Teacher behavior
178 theses under this subject heading
Gerçek zamanlı sınıf içi davranış yönetim sisteminin geliştirilmesi
Güncel hayatta, eğitim ve öğretim kalitesinin ölçümü için bir çok kriter vardır. Bu kriterlerin her birinin kendine has bir öneme sahiptir. Ancak, bir öğretmenin sınıf içerisindeki hakimiyeti sağlaması, eğitim sürecinin kesilmeden devamını sağlayacak bir kriterdir. Öğretmenin alan bilgisinin derinliği bu noktada ortaya çıkmaktadır lakin sadece alan bilgisi de yeterli olmayacak, genel kültür seviyesi ve bu bilgilerini öğrencilerini aktarma kabiliyeti de yukarıda bahsedilen sınıf içi hakimiyete katkısı göz ardı edilemeyecek kadar büyük olmaktadır. Örgün eğitim veren okullarda sınıf içerisindeki öğrenci davranışı problemleri, eğitim sürecini en çok sekteye uğratan sorunlardır. Öğretmenin özellikle davranış problemlerine karşı bulduğu çözümler, o ortamda yapılacak eğitimin hem içerik kalitesinin artmasını hem de öğrenci tarafından kanıksanmasını sağlayacaktır. Bunun yanı sıra öğretmenin çalıştığı kurumdaki disiplin kültürünün gelişmemiş olması ve/veya problemli davranışlara karşı davranış politikasının yetersiz olması hatta hiç olmaması, o kurumda eğitim öğretimin tam anlamıyla yapılamayacağının da bir göstergesi olabilmektedir. Davranış yönetiminin eğitim öğretim faliyetlerideki yeri tartışılamayacak kadar önemlidir. Bir toplumun eğitim kalitesi o toplumun geleceğin şekillendirmektedir. Eğitim dünyasında davranış yönetiminin uygulanacağı alanlardan en önemlisi sınıf içidir. Öğrencilerin öğrenme faliyetlerinin hedef davranışlarını tam olarak kendi ile bütünleştirebilmesinin altında yatan etkenlerin en önemlileri arasında gelmektedir. Öğretmenin sınıf için uygulayacağı davranış yönetim metotları için çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Geliştirilen her yeni yöntemle okullardaki öğretme ve öğrenme faliyetleri daha işlevsel bir konuma getirilmiş, dolayısıyla toplumun maruz kaldığı eğitimin kalitesi de topyekün yükselmiştir. Teknolojinin gelişiminden etkilenen ve faydalanan her alan gibi eğitim dünyası da bu gelişime ayak uyduran sektörler arasında kendini göstermiştir. Özellikle eğitim-öğretim süreçlerinde kullanılabilecek cihazlara ilgi gösterilen eğitim sektörü, bunun akabinde bir çok yazılıma da kapılarını açmıştır. Öyleki bazı eğitim faliyetleri için geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen uygulamalar teknolojiyle uygulanmaya başlamış, geleneksel yöntem teknolojiye yenik düşmüş, yerini tamamiyle teknolojik gelişmelerin o alan için geliştirdiği yeni yönteme yerini bırakmıştır. Eğitim dünyası özellikle son beş yılda teknolojiyi kullanma konusunda bir kademe daha öteye giderek öğrencilerin mobil cihazlarla derslere girmesine izin vermiş, eğitimde mobil cihazlar yardımı ile ders yapma konusunda girişimler yapılmıştır. Bu zamana kadar öğretmen kontrolündeki teknoloji artık öğrenci eline geçmiş ve bu zamana kadar yapılan tüm uygulamalar şekil ve boyut değiştirmiştir. Tablet cihazların öğrenciler tarafından ders içerisinde kullanmasının sayısız faydasının yanı sıra bir çok handikapı da gün yüzüne çıkmış, henüz o zamanana kadar karşılaşılmayan sınıf için problemleri ile baş başa kalınmıştır. Sınıftaki bir çok istenmeyen davranış için öğretmenlerin yıllarca geliştirdiği ve artık kanıksanmış onlarca yöntem mevcuttur. Bu yöntemlere artı olarak öğretmen otokontrol sistemini sınıfında uygulayabilir hale geldiğinde ders işleyiş süreçlerinde genelde herhangi bir problem yaşamadan tamamlamaktadır. Tüm bu yöntemlerin tabletli eğitim ile birlikte tekrar revize edilmesi ve ondan sonra uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, kendini geliştirmede yavaş kalan her öğretmen sınıf yönetim problemleri ile karşı karşıya kalacaktır. Gerçek Zamanlı Sınıf İçi Davranış Yönetim Sistemi - Dersteyiz.Net, tabletli eğitim yapılan sınıflarda ders işleyiş süreçlerinde yaşanan problemleri en aza indirgemek için geliştirilmiş bir yazılımdır. Yıllar boyu araştırılarak keşfedilen davranış yöntemleri ile teknolojiyi aynı noktada buluşturan sistem, teknolojinin kullanıldığı sınıflarda eğitimin daha sağlıklı devam etmesine katkı sağlamaktadır. Tabletli eğitim yaparak okullar eğitim kalitelerini bir üst seviyeye taşımak için gerekli adımı atmışlar demektir. Bu noktadan sonra geriye doğru hamlelerle doğru yöntemleri keşfedip uygulamak kalmaktadır. Eğitim dünyasında teknolojinin yıllar sonra ilk defa öğrenci merkezli kullanımına başlanıldığı düşünüldüğünde, bu alanda keşfedilecek yönetim stratejilerinin henüz hala bir çoğu araştırma yapılarak ortaya çıkarılmayı beklemektedir. Dersteyiz.Net öğrencilerin olumlu ve olumsuz davranışlarını puanlayarak, olumluların devamını sağlayarak, olumsuzların ise olumluya dönüşmesine katkıda bulunarak öğrenci davranışlarını yönetmeyi, öğretmenlerin amaçları doğrultusunda ders yapabilmelerine olanak sağlamak için geliştirilmiş bir uygulamadır.
Öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliklerine ilişkin öğrenci görüşleri
Öğretme öğrenme etkinliklerinin etkili olabilmesi için öğretmenlerin sınıf yönetimi konusunda gerekli bilgiye sahip olmaları ve sınıflarında uygulayabilmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğrenci görüşlerine göre öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliklerini belirleyebilmektir. Araştırmada karma yöntem olarak nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Nicel Araştırma, 2014-2015 eğitim öğretim yılı Kasım 2014 ile Şubat 2015 tarihleri arasında İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki ortaokulların 5. 6. 7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören 1016 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma verileri "Öğretmenlerin Sınıf Yönetimi İlkelerine Uyma Düzeyini Belirleme Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak frekans, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise İstanbul Kadıköy ilçesindeki ortaokulların 5. 6. 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 50 öğrenci ile Mart 2015, Nisan 2015 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde görüşmeler yapılmıştır. Nitel araştırma verileri içerik analizi yardımıyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel verilerine göre, öğretmenlerin "öğretmen öğrenci ilişkilerine uyma" "eğitim öğretime yönelik ilkelere uyma" boyutlarında belirtilen maddelere "orta" düzeyde uydukları görülmüştür. Öğrenciler, öğretmenlerinin sınıf yönetimi ilkelerine genel olarak "orta" düzeyde uyduklarını belirtmişlerdir. Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıf yönetimi ilkelerine uyma düzeylerine ilişkin öğrenci görüşleri arasında cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sınıf değişkenine göre öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Nitel araştırma sonuçlarına göre ise, öğrenciler öğretmenlerinin sınıfta esprili, eğlenceli olmasını istemektedir. Öğrenciler notla ödüllendirilmek istemekte, ceza olarak uyarılmak, affedilmek istemektedir. Öğrenciler, öğretmenlerinin dersi eğlenceli etkinliklerle, oyunlarla anlatmalarını istemektedir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlere sınıf yönetimi ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içinde uygulama ağırlıklı eğitimler verilmesi, sınıf içi istenmeyen davranışların önlenmesine ve daha etkili bir eğitim öğretim faaliyetinin gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilir. Araştırma bulgularının öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliklerinin geliştirilmesi ve etkili sınıf yönetimi konusunda önemli faydalar sağlayacağı beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Sınıf, Yönetim, Sınıf yönetimi, Öğrenci, Davranış,
Öğretmenlerin okulda internet ve teknoloji kullanımına ilişkin sanal kaytarma davranışlarının incelenmesi
Günümüzde giderek yaygınlaşan teknoloji ve internet kullanımı çeşitli projelerle eğitim alanında da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Eğitimi daha verimli hale getirmek için akıllı tahta, tablet gibi teknolojik aletler kullanılarak teknoloji eğitime entegre edilmiş ve öğretmenlerin kullanımı yaygınlaşmıştır. Yapılan çalışmalar mesai saatleri içerisinde internet ve teknoloji kullanımının iş gücü kaybına yol açabileceğini göstermektedir. Bu konuda öğretmenlerle ilgili bir çalışma yapılmamış olması yeni bir araştırma konusu yaratmaktadır. Bu çalışmada ilk ve ortaokul türündeki kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin internet ve teknoloji kullanımına bağlı sanal kaytarma davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul ili Başakşehir ilçesindeki ilk ve ortaokul türü kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin sanal kaytarma davranışları ve nedenleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda edinilen bulgulara göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin mesai saatleri içerisinde ve dışarısında yapmış oldukları sanal kaytarma davranışları cinsiyete ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Fakat yaşa, mesleki kıdeme, internet kullanım süresine, internet kullanım beceri düzeyine, internet kullanım sıklığına ve internette kesintisiz bağlı kalınan süreye göre bazı farklılıklar gözlenmiştir. Mesai saatleri içerisinde iş dışı internet kullanımda ise cinsiyete, eğitim düzeyine ve internet kullanım süresine göre anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen, yaşa, mesleki kıdeme, internet kullanım beceri düzeyine, internet kullanım sıklığına ve internette kesintisiz bağlı kalınan süreye göre farklılıklar gözlenmiştir.
Orta ve lise düzeyi öğretmenlerinin olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ile öğrencilere yönelik şiddet davranışları arasında duygu düzenleme becerilerinin aracılık etkisi
Bu çalışmada orta ve lise düzeyi öğretmenlerinin olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ile öğrencilere yönelik şiddet davranışları arasında duygu düzenleme becerilerinin aracılık etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla İstanbul ilinde bir özel okulda görev yapan her branştan öğretmenler, müdür ve müdür yardımcıları olmak üzere toplam 129 kişiden veri toplanmıştır. Araştırmada demografik soru formu, Çocukluk Çağı Travmaları ölçeği (CTQ),Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği(DDGÖ) ve öğretmen istismar davranışları soru formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin çocukluk çağı travmaları ölçeğinden aldıkları puanlar ile öğretmenlerin öğrencilere yönelik toplam istismar davranışı puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Çocukluk çağı travmasının istismar davranışı üzerine etkisinde duygu düzenleme güçlüğünün tam aracılık etkisi olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulguların ayrıntıları ele alınmış ve yorumu yapılmıştır. Bu doğrultuda ilerideki uygulama ve araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Çocukluk çağı travması, duygu düzenleme, istismar, şiddet
Okul müdürlerinin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda okul müdürlerinin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim- öğretim yılı içinde Van ilinin üç ilçesindeki (Edremit, Saray, Özalp) resmi ortaöğretim okullarında görev yapan 795 öğretmen oluşturmuştur. Tarama modeline göre yapılan çalışmada Basit seçkisiz örneklem yöntemiyle belirlenmiş 215 öğretmen çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda, okul müdürlerinin etik liderlik özellikleri ile öğretmen özerklik davranışları arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için 44 madde ve 4 boyuttan oluşan "Etik Liderlik Ölçeği" ile 17 madde ve 4 boyuttan oluşan "Öğretmen Özerkliği Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin etik liderlik algıları yüksek bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin "öğrenim durumu, branş, okulda çalışma süresi, mesleki kıdem, okul türü, okul müdürüyle çalışma süresi, çalıştıkları ilçenin statüsü, medeni durum" değişkenlerine göre etik liderlik algılarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Fakat "cinsiyet, yaş" değişkenlerine göre etik liderlik algılarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, öğretmen özerkliği toplam ölçek puanına ilişkin algıları yüksek düzeyde çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin "okul türü, görev yapılan ilçenin statüsü" değişkenlerine ilişkin öğretmen özerkliği algılarında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin etik liderlik ve öğretmen özerkliği toplam ölçek puanlarına ilişkin algıları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Araştırmada, etik liderlik ile öğretmen özerkliği arasında pozitif doğrusal bir ilişki saptanmıştır. Buna göre, etik liderlikteki artış öğretmen özerkliğindeki artışın %12,9'unu açıklayabilmektedir. Anahtar sözcükler: etik, etik liderlik, özerklik, öğretmen, öğretmen özerkliği
Eğitim yöneticilerinin yönetsel tarzları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı ilköğretim okul müdürlerinin yönetsel tarzları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. 2009-2010 eğitim öğretim yılında Uşak il merkezindeki 41 ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 1001 öğretmen arasından tabakalı örnekleme modeli ile seçilen 290 öğretmene, okul müdürlerinin yönetsel tarzları hakkındaki algılarını belirlemek, örgütsel vatandaşlık davranışı düzeylerini belirlemek ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla 3 farklı ölçme aracı uygulanarak veri toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel istatistikler ve korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular okul müdürlerinin yönetsel tarzları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve tükenmişlik düzeylerinin yakından ilişkili olduğu yönündedir.Anahtar kelimeler: Yönetsel Tarz, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Örgütsel Tükenmişlik.
