Life science lesson
93 theses under this subject heading
Artırılmış gerçeklik temelli uygulamaların 3. sınıf hayat bilgisi dersindeki akademik başarı, tutum ve eğlenme düzeyine etkisinin incelenmesi
Bu araştırma, artırılmış gerçeklik temelli uygulamalarının öğrencilerin Hayat Bilgisi dersindeki akademik başarı, derse yönelik tutum ve eğlenme düzeyi deneyimlerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Siirt il merkezinde öğrenim gören ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri arasından, iki farklı okulda yer alan dört üçüncü sınıf şubesi örneklem olarak belirlenmiştir. Araştırmanın uygulama süreci 10 hafta sürmüştür. Araştırmada öntest - sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu desen, öğrencilerin başarı, tutum ve eğlenme düzeylerinin kontrol edilebilmesini sağlamıştır. Araştırmada, Hayat Bilgisi Dersi Başarı Testi, Hayat Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği ve Hayat Bilgisi Dersinde Eğlenme Düzeyini Belirleme Ölçeği adlı ölçekler kullanılmıştır. Bu ölçekler, öğrencilerin başarılarını, tutumlarını ve eğlenme düzeylerini ölçerek araştırmanın temel sorularını yanıtlamaya yönelik olarak hazırlanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 (Sosyal Bilimler için İstatistik Programı) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarıları ve tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Ancak, artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin eğlenme düzeylerine deney grubu lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, artırılmış gerçeklik teknolojisinin eğitimdeki rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Araştırma sonuçlarına göre, artırılmış gerçeklik teknolojisinin öğretim materyallerinin daha etkili bir şekilde sunulmasına yardımcı olabileceği ve öğrencilerin hayat bilgisi dersine yönelik verimliliğini artırabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, artırılmış gerçeklik teknolojisinin öğrencilerin derslere olan ilgisini artırabileceği ve öğrenme sürecini daha eğlenceli hale getirebileceği görülmektedir. Bu araştırmanın sonuçları, artırılmış gerçeklik teknolojisinin eğitimdeki rolünün daha iyi anlaşılmasına yapacağı katkı açısından önemlidir.
Hayat bilgisi dersinde kanıt temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi dersinde Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının öğrencilerin problem çözme sürecindeki becerilerine olan etkisini belirlemek ve bu etkinin süreç içerisindeki yansımalarını hem nicel hem de nitel verilerle ortaya koymaktır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı doğrultusunda desenlenmiş ve iç içe karma desen kullanılmıştır. Nicel boyutta, ön test-son test denkleştirilmemiş kontrol gruplu desen uygulanmış; nitel boyutta ise bütüncül tek durum deseni benimsenmiştir. Nitel veriler, deneysel sürece gömülü şekilde toplanarak nicel bulguların açıklanmasına katkı sağlamış ve uygulamanın bağlamsal etkileri çok yönlü olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet okulunda öğrenim gören ilkokul 3. sınıf düzeyindeki 21'i deney, 21'i kontrol grubunda yer alan toplam 42 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde nicel veriler "Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği" aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise ders transkriptleri, öğrenci ürünleri, bireysel görüşmeler ve öğretmen günlükleri yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin problem çözme becerilerinde, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde artış sağladığını göstermiştir. Özellikle problemi tanıma, çözüm yolları belirleme ve karar verme alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler elde edilmiş; bilgi toplama alt boyutunda sınırlı sayıda öğrenci gelişim göstermiş, çözüm şeklini değerlendirme boyutundaki gelişme ise anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. Nitel bulgular ise öğrencilerin problem çözme sürecine çok yönlü katılım sağladığını; özellikle problemi tanımlama, gerekçeli açıklama yapma, kanıta dayalı düşünme ve alternatif çözüm üretme gibi becerilerde derinleşme gösterdiğini ortaya koymuştur. Görsel ve duyuşsal açıdan dikkat çekici kanıtların kullanımı, öğrencilerin sürece etkin katılımını artırmış; öğrenciler yalnızca fikir üretmekle kalmamış, bu fikirleri kanıtlarla temellendirme eğilimi göstermiştir. Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde, Kanıt Temelli Öğrenme yaklaşımının Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmede etkili ve işlevsel bir öğretim yaklaşımı olduğu sonucuna ulaşılmıştır
Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi programındaki sürdürülebilir gelişmeye yönelik görüşleri, yeterlik algıları ve uygulamaları
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma odaklı eğitime yönelik görüşlerini, yeterlik algılarını ve uygulamalarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara il merkezinden uygun örnekleme yoluyla seçilen okullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Görüşme ve gözlem formları araştırmacı tarafından hazırlanmış, uzman görüşleri ve pilot çalışmalar sonucunda düzenlenmiştir. İlgili izin işlemlerinin tamamlanarak ilköğretim 1.2.3. Sınıf düzeyinde görev yapan üç farklı okuldaki 17 sınıf öğretmeni ile bireysel görüşmeler yapılmış ve öğretmenlerin sınıflarında toplam 29 ders saati gözlem yapılmıştır. Bu araştırma, nitel yöntemlere dayalı bütüncül bir tek durum çalışması olup ulaşılan veriler betimsel analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin çoğunun "Sürdürülebilir Kalkınma", "Sürdürülebilir Kalkınma" ve "Sürdürülebilir Kalkınma Odaklı Eğitim" kavramlarıyla daha önce karşılaşmadığı öğrenildi. Öğretmenler UNESCO tarafından belirlenen 17 başlıktan oluşan sürdürülebilir kalkınma maddelerini inceledikten sonra hayat bilgisi derslerinde bu maddeler doğrultusunda uygulamalara yer verdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerle yapılan gözlem ve görüşmelere göre salgın nedeniyle uzaktan eğitim süreci değerlendirme boyutunda bir eksikliğe neden olmuştur. Araştırma sonuçlarının sürdürülebilir kalkınma odaklı eğitim ile desteklenmesi ve öğretmenlerin sürdürülebilir kalkınma odaklı eğitim konusunda farkındalıklarının artmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Hayat bilgisi dersinde etkinliklerle eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesi
Eleştirel düşünme becerisinin öğrenilebilmesi ve geliştirilebilmesi için küçük yaşlarda alt yapısının oluşturulması gerekir. Bu süreç okul ortamında sistemli olarak yapılmalıdır. Okulda öğrenilen bilgilerin yaşama en iyi şekilde aktarımını sağlayan ders ise Hayat Bilgisidir. Çünkü Hayat Bilgisi hayatın içerisinde ve akışına en uygun derstir. Bu bağlamda düşünüldüğünde, özellikle Hayat Bilgisi dersinde eleştirel düşünme becerisinin alt boyutlarına yönelik eğitimin önemi artmaktadır. Bu yüzden araştırmada, İlkokul öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersinde eleştirel düşünme becerisinin alt boyutlarının kazandırılmasına yönelik etkinliklerin geliştirilmesi ve geliştirilen etkinliklerin uygulanarak (eleştirel düşünme becerisi ve eğilimi üzerine) etkililiğinin sınanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda eleştirel düşünme becerisinin alt boyutlarının kazandırılmasına yönelik hazırlanan etkinlikler sınıf ortamında uygulanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel süreçlerin bir arada kullanıldığı açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Bu desenin nicel boyutunu çalışmada oturumlara katılan deney grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve sonrası eleştirel düşünme eğilimlerini ve akademik başarılarını belirlemek amacıyla ön test son test kontrol gruplu deneme modeline göre gerçekleştirilmiştir. Nitel boyutunu ise deney grubu sınıf öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 öğretim yılında Kayseri ili Kocasinan ilçesine bağlı bir ilkokulun 3. sınıflarından 2 şube olarak toplamda 45 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencileri seçkisiz atama ile iki gruba ayrılmışlardır. Araştırma verileri, nicel veri toplama tekniklerine uygun şekilde " Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Başarı Testi" ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde gruplar arası karşılaştırmalar da verilerin normal dağılım göstermeleri üzerine ilişkisiz örneklemler t testinden yararlanılmıştır. Bu analizin sonucunda elde edilen istatistik veriler incelendiğinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve eleştirel düşünme başarı testi ön test sonuçlarında anlamlı bir fark görülmemiştir. Son test verileri incelendiğinde ise eleştirel düşünme eğilim puanı (t(43)=10,138;p<.05) ve eleştirel düşünme başarı puanına göre ise deney grubunun eleştirel düşünme eğilim puanları ve akademik başarı puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; ilkokul öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersinde eleştirel düşünme becerisinin alt boyutlarının kazandırılmasına yönelik etkinliklerin geliştirilmesi ve geliştirilen etkinliklerin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve akademik başarılarına olumlu yönde katkısı olduğu görülmektedir. Bu yüzden bu veya benzer etkinliklerin ilkokul 3.sınıflarda kullanılması önerilir.
