İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin yer değiştirmelerinin nedenleri ve yöneticinin rolü

Bu çalışmada, resmi ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin yer değiştirmelerinin nedenleri ve yer değiştirme isteklerinde yöneticinin rolü belirlenmeye çalışılmıştır. Öğretmenlerin yer değiştirme nedenleri ve bu yer değiştirmede yöneticinin rolü; cinsiyet, mesleki kıdem, çalışılan okul türü, öğretmenin branşı ve yer değiştirme sayısına göre farklılaşma durumu faktör bazında incelenmiştir. Araştırmamızda tarama modeli kullanılmıştır. Anketler 2011-2012 eğitim öğretim yılında tesadüfi ve tabakalama yöntemiyle belirlenen, İstanbul ili Şile, Beykoz, Sancaktepe ve Çekmeköy ilçelerindeki resmi ilköğretim okullarında görev yapan 369 öğretmene uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan anket, alanın uzmanı Prof. Dr. Semra ÜNAL gözetiminde araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Anket üç bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde öğretmenin kişisel bilgilerini, II. Bölümde yer değiştirme isteğinin okulla ilgili sebeplerini, özel sebeplerini ve yöneticiden kaynaklı sebeplerini ölçen sorular bulunmaktadır. III. Bölümde ise öğretmenin bu sorular dışındaki fikirlerini belirtmesine olanak tanınmıştır. Değerlendirme sorularında Likert tipi dörtlü derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılardan yer değiştirme sebeplerine ilişkin görüşlerini, her bir maddeyi (1) Çok Etkili, (2) Çoğunlukla Etkili, (3) Nadiren Etkili, (4) Hiç Etkili Değil seçeneklerinden birini kullanarak değerlendirmeleri istenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 21.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Öğretmenlerin Yer Değiştirme Nedenleri Anketinden alınan puanların; öğretmenin cinsiyetine, branşına ve görev yaptığı okul türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Bağımsız Grup T testi, kıdemine ve yer değiştirme sayısına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü Varyans Analizi ANOVA testi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin yer değiştirme nedenleri cinsiyete göre değişmezken, okul türü, branş, kıdem ve yer değiştirme sayısı öğretmenlerin yer değişikliği isteklerinde anlamlı farklılıklar yaratan değişkenlerdir. Anahtar Kelimeler: Yer değiştirme, öğretmen, atama,