Göreve yeni başlayan öğretmenlerinin yaşadığı sosyal kültürel ve mesleki sorunlar
Bu çalışma, göreve yeni başlayan sınıf öğretmenlerinin sosyal, kültürel ve mesleki hayatta karşılaştıkları sorunları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada desen olarak iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Şanlıurfa ilinde görevli 30 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma grubunda yer alan 10 göreve yeni başlamış, adaylık süreci tamamlanmamış öğretmenin görev yaptığı sınıflarda gözlem yapılmıştır. Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir Göreve yeni öğretmenlerin yaşadıkları sorunlar; meslek öncesi eğitim, mesleğe başlama ve çevresel sorunlar olarak üç aşamada incelenmiştir. Bu çalışma, göreve yeni başlamış öğretmenlerin lisans öğrenimlerinde; sınıf öğretmenliği öğretim programında yer alan bazı derslerin, ilkokul 1-4. sınıfların eğitim öğretim programında yer almayışı sonucu ortaya çıkan sorunlar ile lisans programında mevzuat ve resmi yazışmalara yönelik ders içeriğinin olmayışından kaynaklı yaşanan sorunları ortaya çıkarmaktadır. Aday öğretmenlerin mesleğe başlama süreci ile ilgili; yönetici ve rehber öğretmenlerden gerekli rehberliği alınamadıkları, sınıf yönetiminde ve eğitim-öğretim sürecinde yetersiz kaldıkları, İstenmeyen davranışlarla baş edememe gibi sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Aday öğretmenlerin çevre ile ilgili olarak, çevreye sosyal, kültürel uyum ve görev yapılan kurumun yapısı kaynaklı sorunlarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Bu sorunlar aday öğretmenlerin kendisinden, aldığı eğitimden, velilerden, çevreden ve kurum yapısından kaynaklanmaktadır.
Okul içi politik taktikler ile öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri arasındaki ilişki
Bu çalışma, kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin okul içinde uygulanan politik taktiklere ait algıları ile çalıştıkları okullara yönelik oluşturdukları psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda "Okul içinde kullanılan politik taktikler ile öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki var mıdır? " sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini, 2021–2022 eğitim öğretim yılında Uşak merkezindeki devlete bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 2798 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen 350 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler "Politik Taktikler Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Psikolojik Sözleşmeye Uyma Düzeyi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizi Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Çoklu Regresyon Analizi teknikleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, okul içinde politik taktiklerin kullanılma düzeyi düşüktür. Okul içerisinde bazı politik taktiklerin görülme düzeyine ilişkin öğretmen algıları okul düzeyi, kıdem, okuldaki öğretmen sayısına göre farklılaşırken, mezuniyet durumu, cinsiyet ve aynı okulda çalışan süresine göre farklılaşma gözlenmemektedir. Öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri yüksektir. Öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyleri okul düzeyi, kıdem ve mezuniyet durumlarına göre farklılaşırken, cinsiyet, aynı okulda çalışma suresine ve öğretmen sayısına göre farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin okul içerisinde politik taktiklerin görülmesine ilişkin algıları ile psikolojik sözleşme düzeyleri arasında anlamlı negatif yönlü orta düzeyde ilişkiler bulunmaktadır. Okul içerisinde görülen çevre oluşturma, koalisyon oluşturma ve mecburiyeti artırma politik taktiklerinin görülmesine yönelik öğretmen algıları, psikolojik sözleşmeye uyma düzeylerini düşürmektedir. Okul yöneticileri tarafından okuldaki politik taktiklerin olumsuz etkilerinin sınırlandırılması için okul uygulamalarına yönelik yönetsel şeffaflık sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Politik Taktik, Politik Oyun, Psikolojik Sözleşme
Örgütsel zekâ düzeyinin öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışları üzerindeki etkisi
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine göre, görev yaptıkları okulların örgütsel zeka düzeylerinin ve öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranış düzeylerinin; bu düzeylerde çeşitli değişkenler (cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, okuldaki görev süresi ve görev yaptığı okulun türü) açısından farklılaşma olup olmadığının, okulların örgütsel zekâ düzeyi ile öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışları arasındaki ilişki ve düzeyi ile okulların örgütsel zekâ düzeyinin öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yordama durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara Sincan ilçesinde resmi ortaokul ve imam hatip ortaokullarında görevli 328 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Erçetin, Potas ve Açıkalın (2001, 2004, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017, 2019) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu Örgütsel Zekâ Ölçeği" ile Dorenbosch, Engen ve Verhagen (2005) tarafından geliştirilen "Innovative Work Behavior Scale" ölçeğinin "Yenilikçi Çalışma Davranışı Ölçeği" adıyla yapılan Türkçe uyarlaması ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâsının yüksek düzeyde olduğu ve öğretmen görüşlerinin cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmada öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yüksek düzeyde sergilediği ve öğretmen görüşlerinin cinsiyet, mesleki kıdem, branş ve görev yaptıkları okulun türüne göre istatistiksel açıdan farklılaştığı görülmüştür. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâ düzeyleri ve yenilikçi çalışma davranış düzeyleri arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Aynı zamanda öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâ düzeyi, öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yordamaktadır.