Oyunlaştırılmış kısa sınav uygulamasındaki telafi etme oyun elementinin 3.sınıf öğrencilerinin hayat bilgisi dersi akademik başarısına etkisi ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi
Günümüzde öğrenciler birçok sınava girmektedir. Sınavda işaretledikleri şıkları sınav bittikten sonra telafi edememektedirler. Oyunlaştırılmış kısa sınav uygulamasının içeriğinde bulunan "telafi etme" oyun elementi öğrencilerin hatalarını telafi etme imkânı sağlar. Hayat Bilgisi dersinde oyunlaştırılmış kısa sınav uygulamasının kullanılması ve telafi etme oyun elementinin, 3. Sınıf Hayat Bilgisi dersi "Güvenli Hayat" konusundaki zorlukları çözebileceği ve kalıcı bir öğrenme yaratacağı düşünülmektedir. Araştırmanın amacı, ilkokul 3. Sınıf öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersi "Güvenli Hayat" öğrenme alanının öğretiminde, oyunlaştırılmış ölçme aracındaki "telafi etme" oyun elementinin kullanılmasının öğrencilerin akademik başarısına etkisini ve öğrencilerin uygulamayla ilgili görüşlerini incelemektir. Bu araştırmada karma araştırma yöntemi desenlerinden açımlayıcı sıralı araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın Yaşamkent ve Çakırlar semtlerinde özel bir okulda 3. Sınıfta okuyan 16 kız, 24 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda katılımcılarla ön test/son test kontrol gruplu yarı deneysel bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Yapılan yarı deneysel çalışmada Deney (I) (n=13), Deney (II) (n=15), Kontrol (n=12) gruplarına yedi haftalık bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Deney (I) grubunda telafi etme oyun elementi kullanılan oyunlaştırılmış kısa sınav uygulaması ile ölçme değerlendirme, Deney (II) grubunda telafi etme oyun elementi kullanılmayan oyunlaştırılmış kısa sınav uygulaması ile ölçme değerlendirme, kontrol grubunda kâğıt-kalem testleri ile ölçme değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS kullanılarak analiz edilmiştir ve başlıklar hâlinde bulgularda sunulmuştur. Araştırmanın bulguları incelendiğinde Deney (I) ve kontrol grubunun ön-son test sonuçları karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu sonuca göre oyunlaştırılmış kısa sınav uygulamasında kullanılan "telafi etme" oyun elementinin akademik başarıya etkisi olduğu söylenebilmektedir. Ayrıca kontrol grubuna uygulanan kâğıt-kalem testlerinin akademik başarıya etkisi olduğu söylenebilmektedir. Deney (II) grubunun Hayat Bilgisi ön-son test sonuçları karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bulunan fark anlamlı olabilecek bir seviyeye yakındır. Nitel bulgular incelendiğinde oyunlaştırılmış kısa sınav uygulamasının 3. Sınıf öğrencileri tarafından olumlu karşılandığı ve telafi etme oyun elementinin üstünlüğünün daha fazla olduğu ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Telafi Etme, Oyunlaştırma Araçları, Quizizz, Hayat Bilgisi Dersi, Web 2.0 Araçları
İlköğretim kurumlarında uygulanan hayat bilgisi programının değerlendirilmesi
YÜKSEK LİSANS TEZ OZU İLKÖĞRETİM KURUMLARINDA UYGULANAN HAYAT BİLGİSİ PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ Ş.DilekBELET Eğitim Bilimleri (Eğitim Programlan ve Öğretim)Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 1999 Danışman: Prof. Dr. Ersan SÖZER Yirmibirinci yüzyılın eşiğinde, toplumsal gelişmenin gerçekleşebilmesi büyük ölçüde ülkelerin eğitim sistemlerine bağlıdır. Eğitim sistemi içinde ilköğretim kurumlan; öğrencilerin hem toplumsal rollerini benimsemeleri, hem de daha sonraki eğitim ortamlanna hazırlanmalan açısından temel basamak özelliği taşımaktadır. Her düzeydeki eğitim kurumlarında olduğu gibi ilköğretim kurumlarında da, eğitim öğretim uygulamalannın niteliğini en çok etkileyen etmenlerin başında eğitim programlan gelmektedir. Eğitim programlannm, bilim ve teknolojideki gelişmeler doğrultusunda geliştirilmesi kaçınılmazdır. İlköğretim okullarının ilk üç sınıfında okutulan Hayat Bilgisi dersi, diğer derslerin bel kemiğini oluşturan bir mihver ders özelliği taşımaktadır. Hayat Bilgisi dersinin önemi, öğrencilerin toplum yaşamına uyumunun sağlanması ve sonraki öğrenmelerinin temeli olması özelliğinden dolayıdır. Bu yüzden Hayat Bilgisi programlannm da sürekli olarak geliştirilmesi gerekmektedir. Bu görüş doğrultusunda Hayat Bilgisi programının değerlendirilmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, ilköğretim okullarında, birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında uygulanan Hayat Bilgisi programı ile ilgili öğretmenlerin görüş ve önerilerini belirlemekamacıyla yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda elde edilen sonuçlar, ilgili kaynaklar ve bilgi toplama aracından edinilen verilere dayanmaktadır. Araştırma, 1998-1999 öğretim yılında, Eskişehir il merkezindeki 45 ilköğretim okulunun, birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında görev yapan 372 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. İlköğretim okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında göıev yapan öğretmenlere uygulanan bilgi toplama aracının geriye dönüşü %90.05 oranında olmuştur. Uygulanan bilgi toplama aracı, kişisel bilgilerle ilgili dört, Hayat Bilgisi programının varolan durumuna yönelik 24 ve geleceğe yönelik 12 sorudan oluşmuştur. Bilgi toplama aracının geçerliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasına da özen gösterilmiştir. Toplanan bilgilerin işlenmesi ve istatistiksel çözümler SPSS paket programı ile yapılmıştır. Veriler, frekans ve yüzdelikler ile X2 (khi kare) tekniğinden yararlanılarak çözümlenmiş, değişkenler arasındaki ilişki düzeyini saptamak için C (Contingency) değerleri hesaplanmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesinde ise.05 anlamlılık düzeyi benimsenmiştir. Yapılan veri analizlerinden sonra şu sonuca ulaşılmıştır.. İlköğretim okullarının birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarında uygulanan Hayat Bilgisi programına ve programın uygulanmasına ilişkin öğretmenlerin büyük bir bölümü olumlu görüşe sahiptir. Ayrıca kadın öğretmenlerin, program ve uygulanışı ile ilgili görüşlerinin erkek öğretmenlere göre, genelde daha olumlu olduğu da saptanmıştır. uı
Hayat bilgisi öğretiminde hayal gücü geliştirici etkinliklerin öğrencilerin yaratıcı hayal gücü gelişimine etkisi
Araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi öğretiminde Hayal Gücü Geliştirici Etkinlikler'in öğrencilerin yaratıcı hayal gücü gelişimine etkisinin belirlenmesidir. Bu bağlamda araştırma, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte uygulandığı karma yöntem (Mixed Method) desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak modellenmiştir. Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Bursa İl Millî Eğitim Müdürlüğü, Mustafakemalpaşa İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir resmi ilkokulun iki farklı üçüncü sınıfında gerçekleştirilmiştir. Uygulama kapsamında, ilkokul 3. Sınıf Hayat Bilgisi dersi Ülkemizde Hayat, Doğada Hayat ünitelerindeki her bir kazanıma yönelik tasarlanan Hayal Gücü Geliştirici Etkinlikler dersin öğretmeni tarafından her bir kazanım işlendikten sonra öğrencilerle yapılmıştır. Verilerin toplanması ve uygulamaların yapılması toplamda 13 hafta sürmüştür. Verilerin toplanmasında araştırmanın desenine uygun olarak nicel ve nitel veri toplama araçlarından faydalanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında Yaratıcı Hayal Gücü Testi kullanılmıştır. Yaratıcı Hayal Gücü Testi, Jankowska ve Krawowski (2015) tarafından bireylerin yaratıcı hayal yeteneklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, Aydemir (2019) tarafından Türkçeye uyarlanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Hayalimdeki Ülkem" ve "Hayalimdeki Doğam" öğrenci görüşme formlarından, araştırmacı gözlem notlarından, uygulama ses kayıtlarından, öğretmen ve velilerle yapılan görüşmelerden faydalanılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Her iki yöntemle elde edilen bulgulardan ortaya çıkan sonuca göre, araştırmada etkisi araştırılan Hayal Gücü Geliştirici Etkinlikler'in öğrencilerin yaratıcı hayal gücü gelişimine, konuşma becerilerinin gelişimine, özgüven kazanmasına, sosyal ve duygusal gelişimine katkı verdiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda sınıf öğretmenleri tarafından öğrencilerde hayal gücü gelişimini desteklemek amacıyla Hayal Gücü Geliştirici Etkinlikler, ilkokul öğretim programlarında yer alan kazanımlara ilişkili olarak derslerde kullanılabilir.
Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamaları
İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılda bilgi, en önemli olgu haline gelmekte ve bu dönemin toplumu, bilgi toplumu olarak nitelendirilmektedir. Bilgi toplumunda bireylerden, karmaşıklaşan ekonomik ve toplumsal yapıya uyum sağlayabilmeleri, hızla değişen ve gelişen teknolojiyi yakalayabilmeleri, hızla üretilen bilgi yığınları arasında bilgiyi seçerek, analiz ederek ve değerlendirerek elde etmeleri, elde ettikleri bilgiyi günlük yaşamlarında kullanabilmeleri ve ürüne dönüştürebilmeleri beklenmektedir. Bu bağlamda eğitimin işlevi de bu becerileri bireylere kazandırmaktır. Bu beceriler, 21. yüzyıl becerileri olarak nitelendirilmektedir. Türkiye'de 2004 yılında uygulamaya konulan ilköğretim programlarında tüm derslerde, ortak beceriler olarak eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, iletişim, araştırma, problem çözme, karar verme, bilgi teknolojilerini kullanma, girişimcilik becerilerine yer verilmiştir. Bu ortak beceriler, 21. yüzyıl becerileri kapsamındaki becerilerle örtüşmektedir. Bu ortak beceriler ilkokul üçüncü sınıfta yer alan Hayat Bilgisi Öğretim Programında yaşam becerileri olarak adlandırılmaktadır. Yaşam becerileri, bireyin toplumda başarılı olması için gerekli olan, tutum, bilgi, davranış ve becerilerdir. Yaşam becerileri bireyin evde, okulda ya da yaşamın farklı alanlarında (iş ve özel yaşam) kullanılan ve karşılaştıkları karmaşık durumların üstesinden gelmesini ve amaçlarına ulaşmasını sağlayan becerilerdir. Türkiye yaşam becerilerinin bireylere kazandırılmasını amaçlayan öğretim programlarından biri de Hayat Bilgisi Öğretim Programıdır. Hayat Bilgisi Öğretim Programında, yaşam becerilerinin yansıması olarak öz-yönetim becerileri yer almaktadır. Öz-yönetim becerileri, Hayat Bilgisi Öğretim Programına özgü becerilerdir. Hayat Bilgisi dersinde bireylere öz- yönetim becerilerini kazandırmak önemlidir. Hayat Bilgisi dersinde bireylerin öz-yönetim becerilerini kazanmalarını sağlamada etkin ve etkili yaklaşımlar kullanılabilir. Bu yaklaşımlardan biri de etkin öğrenme yaklaşımıdır. Araştırmanın amacı Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinden öz yönetim becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamalarının etkisini belirlemektir. Karma modelde desenlenen araştırmada gömülü yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada Hayat Bilgisi dersi, öz-yönetim becerilerini temel alan etkin öğrenme yöntem ve teknikleri bağlamında yürütülmüştür. Araştırma, 2014-2015 öğretim yılı güz döneminde Eskişehir ilindeki bir ilkokulun üçüncü sınıf şubelerinden birinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, bu sınıfın öğrencileri, sınıf öğretmeni ve öğrenci velileri oluşturmuştur. Araştırmanın verileri öz-yönetim becerileri ölçeği, görüşme, açık uçlu sorudan oluşan anket formu, gözlem, ders planları, öğrenme materyalleri ve öğrenci ürünleri, yapılandırılmış öğrenci günlükleri, ses kayıtları ve araştırmacı günlüğü ile toplanmıştır. Öz-yönetim becerileri ölçeği araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde t testinden, nitel verilerin çözümlenmesinde betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırmada, etkin öğrenme yöntem ve teknikleri kullanılarak yürütülen Hayat Bilgisi dersinde öğrencilerin öz-yönetim becerilerini nasıl işe koştuklarına, etkin öğrenme yaklaşımının öğrencilerde öz-yönetim becerilerinin etkililiğine, öğrencilerde öz-yönetim becerilerinin gelişimine yönelik öğrenci ve öğretmen görüşlerine, öğrencilerin öz-yönetim becerilerini okul dışına yansıtma durumlarına ilişkin sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bu sonuçlar şöyle sıralanabilir: • Etkin öğrenme yöntem ve teknikleri kullanılarak yürütülen Hayat Bilgisi dersinde, öğrenciler öz- yönetim becerilerinden etik davranma, kendini tanıma ve kişisel gelişimini izleme, duygu yönetimi, sorumluluk, liderlik, eğlenme, öğrenmeyi öğrenme, amaç belirleme, kariyer planlama, sorumluluk, zamanı ve mekânı doğru algılama, katılım, paylaşım, işbirliği ve takım çalışması ve farklılıklara saygı duyma becerilerini işe koşmuşlardır. • Öğrencilerde öz-yönetim becerilerinin gelişimine ilişkin öğrenci görüşlerini ortaya çıkarmak için öğrencilerle yapılan görüşmelerde, öğrenciler öz-yönetim becerilerine yönelik okulda ve okul dışında günlük yaşamlarında da öz-yönetim becerilerini işe koştuklarını belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler, etkin öğrenme yöntem ve teknikleri kullanılarak yürütülen Hayat Bilgisi dersinde eğlenceli zaman geçirdiklerini ve Hayat Bilgisi dersine yönelik olumlu tutum geliştirdiklerini ifade