İlköğretim müfettişlerinin bazı sosyal, demografik ve mesleki özelliklerine göre mesleki tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi

Bu araştırma, ilköğretim müfettişlerinin bazı sosyal demografik ve mesleki özelliklerine göre tükenmişlik düzeylerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırmada betimsel tarama modelinden yararlanılmıştır.Araştırmanın evrenini ve örneklemini 2008?2009 yıllarında Ankara(175), Malatya(52) ve Muş(15) illerinde görev yapan ilköğretim müfettişleri oluşturmuştur. Gönderilen anketlerin 220 geri dönmüştür.Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen 11 soruluk kişisel bilgi formu ve Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen 22 soruluk Maslach tükenmişlik envanteri kullanılmıştır.Toplanan verilerin istatistiksel çözümlemeleri SPSS (Special Package for Social Science) for Windows 16.0 paket programı ile bilgisayar ortamında yapılmıştır. Verilerin Aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma, T testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testlerinden yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır.Verilerin analizi sonucunda özetle şu sonuçlar elde edilmiştir:İlköğretim müfettişlerinin tükenmişliği; ?duygusal tükenme boyutunda? orta düzeyde, ?kişisel başarı ve ?duyarsızlaşma boyutlarında? düşük düzeyde yaşadıkları görülmüştür.Evli, fakat ailesinden ayrı bir yerde yaşayanlar ve bekar olanlar, evli olanlara göre daha fazla duygusal tükenmişlik yaşamaktadır. Mesleklerinin geleceklerine ilişkin algıları kötü olanlar, olmayanlara göre daha fazla duygusal tükenme yaşamaktadır. Duygusal tükenme yaşayan ilköğretim müfettişlerinin aynı mesleği tekrar seçmek istemediği görülmüştür. Mesleklerinin saygınlığına karşı olumsuz tutum içinde olanlar, olmayanlara göre daha fazla duygusal tükenme duygusu yaşamaktadır. Sosyal ve kültürel etkinliklere katılmayan ilköğretim müfettişleri, katılan ilköğretim müfettişlerine göre daha fazla duygusal tükenmişlik yaşamaktadır. İlköğretim müfettişlerinin duygusal tükenmişlik düzeyleri, cinsiyet, yaş, unvan, kıdem, öğrenim durumu, görev yapılan il değişkenleri açısından anlamlı farklılık oluşturmamaktadır.31?40 yaş arası ilköğretim müfettişlerinde duyarsızlaşma duygusu daha yaşlı olanlara göre daha fazla bulunmuştur. Buna göre yaş ilerledikçe duyarsızlaşma boyutunda tükenmişlik azalmaktadır. 1-5 yıl ve 6?10 yıl kıdeme sahip olanlar, daha fazla kıdeme sahip olanlara göre daha fazla duyarsızlaşma duygusu yaşamaktadırlar.Duyarsızlaşma boyutu, cinsiyet, medeni durum, unvan, öğrenim durumu, mesleklerinin geleceklerine bakış, mesleklerini tekrar seçme, mesleklerini saygınlığını algılama, görev yapılan yer, sosyal ve kültürel etkinliklere katılma değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedirMesleklerini saygın olarak algılamayan ilköğretim müfettişleri kişisel başarısızlık duygusunu daha fazla yaşamaktadır.Kişisel başarı boyutu; cinsiyet, yaş, medeni durum, unvan, kıdem, öğrenin durumu, mesleklerinin geleceğine bakış, görev yapılan il, sosyal ve kültürel etkinliklere zaman ayırma değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermemektedir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim Müfettişi, Tükenmişlik, Demografik Özellikler, Sosyal Özellikler, Mesleki Özellikler