Informal workplace practices and learning experiences of permanent and hourly - paid teachers: A comparative study
This study was conducted to explore the influences of the changing teacher recruitment regulations on teachers' daily experiences and practices, and the consequences of those influences on teachers' informal workplace learning experiences. The study is focused on two teacher statuses as hourly-paid and permanent teachers. Theoretical sampling method was used. Biographical Narrative Interviews were conducted and then analyzed using the Documentary Method. In the analysis, different teacher orientation frameworks were constructed. Then, these orientations were abstracted and detached from the individual case with the means of sense-genetic typification. Next, the constructed types were put in a social context with socio-genetic typification. According to the elicited results, hourly-paid and permanent teachers who are the graduates of faculties of education or the holders of pedagogical formation certificate complete their teacher training period with a lack of required skills and background for teaching practices. After graduation, when they start teaching, hourly-paid and permanent teachers acquired experiences and practices that are distinctly varied in relation to their employment type. Permanent teachers made an effort to improve their teaching skills through experimenting, socialization environmental scanning with these informal learning experiences, permanent teachers gradually improved their professional competencies. On the contrary, hourly-paid teachers identify being a good teacher only with personal characteristics. They assume that they have a natural ability to teach. Neither do they critically reflect on their own professional experiences, nor do they prefer to observe more experienced teachers in the way that permanent teachers do. Furthermore, hourly-paid teachers, since they teach with the possibility of losing their jobs at any time, feel the need to prove how good they are at teaching. They compare their professional competencies with those of permanent teachers and highlight what they consider their own superiority.
Teenagers' perceptions of teacher attitudes and the influence of teacher attitudes on students' lives in state schools
The aim of this qualitative study was to investigate the perceptions of teacher attitudes and the influence of teacher attitudes on high school students' lives in state schools in Turkey. This study was conducted in Beykoz via semi-structured interviews of 36 high school students from five Anatolian schools who had low socioeconomic status. Constant comparative method was used for data analysis. The findings of the study exposed that, the attitudes of the teachers changed the students' lives in different ways. A positive relationship (compassionate, tolerant, patient and optimistic teacher attitudes) has impact on teenagers' lives such as increasing their self-efficacy and self-confidence, causing the students to love the lessons in such a way to encourage them to go on with further studies, and increasing their academic success. Receiving a positive attitude from a teacher can also help students to socialize, develop their personalities, recognize and improve their abilities, potentials, and personal qualities. In contrast, students expressed that irresponsible, selfish, loveless, insulting, biased, unjust teacher attitudes led to psychological problems of students, low academic success, low self-efficacy, and low self-confidence. By examining and analyzing student perceptions, judgments, decisions, and recommendations can be made for future improvements on teacher and counselor training.
Yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışları ölçeği: Matematik öğretmenleri bağlamında geçerlik ve güvenirlik çalışması
Bu araştırmanın amacı yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışlarının belirlenmesine yönelik olarak oluşturulan "Yansıtıcı Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Ölçeği" nin geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Araştırma betimsel tarama modelinde olup araştırmanın örneklemini Balıkesir ili Bandırma ilçesi 6.ve 7.sınıfta öğrenim gören 695 öğrenci oluşturmaktadır. Alan yazın taraması sonrasında oluşturulan madde havuzu 5 uzman tarafından değerlendirilmiş ve gerekli düzeltmelerden sonra örneklem grubundan farklı bir öğrenci grubunda pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. 55 maddeden oluşan taslak ölçek 422 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler ile R programında gerçekleştirilen AFA sonrasında iki boyutlu 30 maddeden oluşan bir ölçek yapısı elde edilmiştir. 30 maddenin iki faktörlü yapıyla 0.40 değerin üzerinde faktör yükü değerinde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan toplam varyans %44 olarak tespit edilmiştir. 273 öğrencinin verileri ile R programında gerçekleştirilen DFA sonucunda doğrulanan ölçek yapısının uyum indekslerinin mükemmel ve kabul edilebilir aralıklarda olduğu görülmüştür. Ölçeğe ilişkin yol (Path) diyagramında tüm maddelerin değişkeni temsil etme düzeyi 0.01 düzeyinde manidar bulunmuştur. Madde toplam korelasyon değerlerinin .30 un üzerinde tespit edilmesi maddelerin ölçtükleri özellik açısından ayırt edici oldukları şeklinde yorumlanmıştır. Maddeler arası negatif korelasyona rastlanılmamıştır. AFA ve DFA çalışma grubu verilerine göre ölçeğin ve boyutlarının güvenirlik katsayısı .80 üzerinde tespit edilmiştir. Sonuç olarak belirlenen örneklemde geçerliği ve güvenirliği sağlanan ölçeğin yansıtıcı düşünmeyi destekleyen öğretmen davranışlarının belirlenmesinde alana katkı sağlaması beklenmektedir.
Okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişki (İzmir ili örneği)