etmişlerdir. • Sınıf öğretmeni de öğrencilerin sınıf içi uygulamalardan sonra öz-yönetim becerilerini yalnızca Hayat Bilgisi dersinde değil, ders dışında ve diğer derslerde de işe koştuklarını belirtmiştir. • Öğrencilerin öz-yönetim becerilerini, okul dışına da yansıtma durumlarına yönelik öğrenci velileri, çocuklarının öz-yönetim becerilerini okul dışında ev ve sosyal yaşamlarında işe koştuklarını ifade etmişlerdir. • Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin öz-yönetim becerileri ölçeğinden uygulama öncesi aldıkları ön test puanları ile uygulama sonrası aldıkları son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş; bu verilerden hareketle Hayat Bilgisi dersinde, etkin öğrenme yaklaşımının öğrencilerin öz-yönetim becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. • Araştırma sonuçlarından Hayat Bilgisi Öğretim Programında, öz-yönetim becerilerinin öğrencilerin seviyelerine uygun biçimde yeniden gözden geçirilmesi ve programda etkin öğrenme yöntem ve tekniklerine ilişkin örnek uygulamalara yer vermeye ilişkin öneriler getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: 21. Yüzyıl Becerileri, Yaşam Becerileri, Hayat Bilgisi, Öz- Yönetim Becerileri, Etkin Öğrenme
Hayat bilgisi dersinde gerçekleştirilen müze uygulamaları
İlkokul, öğrencilerin kendini ve çevresini tanımasını, kendini geliştirerek çevresine uyum sağlamasını ve yaratıcı düşünme, problem çözme, eleştirel düşünme, yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlar. Hayat Bilgisi dersi bu amaçlara ulaşmak için kullanılan en etkin derslerden biridir. Hayat Bilgisi dersi, çocuğun içinde yaşadığı doğal ve toplumsal olayları, olguları tanımasını, anlamasını, yorumlamasını, ilke, genelleme ve yöntemleri kullanarak analiz etmesini, yeni çözümler önerip değerlendirme yapmasını sağlar. Özellikle 2004 yılında değişen Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programında, öğrencilerin aktif olduğu öğrenme ortamları önerilmiştir. Etkili ve kalıcı öğrenmeler için öğrenme ortamları öğrencilerin gözlem, araştırma ve keşif yapmasına olanak tanımalı, öğrencilere gerçek yaşantılar ve somut nesneler vasıtasıyla ilk kaynaktan veri sağlamalıdır. Geleneksel okulların sınırlı fiziksel imkânlarının aksine müzeler, öğrencilere kendilerini özgür hissettikleri bir öğrenme ortamı sunmaktadır. Özellikle soyut düşünme becerileri henüz gelişmemiş ilkokul öğrencileri için, beş duyuyu kullanarak, keşfederek, araştırarak, bizzat uygulamalara katılarak öğrenme ortamı sağlayan müzelerde yapılan eğitim daha etkili ve kalıcı olabilecektir. Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi dersi içinde gerçekleştirilen müze uygulamalarını öğretmen ve öğrenci görüşleri ile bu uygulamalar için yapılmış etkinliklere ilişkin hazırlanmış dokümanlara dayalı olarak incelenmesi olarak belirlenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın katılımcılarını, Eskişehir ilinde 2012-2013 öğretim yılında görev yapan daha önce Hayat Bilgisi dersi içinde müze uygulaması yapmış 20 sınıf öğretmeni ile bu uygulamalara katılmış 2., 3. ve 4. sınıfta okuyan 30 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış görüşme formları ve doküman incelemesi ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sınıf öğretmenlerinin müzelere ilişkin yeterli ve doğru bilgilerinin olmadığı, uygulamalarda ön hazırlığa önem vermediği, daha çok davranışsal boyutta kuralları hatırlattığı, soru cevap ve sohbet dışında öğretmenlerin müze uygulaması öncesinde, sırasında ve sonrasında öğrencilerin kalıcı ve etkili öğrenmeleri için yeteri kadar etkinlik yapmadıkları ortaya çıkmıştır. Sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersi içinde müze uygulamaları yapmayı ders ile bağlantı kuran, dersi pekiştiren, öğrencilerin düşünce becerilerini geliştiren, kalıcı ve etkili öğrenme sağlayan, eğlenceli, faydalı, olumlu uygulamalar olarak değerlendirdikleri ortaya çıkmıştır. Bu olumlu görüşlerin yanında sınıf öğretmenlerinin küçük bir kısmı da müze uygulamalarını zaman alıcı, riskli, zor ve sıkıcı bulmuştur. Araştırmada müze uygulamalarına ilişkin öğrenci görüşlerine de yer verilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin büyük bir kısmının müze uygulamalarını güzel, eğlenceli, dikkat çekici, heyecanlı, bilgilendirici, yararlı, etkili öğrenmeyi sağlayan uygulamalar olarak değerlendirdikleri görülürken, küçük bir kısmının müze uygulamalarını gürültülü, sıkıcı ve korkutucu bulduğu ve Hayat Bilgisi dersine katkısının olmadığını düşündükleri sonucuna varılmıştır. Araştırmada son olarak öğretmenlerin müze uygulamaları öncesinde ön hazırlık yapması, müzelerin öğrenci seviyesine uygun olarak belirlenmesi, müze uygulamalarının MEB tarafından yapılması ve ücretsiz olması önerilmiştir. Müze uygulamalarında drama, rehber anlatımı, oyun yoluyla öğrenme, bulmaca çözme, canlandırma, arkeolojik kazı ve beyin fırtınası gibi öğrencilerin dersi daha iyi anlamalarını sağlayacak etkinlikler yapılması önerilmiştir.
Hayat bilgisi dersinde liderlik becerisinin kazandırılmasının sınıf öğretmeni görüşlerine göre incelenmesi
Bu çalışmada, Hayat Bilgisi dersinde sınıf öğretmenlerinin öğrencilere liderlik becerilerini kazandırmalarına ilişkin durumlarını belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi olan olgu bilim deseninde yürütülen araştırmanın katılımcılarını 20142015 eğitim öğretim yılında Niğde ilinde görev yapan ve ilkokul 1, 2 ve 3. sınıflarında görev yapan 17 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Görüşme ve gözlem teknikleriyle toplanan veriler, betimsel ve içerik analiz teknikleriyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları alt problemler temelinde yorumlanmıştır. Liderliğin öğretilebilir olmaktan çok doğuştan gelen bir beceri olduğunu düşünen öğretmenler, yine de becerinin özellikle hayat bilgisi programında yer alması gerektiğini belirtmektedirler. Öğretmenler, liderlik becerisinin öğretimi sürecinde sınıf kurallarını öğrencilerle ortak belirlemekte ve teknolojik materyaller kullanmaktadırlar. Öğretmenlerin liderlik becerisi öğretiminde yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları ve beceriyi sınırlı biçimde tanımladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin liderlik kazanımlarına yeterince ulaşamadıkları görülmektedir. Öğretmenler, liderlik becerisinin öğretiminde öğretmenler ve ailelerin tutum ve davranışlarının önemli olduğuna inanmaktadırlar. Araştırma sonuçları, ilgili alan yazın temelinde tartışılmıştır. Anahtar kelimeler. Liderlik becerisi, Hayat bilgisi öğretim programı, İlkokul, Sınıf öğretmeni.
