda Hayat Bilgisi programının değerlendirilmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, ilköğretim okullarında, birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında uygulanan Hayat Bilgisi programı ile ilgili öğretmenlerin görüş ve önerilerini belirlemekamacıyla yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda elde edilen sonuçlar, ilgili kaynaklar ve bilgi toplama aracından edinilen verilere dayanmaktadır. Araştırma, 1998-1999 öğretim yılında, Eskişehir il merkezindeki 45 ilköğretim okulunun, birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında görev yapan 372 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. İlköğretim okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında göıev yapan öğretmenlere uygulanan bilgi toplama aracının geriye dönüşü %90.05 oranında olmuştur. Uygulanan bilgi toplama aracı, kişisel bilgilerle ilgili dört, Hayat Bilgisi programının varolan durumuna yönelik 24 ve geleceğe yönelik 12 sorudan oluşmuştur. Bilgi toplama aracının geçerliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasına da özen gösterilmiştir. Toplanan bilgilerin işlenmesi ve istatistiksel çözümler SPSS paket programı ile yapılmıştır. Veriler, frekans ve yüzdelikler ile X2 (khi kare) tekniğinden yararlanılarak çözümlenmiş, değişkenler arasındaki ilişki düzeyini saptamak için C (Contingency) değerleri hesaplanmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesinde ise.05 anlamlılık düzeyi benimsenmiştir. Yapılan veri analizlerinden sonra şu sonuca ulaşılmıştır.. İlköğretim okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında uygulanan Hayat Bilgisi programına ve programın uygulanmasına ilişkin öğretmenlerin büyük bir bölümü olumlu görüşe sahiptir. Ayrıca kadın öğretmenlerin, program ve uygulanışı ile ilgili görüşlerinin erkek öğretmenlere göre, genelde daha olumlu olduğu da saptanmıştır. uı