Bu araştırmada, okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İzmir il merkezinde bulunan devlet ve özel ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini 419 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yılmaz ve Altınkurt (2013) tarafından geliştirilen Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği ve Çolak ve Altınkurt (2017) tarafından geliştirilen Öğretmen Özerkliği Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri ve öğretmen özerkliğine ilişkin görüşlerinin çözümlenmesinde aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri ve öğretmen özerkliğine ilişkin görüşlerin cinsiyet ve okul türüne (devlet ve özel) göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi için t-testi; okul kademesi, branş ve kıdeme göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi için de tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre ortaya çıkan farklılığın kaynağının belirlenmesinde çoklu karşılaştırma testlerinden Sidak testi kullanılmıştır. Gruplar arasında farklılığın etki büyüklüğünün belirlenmesinde η2 (eta-kare) istatistiği kullanılmıştır. Okul müdürlerinin kullandıkları güç türlerinin öğretmenlerin özerklik davranışlarını anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığını belirlemek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlere göre okul müdürleri en çok yasal güç, sonra sırasıyla uzmanlık gücü, ödül gücü, karizma gücü ve zorlayıcı gücü kullanmaktadırlar. Okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri cinsiyet, okul kademesi ve branş değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmakta; okul türü ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin genel özerklik davranışları yüksek düzeydedir. Öğretmenler, özerklik boyutları arasında en çok öğretme sürecinde özerklik davranışları sergilemektedir. Bu boyutu sırası ile öğretim programı özerkliği, mesleki iletişim özerkliği ve mesleki gelişim özerkliği izlemektedir. Öğretmenlerin özerklik davranışları; okul türü ve branş değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılışmakta, cinsiyet ve okul kademesi değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Okul müdürlerinin kullandıkları güç türleri öğretmenlerin genel özerklik davranışlarının %18'ini açıklamaktadır. Öğretmenlerin genel özerklik davranışları ile ödül gücü, karizma gücü ve uzmanlık gücü arasında pozitif ve orta düzeyde; yasal güç arasında pozitif ve düşük düzeyde; zorlayıcı güç arasında negatif ve düşük düzeyde ilişki vardır. Ödül gücü öğretmenlerin genel özerklik davranışlarının anlamlı yordayıcısıdır. Anahtar kelimeler: Özerklik, öğretmen özerkliği, güç, okul müdürleri, öğretmen
Önemseme davranışlarına ilişkin düzenlenen etkinliklerin öğrenme ortamlarına, öğretmen ve öğrenci davranışlarına yansımaları
Türk eğitiminin genel amaçlarında, 2023 eğitim vizyonunda ve eğitim programlarında vurgulanan noktalardan biri bireyin bilişsel, sosyal ve duygusal alanlarda gelişimine, kendini tanımasına rehberlik etmektir. Ancak, günümüz neoliberal anlayışta eğitimin amacı daha çok neoliberal düzene insan gücünün yetiştirilmesi, refah düzeyinin artırılması ve gelecekte bu düzende bir yer edinilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Bununla beraber, standartlaştırma, verimlilik, etkinlik, hesap verebilirlik gibi ekonomi alanına ait kavramların eğitimi şekillendirdiği görülmektedir. Bunun sonucu olarak ilköğretim kademesi liseye geçiş sınavlarına, ortaöğretim kademesi üniversiteye geçiş sınavlarına hazırlık görevi görmektedir. İlköğretim programlarında zaman zaman değerler eğitime ilişkin derslere yer verildiği görülmektedir. Alan yazında, listelenmiş ve belirlenmiş değerlerin öğretimine alternatif olarak önemseme kavramı çıkmaktadır. Önemseme, alan yazında genel anlamıyla bireyin varoluşsal anlamda kabul görmesi, kendi potansiyelini ortaya çıkarması, kendini keşfederek dünyayı da tanımasına rehberlik etmek anlamına gelmektedir. Bu noktadan hareketle, ilk olarak önemseme davranışlarına yönelik öğretmen-öğrenci davranışlarının ve öğrenme ortamlarının mevcut durumu belirlenmesi ve ihtiyaç analizinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. İkinci olarak, önemseme odaklı düzenlenen etkinliklerin öğretmen-öğrenci davranışlarını ve öğrenme ortamlarını nasıl etkilediğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum saptama ve ihtiyaç analizi için iç içe geçmiş tekli durum deseninde durum çalışmasından, uygulama aşaması için işbirlikli eylem araştırmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak durum çalışması için Muğla Merkez ilçesine bağlı bir köy ilkokulunda 2018-2019 eğitim-öğretim bahar yarı yılında görev yapan dört öğretmen ve 1., 2., 3. ve 4. sınıfta öğrenim gren 34 öğreni seçilmiştir. Analiz birimini öğrenci, öğretmen ve öğrenme ortamları oluşturmuştur. Eylem araştırmasının çalışma grubunu aynı okulda 2020-2021 güz döneminde eğitim-öğretim güz yarı yılında görev yapan 3 öğretmen ve 1., 2. ve 3. Sınıfta öğrenim gören 27 öğrenci seçilmiştir. Durum çalışmasında verilerin toplanmasında gözlem, öğretmen ve veli görüşmeleri, alan notlarından yararlanılmıştır. Önemseme davranışlarına ilişkin betimsel veriler ortaya konmuş ve ihtiyaçlar belirlenmiştir. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda öğretmen seminerleri ve öğrenci etkinlikleri tasarlanmıştır. Etkinliklerin uygulanmasında kullanılmak amacıyla bir öğretim modeli geliştirilmiştir. Önemseme davranışlarına yönelik seminer ve etkinliklerin değerlendirilmesinde uygulama öncesi, sonrası ve uygulama sürecinde veriler toplanmıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında veri toplamak amacıyla Önemseyen Öğrenci Davranışları Ölçeği, Önemseyen Öğretmen Davranışları Ölçeği ve Önemseyen Öğretmen Davranışları Ölçeği Öğrenci Formu, geliştirilmiştir. Ayrıca, verilerin toplanmasında öğretmen-veli anketi, görüşme, öğrenci senaryoları ve odak grup görüşmelerinden yararlanılmıştır. Uygulama sürecine yönelik video kayıtları, öz değerlendirme formu, öğrenci günlüğü, ödevler, veli görüşmeleri, öğrenci görüşmeleri ve araştırmacı yansıtıcı değerlendirmelerinden yararlanılmıştır. Öğretmen seminerleri 5 oturumdan oluşmuştur ve seminerler video aracılığıyla verilmiştir. Öğrenci etkinlikleri 12 haftada 16 etkinlikten oluşmuştur. Öğrenci etkinlikleri genel olarak çevrimiçi, Zoom programı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre önemseme davranışlarına ilişkin öğretmenlerin, "bireysel ihtiyaçları dikkate alma", "ekstra zaman ayırma", "öğretim desteği", "özerklik desteği, "duygusal destek", "sosyal uyum desteği" ve "kişilerarası ilişki" konularında desteğe; öğrencilerin kendini, diğerlerini, öğrenmeyi ve eşyayı önemseme konularında desteğe ihtiyaçları olduğu anlaşılmıştır. Öğretmen seminerleri uygulamaları sonucunda öğretmenlerin önemseme davranışlarına ilişkin farkındalık düzeylerinin artmasına katkıda bulunulduğu ancak uygulamaya geçirmede zorlandıkları gözlenmiştir. Öğrencilerin genel olarak öğrenme isteği, öğrenme sorumluluğu, çaba gösterme, kendini ifade etme, kendini tanıma, nezaket ve sınıf kurallarına uyma, olumlu sosyal davranış sergilemede gelişme kaydettikleri gözlenmiştir. Diğer yandan bazı öğrencilerde bazı davranışların içselleşmesinde yetersiz kalındığı görülmektedir. Bunun en önemli sebebinin etkinliklerin kısıtlı sürede çevrimiçi ortamda gerçekleşmesinden kaynaklandığı söylenebilir. Bununla beraber mevcut programların odağına önemseme davranışlarının alınmasının öğrencilerin bütüncül olarak gelişimlerine büyük katkılar sağlayacağı anlaşılmaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda, uygulayıcılara yönelik rol model olarak ve ilişkiler aracılığıyla öğrencilerin önemsenemsinin sağlanması, gelecek araştırmalara yönelik önemseme davranışlarına ilişkin farklı kademedeki öğrencilerle çalışılması ve karar vericilere yönelik önemseme odaklı programların geliştirilmesi getirilen önerilerden bazılarıdır. Anahtar kelimeler: önemseme, ilkokul öğretmeni, ilkokul öğrencileri, duyuşsal eğitim, değerler eğitimi
Ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişki (Muğla ili Menteşe ilçesi örneği)
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmanın evreni, Muğla ili Menteşe İlçesi devlet liselerinde, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde görev yapan 512 öğretmendir. Çalışmada %95 güven aralığında 218 lise öğretmenine ulaşılması hesaplanmıştır. Anketlerin geri dönüşündeki muhtemel sorunlar göz önüne alınarak 250 öğretmene ulaşılması planlanmıştır. Bu plan çerçevesinde, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde yüz yüze anket uygulanarak 305 öğretmene ulaşılmıştır. Anketlerden 295'i geçerli olup araştırma verileri bu anketler üzerinden elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yılmaz ve Altınkurt (2013) tarafından geliştirilen Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği ve Kahveci ve Demirtaş (2013) tarafından geliştirilen Öğretmenler İçin Örgütsel Sessizlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örgütsel Güç Kaynakları Ölçeği ve Örgütsel Sessizlik Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için ikili gruplarda t testi, üç ve üçten fazla olan gruplarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre anlamlı farklılığın kaynağının belirlenmesinde çoklu karşılaştırma testlerinden Post Hoc Tukey testi kullanılmıştır. Okul müdürlerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlik davranışları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek için korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlere göre, okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynaklarına yönelik öğretmen algısının kıdem, eğitim durumu, medeni durum, çalışılan okul türü, okuldaki görevli öğretmen sayısı ve sendika üyelik durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği; cinsiyet değişkenine göre yalnızca ödül gücü boyutunda ve yaş değişkenine göre yalnızca uzmanlık gücü boyutunda anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik ölçeğinin boyutlarına ilişkin öğretmen algılarının incelenmesinde ise cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, okul türü, okulda görevli öğretmen sayısı ve sendika üyeliği değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık görülmezken; yaş ve kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda ise, öğretmenlerin güç kaynakları algısı ile örgütsel sessizlik algılarının boyutları arasındaki ilişkide; örgütsel sessizliğin bütün boyutlarının, örgütsel güç kaynaklarının ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizmatik güç ile arasında negatif yönlü; örgütsel sessizliğin bütün boyutları ile zorlayıcı güç arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, örgütsel güç kaynaklarının örgütsel sessizliğin bir yordayıcısı olduğunu tespit edilmiştir.
İlköğretim okullarında öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin bir değerlendirme (Hatay ili örneği)
Bu çalışma, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin yöneticilerin ve öğretmenlerin algı ve beklentilerinin ne düzeyde olduğunu ortaya çıkarabilmeyi amaçlamıştır.Araştırmada, analiz tekniği olarak hem nicel hem nitel boyutları içeren karma yöntemler kullanılmıştır. Çalışma, nicel verilerin elde edilmesinden sonra, nitel verilerle tamamlanmıştır. Nicel boyutta anket tekniği, nitel boyutta ise odak grup görüşmesi tekniği kullanılmıştır.Öğretmen evreninden örneklem alınırken, öğretmen sayısı 20 ve üzerinde bulunan okullardan oranlı küme örnekleme yapılmıştır. Yönetici örneklemi belirlenmesinde ise evrende 20 ve üzerinde öğretmen sayısına sahip olan okullarda bulunan tüm yöneticilere ulaşılmıştır. Yansızlık ilkesine uygun olarak, Hatay ili merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan 2833 öğretmen ve 271 yöneticinin görev yaptığı 146 ilköğretim okulu arasından, öğretmen sayısı 20-30 arası, 31-50 arası ve 51 ve üzeri sayıda öğretmen bulunan 16 resmi ilköğretim okulu, evrendeki 3 özel ilköğretim okulu ve bu okulların her birinde görev yapan sınıf öğretmeni ve branş öğretmenlerinin tamamı örnekleme alınmıştır. Evrende bulunan 3 özel ilköğretim okulu da örnekleme doğrudan alınmıştır.Verilerin analizi 721 veri toplama aracı ile gerçekleştirilmiştir. 656 (%91,0) katılımcı, resmi ilköğretim okullarında ve 65 (%9,0) katılımcı da özel ilköğretim okullarında görev yapmaktadırlar.Nitel boyutta, 18 öğretmen ve 12 yöneticiden oluşan toplam 30 kişi ile altışarlı gruplarla gerçekleştirilen ve 5 odak grup oturumunu içeren yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Nicel araştırma tekniklerine göre, öğretmen liderliğine ilişkin öğretmen ve yöneticilerin algı ve beklentilerini belirlemek amacıyla ?Öğretmen Liderliğine İlişkin Algı ve Beklenti Belirleme Ölçeği-ÖLAB? geliştirilmiş ve çalışmada kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış odak grup görüşmelerinde, katılımcılara araştırma ölçme aracından dönüştürülerek oluşturulan 3 soru ve sonda sorular yöneltilmiştir.Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, t-testi, ve Tek Yönlü Varyans Analizi testleri yapılmıştır. Nitel boyutta ise görüşmelerde kaydedilen sesler ve yazılı metinler deşifre edilmiş ve metinler üzerinde kodlama çalışması yapılmıştır.Katılımcıların aritmetik ortalamaları incelendiğinde, tüm boyutlar ve ölçeğin toplamından alınan puanlar açısından, beklenti puan ortalamalarının algı puanlarından farklı olduğu görülmektedir. Katılımcıların öğretmen liderlik rollerine ilişkin beklentilerine ait aritmetik ortalama 110,99 (Her zaman) iken, öğretmen liderlik rollerine ilişkin algılarına ait aritmetik ortalama 96.66'dır (Sık sık).Kurumsal gelişme, mesleki gelişim ve meslektaşlarla işbirliği boyutlarında hem öğretmenlerin hem de yöneticilerin çoğunluğu okullarında belirli bir düzeyde öğretmen liderliğinin var olduğunu gösteren davranışlar sergilendiği sonucunu destekler doğrultuda görüşler ifade etmişlerdir.Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmelere dayalı olarak, öğretmen liderliğine ilişkin beklentilerinin, algı düzeyine göre yüksek olduğu söylenebilir. Buna göre, nicel olarak elde edilen veriler, nitel olarak elde edilen veriler tarafından da desteklenmektedir.