Hayat bilgisi dersinde otantik görev temelli öğrenme ortamlarının öğrencilerin derse yönelik tutumlarına ve öğrenme süreçlerine yansıması
Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi dersinde otantik görev temelli öğrenme ortamlarının öğrencilerin derse yönelik tutumlarına ve öğrenme süreçlerine yansımalarını belirlemektir. Karma modelle desenlenen araştırmada gömülü deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, 2015-2016 öğretim yılı güz yarıyılında Uşak İl merkezinde bulunan bir ilkokulun üçüncü sınıf şubelerinden birinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Hayat Bilgisi Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, gözlem ile video kayıtları, öğretmen, öğrenci ve velilerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrenci ürünleri ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde parametrik testlerden olan t-Testinden, nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumlarına, otantik görev temelli öğrenme ortamlarında gözlenen davranışlarına, öğrenci ve veli görüşlerine yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda araştırmada otantik görev temelli öğrenme ortamlarının, öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Araştırmada otantik görev temelli öğrenme ortamlarında öğrencilerin, üst düzey düşünme becerilerini işe koştukları, farklı bakış açısı geliştirdikleri, gerçek yaşam deneyimlerini paylaştıkları, yansıtma yaptıkları, birincil kaynaklardan yararlandıkları, işbirliği içinde çalıştıkları, iletişimi sınıf dışına taşıdıkları, çoklu roller üstlendikleri, otantik bağlamı kendi yaşamlarıyla ilişkilendirdikleri ve gerçek yaşamdan uzmanların deneyimlerinden yararlandıkları ortaya çıkmıştır. Bunların yanı sıra öğrencilerin ve velilerin, otantik görev temelli öğrenme ortamlarından yararlanılmasına yönelik genelde olumlu görüş belirttikleri ve gerçekleştirilen uygulamayı etkili buldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ġlkokul, Hayat bilgisi, Otantik öğrenme, Otantik görev.
İlköğretim üçüncü sınıf hayat bilgisi dersinde öğrencilere eleştirel düşünme becerisini kazandırmak için önerilen etkinliklerin öğretmenler tarafından kullanılma sıklıkları: Siirt ili örneği
Eğitim kurumlarının temel işlevi, insanın üst düzey düşünme becerilerini korumak ve geliştirmektir. İlköğretim, Türk Eğitim Sisteminin genel amaçlarını gerçekleştirmeye çalışan temel eğitim kademesidir. Buna önayak olan ve etkin vatandaşlık eğitimi veren derslerin başında da Hayat Bilgisi dersi gelmektedir. Bu derste yapılan etkinlikler ile tüm üst düzey düşünme becerileri gibi eleştirel düşünme becerisi de kazandırılmaya çalışılmaktadır. Bu süreç verimli geçtiği takdirde, hızla artan ve değişen bilgi karşısında birey, eleştirel düşünme becerisi sayesinde çağa kolayca ayak uydurabilecektir. Bu çalışma, Hayat Bilgisi dersinde, 2005 ilköğretim programını uygulayan sınıf öğretmenlerinin, eleştirel düşünmeyi geliştirmek için programda önerilen etkinliklerin ne sıklıkta gerçekleştirdiklerinin ve bu süreçte karşılaştıkları sorunların betimlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırma; tarama modelinde, anket ve görüşme tekniklerini içerecek şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle nicel ve nitel modellerin ardışık olarak yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır.Bu araştırmanın evrenini, 2010-2011 eğitim öğretim döneminde Siirt ili Merkez ilçede, üçüncü sınıflarda görev yapan tüm sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Siirt ili Merkez ilçede yer alan 65 ilköğretim okulundan küme örnekleme yoluyla rasgele belirlenen 50 ilköğretim okulunda, üçüncü sınıflarda görev yapan 105 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Anket sonuçlarından elde edilen veriler doğrultusunda ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen 10 öğretmenle görüşme yapılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılarak toplanmıştır. Görüşme soruları, anketten elde edilen verileri daha detaylı bir şekilde açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel (frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma) istatistik teknikleri; nitel verilerin analizinde ise, içerik analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak; üçüncü sınıflarda görev yapan öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde eleştirel düşünmeyi geliştirmek için 2005 programında önerilen yöntemlerden en sık ?düz anlatım? yöntemini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Yine programda önerilen tekniklerden öğretmenlerin en sık kullandıkları ?soru- cevap? tekniği; önerilen etkinliklerden en sık kullanılan ?Akıl yürütme ve problemlere çözüm bulmaya dayalı etkinlikler? olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer yandan öğretmenlerin önerilen materyallerden en sık ?ders ve çalışma kitaplarını? kullandıkları ortaya çıkmıştır. Eleştirel düşünme becerilerinin değerlendirilmesinde ise en sık ?kısa cevaplı sorular? ın kullanıldığı görülmüştür. En sık karşılaşılan sorunun ise, ?velilerin ilgisizliği? olduğu ortaya çıkmıştır.
İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi dersinde öğrencilere yaratıcı düşünme becerisini kazandırmak için önerilen etkinliklerin öğretmenler tarafından kullanılma sıklıkları (Malatya ili örneği)
İlköğretim Hayat Bilgisi dersi öğretim programı incelendiğinde, toplumun en küçük yapı taşı olan bireyin, temel bilgi ve becerilerle donatılmış çevresine olumlu, başarılı ve etkin uyum sağlayabilen mutlu bireyler şeklinde yetiştirilmesine önem verildiği görülmektedir. Yaratıcı düşünme becerisinin kazandırılmasında kullanılan yöntem ve tekniklerle bireyin, nasıl farklı düşünebileceği ile düşüncelerini nasıl görünür kılabileceğini keşfedebilmesine imkân sağlanması hedeflenmektedir. Bu çalışma, Hayat Bilgisi dersinde, 2005 ilköğretim programını uygulayan sınıf öğretmenlerinin, yaratıcı düşünmeyi geliştirmek için programda önerilen etkinliklerin ne sıklıkta gerçekleştirdiklerinin ve bu süreçte karşılaştıkları sorunların betimlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma; tarama modelinde, anket ve görüşme tekniklerini içerecek şekilde tasarlanmıştır. Bu nedenle nicel ve nitel modellerin ardışık olarak yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde Merkez ilçede, yer alan 108 ilköğretim okulunda, üçüncü sınıflarda görev yapan 280 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Anket sonuçlarından elde edilen veriler doğrultusunda amaçlı örnekleme yöntemlerinden tipik durum örneklemesi kullanılarak belirlenen 10 öğretmenle görüşme yapılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılarak toplanmıştır. Görüşme soruları, anketten elde edilen verileri daha detaylı bir şekilde açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel (frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma) istatistik teknikleri; nitel verilerin analizinde ise, içerik analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak; üçüncü sınıflarda görev yapan öğretmenlerin Hayat Bilgisi dersinde yaratıcı düşünmeyi geliştirmek için 2005 programında önerilen yöntemlerden en sık ?gösterip yaptırma? yöntemini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Yine programda önerilen tekniklerden öğretmenlerin en sık kullandıkları ?soru- cevap? tekniği; önerilen etkinliklerden en sık kullanılan ?konuyu farklı kaynaklardan araştırabilme etkinliği ile benim de fikrim var etkinliğinin? olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer yandan öğretmenlerin önerilen materyallerden en sık ?ders ve çalışma kitaplarını? kullandıkları ortaya çıkmıştır. Yaratıcı düşünme becerilerinin değerlendirilmesinde ise en sık ?kısa cevaplı sorular?ın kullanıldığı görülmüştür. En sık karşılaşılan sorunun ise, ?velilerin ilgisizliği? olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: ?lköğretim, Hayat Bilgisi, Düşünme, Yaratıcı Düşünme
İlkokul 3. sınıf hayat bilgisi dersinde yaratıcı drama yoluyla hayır diyebilme becerisinin geliştirilmesi
Araştırmada amaç ilkokul üçüncü sınıf Hayat Bilgisi dersinde yaratıcı drama uygulamalarıyla öğrencilerin hayır diyebilme becerilerinin gelişimini incelemektir. Uygulama 2021-2022 öğretim yılında özel bir kolejin 3-A sınıfında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma yöntem çeşitlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Nicel verilerin oluşturulmasında Ferat Yılmaz ve M. Akif Sözer tarafından geliştirmiş olan "Hayır Diyebilme Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek kontrol grupsuz olarak çalışma grubuna öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ayrıca öğretmen ve öğrenciler tarafından tutulan günlükler destekleyici veri olarak değerlendirmeye katılmıştır. Nitel verilerinin çözümlenmesinde tümevarım tekniğinden faydalanılmış ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin araştırma sürecinden önce hayır diyebilme becerisine sahip oldukları kanaatini taşıdıkları belirlenmiştir. Yapılan etkinliklerden sonra sahip olunan becerinin daha da arttığı görülmüştür. Beceri düzeyinin cinsiyet, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu ve ebeveynlerin birliktelik durumuna göre değişmediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin özellikle aile ve okul ortamında hayır demekte zorlandıkları, hayır denmesi gereken kişiler listesinin başına yabancılar ve niyeti belli olmayanları yerleştirdikleri, hayır denmemesi durumunda ise fiziksel ve psikolojik zarar görmekten kaygı duydukları belirlenmiştir. Araştırmanın yaratıcı drama boyutunda ise öğrencilerin yaratıcı drama yöntemi ile ders işlenmesinden memnun kaldıkları, yaratıcı dramanın oyun endeksli olmasının dersleri zevkli ve kalıcı kıldığı tespit edilmiştir.
Öğrencilerin hayat bilgisi dersinde edindikleri demokrasi ve demokratik yaşamla ilgili kavramlara ilişkin oluşturdukları metaforların hermeneutic yaklaşımla incelenmesi
Bu araştırmada, öğrencilerin Hayat Bilgisi dersi programında yer alan demokrasi kavramını yaşamlarıyla ilişkilendirme biçimleri ve bu ilişkiyi yaşamlarının hangi alanlarında kullandıkları incelenmiştir. Bu ilişkilendirmenin belirlenmesi için öğrencilerin demokrasi kavramı ile ilgili oluşturdukları metaforlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın verileri Çanakkale il merkezi ve Kepez Beldesi'nde bulunan 17 ilköğretim okulunun 3. sınıfında öğrenim gören 1090 öğrenciden toplanmıştır.Öğrencilere öncelikle, demokrasi ve demokratik yaşam ile ilgili 7 kavramdan oluşan anket formu uygulanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi tekniği ile kategorilere ayrılmış; oluşturulan kategoriler, yapılan gözlem ve görüşmelerle birlikte irdelenmiştir. Bu aşamada hermeneutik yaklaşımdan faydalanılmıştır. Hermeneutik yaklaşım ile, sınıf ortamının metafor oluşturmayı etkileme durumu, yapılan gözlem ve görüşmelerle desteklenmiştir. Verilerin analizinden elde edilen bulgular, öğrencilerin metafor oluşturmada sorun yaşadıklarını göstermektedir. Öğrenciler genellikle yakın çevrelerindeki varlıklar üzerinden metafor oluşturmuştur.Oluşturulan metaforlar cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde, kız ve erkek öğrenciler arasında farklılık görülmemiştir. Tüm kavramlarda kız ve erkek öğrenciler birbirine yakın oranlarda metafor oluşturmuştur. Diğer taraftan, anne-baba mesleklerine göre incelendiğinde, annesi çalışan öğrenciler 'farklılık', 'özgürlük' ve 'adalet' kavramlarında daha fazla metafor oluşturmuştur.Sonuç olarak, hayat bilgisi dersi programında yer alan bu kavramların, öğrenciler tarafından yeterince anlaşılmadığı görülmüştür. Öğrencilerin büyük kısmı, demokrasi ve demokratik yaşam ile ilgili kavramları somutlaştırmada sorun yaşamaktadır. Kavram karmaşası ve tanımlama sorunu, metafor oluşturma oranını da düşürmektedir. Öğrencilerin demokrasi bilinci kazanmasında, öğretmenlerin, eğitim programlarının ve anne-babaların rolü büyüktür. Bu nedenle öğretmenlere verilecek eğitimler, eğitim programlarında yapılacak destekleme çalışmaları ve anne-babalara verilecek bilinçlendirme çalışmaları artırılarak demokrasi bilinci kazandırılabilir.
Hayat bilgisi öğretiminde çocuklar için felsefe (P4C) yaratıcı düşünme becerisi etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünme becerisine etkisi
Araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi Öğretiminde Çocuklar İçin Felsefe (P4C) Yaratıcı Düşünme Becerisini Geliştirici Etkinliklerin Öğrencilerin Yaratıcı Düşünme Becerisinin Gelişimine Etkisi' nin belirlenmesidir. Yapılan nitel çalışma verilerine bakıldığında ön test ve sontest arasında değişiklikler olduğu öğrnecilerin görüşlerinin tamamına yakınında özllikle tasarlarıkları ürünler olasun ifade becerileri olsun hepsinde teknik düşünme, teknolojik özelliklere dayalı projeler üretme gibi düşüncelerin çok fazla yer aldığı görülmektedir. Torrance Yaratıcı Düşünme Testi'nin A ve B formunun uygulama öncesi ve sonrasında uygulanması ile elde edilmiştir. Aşağıda bu deneceler ile ilgili ulaşılan bulguların sonuçlan özetlenmiştir. Hayat bilgisi dersinde yaratıcı düşünmeyi geliştirmeye yönelik bir program uygulanan deney grubunun ön Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri ile son Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri arasında son testler lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney ve kontrol gruplarının Torrance Yaratıcı Düşünce Testi sözel/şekilsel son testleri arasında yapılan istatistiksel çalışma sonrasında tüm alt boyutlarda deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Anahtar Sözcükler:Yaratıcılık, Yaratıcı Düşünme, Çocuklar İçin Felsefe
İlköğretim 3. sınıf öğrencilerinin -dün, bugün, yarın- temasındaki zaman kavramlarına ilişkin görüşlerinin nitel analizi
Hayat Bilgisi Ders Kitabında yer alan ?Dün, Bugün, Yarın? temasındaki zaman kavramlarını, ilkokul 3. Sınıf öğrencilerinin nasıl algıladıklarını incelemeyi amaçlayan bu araştırma nitel bir çalışmadır.Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma, Kütahya, Altıntaş ilçe merkezinde bulunan üç ilkokulda yapılmıştır. Bu okullara devam eden üçüncü sınıf öğrencileri arasından, öğretmen görüşlerine alınarak akademik başarılarına göre iyi, orta ve düşük düzey olarak sınıflandırılmıştır. Her bir düzeyden ikişer öğrenci olmak üzere her üç okuldan toplam on sekiz öğrenci belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre, ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri zaman kavramlarını sınıflarken eylemleri odak noktası olarak kullanmaktadırlar. Öğrenciler zaman kavramalarını karşılaştırırken zıt anlamlı kavramları, yakın ve aynı anlama gelen kavramlarından daha kolay tespit etmişlerdir. Öğrenciler zaman kavramlarını sıralarken zaman şeridinin sol tarafını geçmiş, ortasını şimdi, sağ tarafını ise gelecek olarak göstermişlerdir.Anahtar Kelimeler: Zaman, Hayat Bilgisi, Zaman Şeridi, Kavram, Bilişsel Gelişim
Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumları ile çoklu zekâ kuramı uygulamalarına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumları ile çoklu zekâ kuramı uygulamalarına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırma grubunu Artvin Çoruh Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Eskişehir Anadolu Üniversitesi'nde 3. sınıfta öğrenim gören Hayat Bilgisi Öğretimi dersini almış 294 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, Sarikaya, Özgöl ve Yılar (2017) tarafından geliştirilen "Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeği" ve Kılıç (2008) tarafından geliştirilen "Çoklu Zekâ Kuramı Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin toplanması ve çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin incelenmesinde iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi, Kruskal Wallis H testinin anlamlı çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını anlamak için post-hoc test olarak Mann Whitney U testi kullanılmış, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda, sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi tutum düzeyleri ve alt boyutları ile çoklu zekâ kuramı tutum düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi tutum düzeyleri ve çoklu zekâ kuramı tutum düzeyleri arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Buna göre öğrencilerin hayat bilgisi öğretimi tutum düzeyleri arttıkça çoklu zekâ kuramı tutum düzeylerinin de arttığı söylenebilir. Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi tutumları, öğretmen adaylarının çoklu zekâ kuramına yönelik tutumlarının pozitif bir yordayıcısı olarak belirlenmiştir (p<0.05). Buna göre sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimini etkili ve verimli bir şekilde gerçekleştirmek için çoklu zekâ alanlarından hangilerine daha çok ağırlık vereceklerini belirlemek amacıyla hazırlanan bu çalışmada elde edilen veriler öğretmen adaylarının gelecekte mesleklerindeki yaklaşımları hakkında fikir sahibi olmayı ve öğretimin niteliğini iyileştirmelerini sağlayacaktır. Anahtar sözcükler: Çoklu zekâ Kuramı uygulamaları, hayat bilgisi Öğretimi, sınıf öğretmeni adayı, tutum.
İlkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarının incelenmesi: Kars ve Bursa örneği
İlkokul Hayat Bilgisi öğretim programının amaçları arasında yer alan ve temel eğitim sürecinde kazandırılmaya çalışılan sosyal beceriler; bireyin çevresindekiler ile iyi ilişkiler kurabilmesinde, toplumsal kurallara uymasında, sorumluluk alabilmesinde, haklarını doğru şekilde kullanabilmesinde ve yardıma ihtiyacı olan insanlara yardım etmesinde büyük rol oynar. Öğrencilerin sosyal yaşamlarında gerekli olan sosyal becerilerin kazandırılması toplumsal yaşamın düzeni ve gelişimi için oldukça önemlidir. Bu durumdan hareketle ilkokul öğrencilerinin sahip oldukları sosyal beceri düzeyleri ile Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumlarının hangi değişkenlere göre farklılaştığı araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmada; ilkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumları incelenmiştir. Ayrıca ilkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ve Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumlarının, öğrencinin cinsiyetine ve sınıf düzeyine, okul öncesi eğitim alma durumlarına, yaşadıkları illere, ailenin sosyo-ekonomik koşullarına, okullarının konumuna göre değişip değişmediği belirlenmiştir. Elde edilen verilerin toplanması ve çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin incelenmesinde iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi, Kruskal Wallis H testinin anlamlı çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını anlamak için post- hoc test olarak Mann Whitney U testi kullanılmış, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda, ilkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin Hayat Bilgisi dersine yönelik tutumları ile sosyal beceri düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Buna göre öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine yönelik tutum düzeyleri arttıkça sosyal beceri düzeylerinin de arttığı söylenebilir.
2018 hayat bilgisi öğretim programlarının ve uygulamalarının öğrencilere 21. yüzyıl becerilerini kazandırma durumlarının incelenmesi
Araştırmanın amacı 2018 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programının (HBDÖP) ve uygulamalarının öğrencilere 21. yüzyıl becerilerini kazandırmaya yönelik olma durumunu incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada 2018 HBDÖP öğretim programı ve 2020-2021 eğitim-öğretim yılında birinci, ikinci ve üçüncü sınıf düzeyinde kullanılan MEB Hayat Bilgisi ders ve çalışma kitapları incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analiz ile gerçekleştirilmiştir. Öğretim programında yer alan kazanımların, ders ve uygulama kitaplarında yer alan metin ve etkinliklerin 21. yüzyıl becerilerini kazandırmaya yönelik olma durumunun analizinde betimsel analiz tekniği uygulanmıştır. P21 21. Yüzyıl Becerileri Çerçevesi analiz çerçevesi olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 2018 HBDÖP kazanımları ile Hayat Bilgisi ders ve çalışma kitaplarında yer alan metin ve etkinliklerin öğrenme ve yenilik becerilerinden en çok eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik, en az işbirliği becerisini geliştirmeye yönelik olduğu tespit edilmiştir. Bilgi, medya ve teknoloji becerileri arasında en çok bilgi okuryazarlığı becerisini geliştirmeye yönelik, en az ise bilgi ve iletişim teknolojisi becerisini geliştirmeye yönelik olduğu saptanmıştır. Yaşam ve meslek becerilerinden ise en çok esneklik ve uyum becerisini geliştirmeye yönelik en az üretkenlik ve sorumluluk becerisini geliştirmeye yönelik olduğu tespit edilmiştir. Medya okuryazarlığı becerisini geliştirmeye yönelik hiç etkinlik ve kazanım olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca öğretim programında yer kazanımlar ile ders kitaplarında yer alan etkinlikler arasında 21. yüzyıl becerilerini geliştirmeye yönelik olma açısından bir uyum olduğu tespit edilmiştir. Başka bir ifade ile kazanım hangi 21. yüzyıl becerisini geliştirmeye yönelik ise o kazanıma ilişkin kitaplarda yer alan etkinlik ve metinlerin de aynı beceriyi geliştirmeye yönelik olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı, 21. Yüzyıl Becerileri, Öğrenme ve Yenilik Becerileri, Bilgi Medya ve İletişim Teknolojileri Becerileri, Yaşam ve Kariyer Becerileri
Hayat Bilgisi ders kitaplarının zorbalık konusuna yer verilmesi bakımından incelenmesi
Bu araştırmada 1. 2. ve 3. sınıf Hayat Bilgisi ders kitaplarındaki metinleri zorbalık, akran zorbalığı, zorbalık davranışlar, zorbalıkla mücadele yöntemleri açısından incelemek, zorbalık davranışlar ve zorbalıkla başa çıkma metinlerde nasıl ve hangi sıklıkta örneklendiğini tespit ederek ders kitaplarında erken farkındalık adına bu konuların daha işlevsel bir şekilde yer almasına katkı sunmak amaçlanmıştır. Araştırmanın temel veri kaynağı zorbalığa dair davranış çeşitlerinin, zorbalıkla mücadele yöntemlerinin incelendiği ilkokul Hayat Bilgisi ders kitapları olduğu için araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseniyle yürütülmüştür. Bu doğrultuda Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim ve Bilişim Ağı İnternet sitesinde bulunan bir adet 1. Sınıf Hayat Bilgisi Ders Kitabı, iki adet 2. Sınıf Hayat Bilgisi Ders Kitabı, iki adet 3. sınıf Hayat Bilgisi ders kitabı olmak üzere beş adet ders kitabı içindeki metinler ve etkinlikler incelenmiştir. Araştırma verileri, zorbalık alan yazın taraması sonucunda araştırmacı tarafından geliştirilen kontrol listesi ile toplanmıştır.Araştırma bulgularına göre incelenen ilkokul Hayat Bilgisi ders kitaplarının tamamında zorbalıkla ilgili bilgilere yerverildiği görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre zorba davranış örneklerinin en çok 2. Sınıf Hayat Bilgisi ders kitaplarında yeraldığı tespit edilirken bunu sırasıyla 3. Sınıf Hayat Bilgisi ders kitapları ve 1. Sınıf Hayat Bilgisi ders kitabı takip etmektedir. Tema olarak zorba davranış örneklerine yer verilme sıklığına bakıldığında Okulumuzda Hayat temasının ilk sırada yer aldığı daha sonra Güvenli Hayat ve Ülkemizde Hayat temalarının sıralandığı görülmektedir. Hayat Bilgisi ders kitaplarında en sık ele alınan zorbalık davranış örneklerinin sırasıyla kırıcı olma, istemediği bir şeyi yapmaya zorlanma, olumsuz/hatalı davranışlar, kaba-kırıcı-kötü-nezaketsiz sözler söyleme/konuşma, zarar verecek hareketler/davranışlar olduğu belirlenirken, ders kitaplarında zorbalığın öğrenci üzerindeki etkisinin en fazla incinme/kırılma ve üzülme davranışı olarak yansıdığı görülmektedir. Zorbalık davranışlara karşı verilen tepkilerde en çok anne-baba ve öğretmenden yardım alma davranışlarına yer verilmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular ışığında Hayat Bilgisi ders kitaplarında toplumsal bir sorun olan ve okul iklimini doğrudan olumsuz olarak etkileyen zorbalık konusuna yönelik farkındalık oluşturulması ve sorunun çözümü için somut öneriler getirilecek şekilde ders kitaplarının düzenlenmesi yönünde katkılar sunulması hedeflenmektedir.