İlköğretim okullarında örtük program faaliyetlerinin saptanması
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin sınıf içerisinde ve sınıf dışındaki davranışları ve okulun fiziksel düzenlemeleri ve okul idaresinin öğrencilerle olan ilişkileri konusunda öğrenci görüşlerinden hareket ederek okulun ve öğretmenlerin kasıtlı ve ya kasıtsız oluşturduğu örtük programı incelemektir. Araştırmada örtük programla ilgili yurt içi ve yurt dışı kaynaklar taranarak örtük programın teorik temelleri, örtük programın düzeyleri, örtük programın boyutları ve örtük program ile ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmanın evrenini, Malatya il merkezindeki devlet okullarında ve özel okullarda, ilçe merkezindeki ve köylerindeki devlet okullarında öğrenim görmekte olan beşinci sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Evreni temsil edecek örneklem seçiminde ?tabakalı örnekleme? yöntemi kullanılmıştır. Örnekleme alınan okulların ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerine araştırmacı tarafından geliştirilen, öğrenci görüşlerine göre, öğretmenlerin örtük davranışlarının, okul idaresinin öğrencilerle olan örtük iletişiminin ve okulun fiziksel yapısının öğrenci davranışları üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanan anket uygulanmıştır. Bu anketle öğrencilerin örtük olarak ?demokratik davranabilme?, ?özerk davranabilme?, ?sorumluluk alma? , ?adil davranma?, ?düzenli olabilme? ?dakik olabilme? , ?okul kurallarına uygun giyinebilme? , ?başladığı işi bitirebilme? , ?etik davranabilme? , ?itaat etme? , ?okulun ve toplumun kurallarına uyabilme? , ?milli duyguya sahip olabilme?, ?rekabet edebilme? gibi becerileri kazanma dereceleri belirlenmiştir. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin analizi SPSS 15.00 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Dağılımın özellikleri incelenmiş, veriler uygun istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda öğretmenlerin resmi program dışındaki etkinlikleri, sınıf içerisinde, okul içerisinde ve okul dışındaki davranışları örtük olarak öğrencilerin ?demokratik davranabilme? , ?özerk davranabilme?, ?sorumluluk alma? , ?adil davranma?, ?düzenli olabilme? ?dakik olabilme? , ?okul kurallarına uygun giyinebilme? , ?başladığı işi bitirebilme? , ?etik davranabilme? , ?itaat etme? , ?okulun ve toplumun kurallarına uyabilme? , ?milli duyguya sahip olabilme?, ?rekabet edebilme? gibi becerileri kazanmasında etkili olmaktadır. Öğretmenlerin örtük etkinlikleri sonucunda kazanılan beceriler toplumsal tabakalara göre farklılık göstermektedir. Örneğin, hem orta tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarında, hem de kırsal alan ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler, örtük olarak alt tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarındaki öğretmenlere göre öğrencilerine daha fazla ?demokratik davranabilme? becerisini kazandırmaktadırlar. Diğer taraftan orta tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler, özel ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden daha fazla, öğrencilerine ?özerklik ve sorumluluk alma becerilerini? kazanabilme fırsatı sunmaktadırlar. Kırsal alan ilköğretim okullarında ve alt tabaka öğrencilerinin devam ettikleri ilköğretim okullarında öğrenciler, adil muamele ile karşılaşmazlarken, orta tabaka öğrencilerinin yoğun olarak bulunduğu ilköğretim okullarında ve özel ilköğretim okullarında öğrenciler öğretmenlerinden adil muamele görmektedirler. Bu durum, orta tabakanın yoğun olduğu ilköğretim okullarına ve özel ilköğretim okullarına devam eden öğrencilerin örtük olarak daha fazla ?adil davranabilme? becerisini kazanmalarına olanak tanımaktadır.Öğretmenlerin resmi program dışındaki eğitsel etkinlikleri ve davranışları gizli olarak öğrencilere ?kendine değer verme? davranışını kazandırmaktadır. Orta tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarında ve özel ilköğretim okullarına devam eden öğrenciler öğretmenlerinin resmi program dışındaki etkinlik ve davranışlarından, kırsal alan ilköğretim okullarına ve özel ilköğretim okullarına devam eden öğrencilere göre daha fazla ?ben değerliyim? mesajını almaktadırlar.Yine kırsal alan ilköğretim okullarında ve alt ve orta tabaka öğrencilerinin yoğun oldukları ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler masalarını her zaman düzenli tutarak öğrencilerine örtük bir biçimde ?düzenli olma? mesajını özel ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlere göre daha fazla vermektedirler.Öğretmenlerin resmi program dışındaki etkinlik ve davranışları öğrencilerin örtük olarak ?düzenli olma? , ?okul kurallarına uygun giyinme? , ?başladığı işi bitirebilme? , ?dakik olabilme? davranışlarını kazanmalarında etkili olabilmektedir. Ancak, bu etkilerin derecesi sosyal tabakalara göre farklılaşmaktadır. Mesela, kırsal alan ilköğretim okullarında ve özel ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler, sınıflarına tam zamanında gelmek suretiyle öğrencilerine ?dakik olma? mesajını, alt ve orta tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlere görev yapan öğretmenlere göre daha fazla vermektedirler.Sınıf içerisinde, örtük programın resmi programla uyuşan ve uyuşmayan yönleri bulunmaktadır. Mesela bütün öğrencilerin ?Yeşilay haftasının kutlanmasından, din dersinde Hz. Muhammed'in hayatının anlatılmasından, İstiklal Marşı söylenirken öğretmenlerin İstiklal Marşı'na saygılı davranmalarından, andımızın söylenmesinden, On Kasım törenlerinden, okul duvarlarında asılı bulunan tarihi resimlerden olumlu mesajlar aldıkları tespit edilmiştir. Bu mesajların sonuncunda öğrenciler resmi programın amaçlarıyla örtüşen, sigara ve zararlı uyuşturucu madde kullanmama, İstiklal Marşı söylenirken uygun davranış sergileme, Hz. Muhammed'in davranışlarını içselleştirme, Atatürk'e ve Türk Kahramanlarına saygı duyma, Türk Kültürünü ve Atatürk İlke ve İnkılâplarını özümseme, Türk büyükleri ile onur duyma gibi davranışları kazanmışlardır. Bunun yanında, okuldaki başarılı öğrencilerin resimleri ve tabloları öğrencilerde ?başarılı olabilme? davranışını kazandırması gerekirken, resmi program