Hayat bilgisi dersinde bazı sosyal becerilerin kazandırılmasında yaratıcı drama yönteminin etkisi
Bu çalışma Hayat Bilgisi Dersi kapsamındaki 'Köyü Tanıyalım' ünitesinde selam verme, çevreyi koruma ve paylaşma-işbirliği sosyal becerilerinin kazandırılmasında yaratıcı drama yönteminin etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bir deney, iki kontrol grubu modeline göre desenlenmiştir. Çalışma Adana İli Seyhan İlçesinde bulunan Özel Büfen Okulunun İlköğretim üçüncü sınıflarında yürütülmüştür. Deney grubunda 19, düz anlatım yönteminin kullanıldığı birinci kontrol grubunda 17 ve ikinci kontrol grubunda 15 olmak üzere toplam 50 öğrenci ile çalışılmıştır. Deney grubuna program haftada 4 gün, birer ders saati olmak üzere 16 ders saatinde uygulanmıştır. Birinci kontrol grubunda düz anlatım yöntemi kullanılmış, ikinci kontrol grubunda hiçbir işlem yapılmamış dersler sınıf öğretmeni tarafından işlenmiştir. Ön ölçüm ve son ölçüm olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyal Beceriler Gözlem Formu (SBGF) kullanılmıştır. Bu formun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları araştırmacı tarafından yapılmıştır. Ayrıca çalışma grubunun kişisel özelliklerini belirlemek için Kişisel Bilgi Formu (KBF) dağıtılmıştır. Ön ölçüm ve son ölçümden elde edilen veriler üzerinde kovaryans analizi uygulanmıştır. Bulgular, Hayat Bilgisi Dersi'nde selam verme ve paylaşma-işbirliğini becerilerini kazandırmada yaratıcı drama yönteminin etkili olduğunu, çevreyi koruma sosyal becerisini kazandırmada ise etkinin anlamlı olmadığım ortaya çıkarmıştır.Anahtar Sözcükler : Drama, Eğitimde Drama, Yaratıcı Drama, Öğretim Yöntemleri, Sosyal Beceriler, Sosyal Beceriler Eğitimi, Sosyal Beceriler Öğretimi
2. sınıf hayat bilgisi ders kitabında yer alan ünite değerlendirme sorularının ve ders kazanımlarının yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
Bu araştırmada 2.sınıf hayat bilgisi öğretim programı ders kazanımları ve 2.sınıf hayat bilgisi ders kitabı ünite sonu değerlendirme soruları Yenilenmiş Bloom Taksonomisindeki basamaklara göre sınıflandırılmış ve öğretim programındaki kazanımlar ile ünite değerlendirme soruları karşılaştırılmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yapılarak Yenilenmiş Bloom Taksonomisine yönelik araştırmalar incelenmiş, sorular ve kazanımlar uzman görüşleri doğrultusunda içerik analizi yapılarak sınıflandırılmış, bu sınıflandırılma doğrultusunda soru ve kazanımlar bir taksonomi tablosuna yerleştirilmiş ve son aşamada 147 ünite değerlendirme sorusunun, öğretim programında yer alan 50 kazanımın hangilerini ölçtüğü bir başka deyişle ünite sorularının kapsam geçerliği uzman görüşleri alınarak incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre: öğretim programında yer alan kazanımların daha çok YBT'in bilgi boyutu altında kavramsal ve işlemsel bilgi basamaklarında ve bilişsel süreç boyutu altında anlama ve uygulama basamaklarında olduğu görülmüştür. Ünite değerlendirme sorularının ise daha çok YBT'nin bilgi boyutu altında kavramsal ve işlemsel bilgi basamaklarında ve bilişsel süreç boyutu altında hatırlama ve anlama basamaklarında olduğu görülmüştür. Araştırmada öğretim programındaki kazanımların ünite değerlendirme sorularında YBT'nin bilgi boyutu için %24,29 ve bilişsel beceri boyutu için %21,08 temsil edildiği/kapsandığı görülmüştür. Genel olarak, ünite değerlendirme sorularının, öğretim programındaki kazanımları YBT'nin alt basamakları için söylenebilir.
İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi dersinde sorgulama merkezli etkinliklerle yapılan proje çalışmalarındaki öğrenci performansının değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim 3. Sınıf Hayat Bilgisi dersinde sorgulama merkezli etkinliklerle yapılan proje çalışmalarındaki öğrenci performansını değerlendirmektir.Betimsel bir çalışma olup özel durum çalışması ( Bütüncül tek durum deseni ) niteliğindeki bu araştırma 2007?2008 öğretim yılında, 10 haftalık bir sürede Adana İli Yüreğir ilçesindeki bir devlet okulunda 3. sınıfta okuyan 25 öğrenciyle (13 erkek, 12 kız öğrenci) ile çalışılmıştır. Ayrıca öğrencilerin çalışmalarını değerlendirmek üzere 2 sınıf öğretmeni ile bir sosyal bilgiler öğretmeni de katılmıştır. Öğrencilerin kendileri ve gruplarını değerlendirmelerini sağlayacak değerlendirme formları oluşturulmuştur. Bu amaçla öğrencilere ?Linda CAMPELL'ın oluşturduğu ve öğrencilerinin konu hakkında sahip olduğu ön bilgileri ölçmeye yönelik hazırlamış olduğu ?Ne Biliyorum formu? , ?Grup öz değerlendirme formu? ve ?Akran değerlendirme formu? ?Kendimi Değerlendiriyorum formu? uygulanmıştır. Öğretmenlerin öğrenciyi değerlendirmesi için ? grup değerlendirme formu? ile ?proje değerlendirme form?ları kullanılarak öğrenci performansları ile ilgili veriler toplanmıştır. Bu çerçevede veriler öncelikle bilgisayara aktarılmış, okunup incelenerek kodlara dönüştürülmüştür.Araştırmada, ilköğretim 3. Sınıf Hayat Bilgisi dersinde sorgulama merkezli etkinliklerle yapılan proje çalışmalarında öğrencilerin performansını değerlendirmeye yönelik analizler, bu etkinliklerin öğrencilerin performansları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Sorgulama Merkezli Yaklaşım, Hayat Bilgisi Programı, Performans Değerlendirme, Proje Tabanlı Öğrenme, Kubaşık Öğrenme.