ile zıtlaşan ?rekabet etme? davranışının kazanılmasında etkili olmuştur.Kırsal alan ilköğretim okullarına ve alt tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarına devam eden öğrenciler örtük olarak öğretmenlerinin dinsel görevleri yerine getiren öğrencilere daha fazla not verdikleri düşüncesini taşımaktadırlar. Öğretmenlerin örtük davranışları öğrencilere örnek davranış olarak yansımakta ve öğrencilerin davranış kazanmalarında etkili olmaktadırlar. Ancak öğretmenlerin bu örtük davranışlarının öğrenci kazanımlarına olan etkisinin derecesi, sosyal tabakalara göre farklılaşmaktadır. Mesela, kırsal alan ilköğretim okullarına ve alt tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu okullara devam eden öğrencilerin örtük olarak öğretmenlerinin kılık kıyafetlerinden orta tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarına ve özel ilköğretim okullarına devam eden öğrencilere göre daha fazla etkilendikleri, İstiklal Marşı törenlerine öğretmenlerinin katılmasından, kurallara uygun olarak söylemelerinden, saygılı davranışlardan İstiklal Marşı söyleme veya saygı ile dinleme mesajını daha fazla aldıkları tespit edilmiştir.Öğretmenlerin resmi program dışındaki etkinlikleri ve davranışları örtük olarak ölçme ve değerlendirme sürecini etkilemektedir. Bu etkileme derecesi farklı sosyal tabakalara mensup öğrencilerin yoğun olduğu ilköğretim okullarına göre farklılaşmaktadır.Kırsal alan ve alt tabakaya mensup öğrencilerin daha yoğun olduğu ilköğretim okullarında öğrencilerin öğretmenlerine, arkadaşlarına saygılı davranmaları, sessizce dersi dinlemeleri, idarenin verdiği görevleri yerine getirmeleri öğretmenlerinden hak ettiklerinden fazla başarı puanı almalarını sağlamaktadır. Bu durum örtük olarak, kırsal alan ve alt tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarına devam eden öğrencilerde, orta tabakaya mensup öğrencilerin yoğun olduğu ilköğretim okullarına ve özel ilköğretim okullarına devam eden öğrencilere göre daha fazla itaat etme, kurallara uyma davranışlarını kazanmalarına neden olmaktadır.Diğer taraftan kırsal alan ve alt tabaka öğrencilerinin yoğun olduğu ilköğretim okullarına devam eden öğrenciler, ?öğretmen sınıf içerisinde otoritedir? ve ?sınıf içerisinde disiplinin sağlamak için öğretmen otoritesine gerek vardır ? mesajlarını örtük olarak, özel ilköğretim okullarına ve orta tabakaya mensup öğrencilerin yoğun olduğu ilköğretim okullarına devam eden öğrencilere göre daha fazla almaktadırlar.Öğretmenlerin resmi program dışındaki davranışları ve etkinlikleri örtük olarak; ?sadık olma? , ?okulun ve toplumun kurallarına uyma? , ?etik davranma? davranışlarının kazanılmasında etkili olmaktadır. Özellikle özel ilköğretim okullarında öğretmenlerin resmi program dışındaki davranışları öğrencilere ?sadık olma? kazandırılmasında etkili olmaktadır.Kırsal alan ve alt tabakaya mensup öğrencilerin yoğun olduğu ilköğretim okullarındaki öğrencilerin ?dinsel görevlerini yerine getiren öğrencilere öğretmenlerin daha fazla puan verdiklerini algılamaları ve bu kanaati taşımaları örtük olarak bu öğrencilerde ?dinsel görevlerini yerine getirme? davranışının kazanılmasını sağlamaktadır.Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme sürecinde kullandıkları ölçme araçları ve test yazılı yoklama gibi ürünün değerlendirilmesini esas alan ölçme yöntemleri örtük olarak öğrencilerin pasifleşmesine neden olmaktadır.Öğretmenlerin öğretim süreci içerisindeki davranışları örtük olarak öğrencilerin başarılı olabilmek için farklı öğretim stilleri ve kestirme stratejiler geliştirmelerini sağlamaktadır.Öğretmenlerin sigara içme, dedikodu yapma gibi olumsuz davranışları örtük olarak öğrencilerin olumsuz davranış kazanmalarına neden olurken, öğretmenlerin olumlu davranışlar, faydalı kitaplar, yararlı televizyon programları, okul kurallarındaki konularında öğrencilerini bilgilendirmeleri ise örtük olarak öğrencilerin olumlu davranışlar kazanmalarında etkili olmaktadır.Sınıf içerisinde öğrenciler ?dersi dinlememe? , ?ara sıra dersi bölme? davranışları göstererek örtük olarak öğretmenlerine direnç göstermektedirler. Öğrenciler, örtük olarak öğretmenlerini çok temiz, düzenli ve adil olarak görmek istemektedirler. Okulların fiziksel yapıları, duvar resimleri, madalyalar, plaketler, başarılı öğrenci tabloları örtük olarak öğrencilerin davranışlarını etkilemektedir. Okullarda örtük olarak ödül verme sistemi, ceza verme sisteminden daha çok kullanılmaktadır.
Malatya ili Merkez ilçesi devlet ilköğretim okullarında öğrenim gören ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin düşüncelerine dayalı olarak beden eğitimi öğretmenlerinin örtük programı uygulama durumlarının tespiti
Örtük program, eğitim ve öğretim ortamında öğrenenlerin kasıtlı ya da kasıtsız olarak açıkça bilgilendirilmedikleri durumları kapsar.Bu araştırmada, Malatya ili merkez ilçedeki devlet ilköğretim okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin okul içi ve okul dışındaki davranışları, öğrencilerle olan ilişkileri konularında öğrencilerin görüşlerinden hareketle, öğretmenlerin kasıtlı ya da kasıtsız oluşturduğu örtük davranışları incelenerek, durumun ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Örtük programın kavramsal temellerinin incelenmesi ve beden eğitimi öğretmenlerinin örtük davranışlarının tespit edilerek, daha etkili eğitim ve öğretim ya-pılmasında yardımcı olması bakımından konu önemli bulunmuştur.Araştırmanın evrenini, Malatya ili merkez ilçedeki devlet okullarında öğrenim görmekte olan 72.571 öğrenciden, 7. sınıfta okuyan öğrenciler ve 153 ilköğretim okulu oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini de, 20 devlet ilköğretim okulu ve bu okulların 7. sınıfına devam eden 500 öğrenci oluşturmuştur. Evreni temsil edecek örneklem seçi-minde `'Basit Tesadüfî Örnekleme Tekniği'' kullanılmıştır.Bulguların elde edilmesinde, öğrencilerin görüşlerine göre, öğretmenlerin örtük davranışlarının öğrenci davranışları üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amacıyla hazır-lanan anket uygulanmıştır. Ankette, öğrencilerin örtük olarak `'kurallara uyma, dakik olma, derse uygun kıyafetle gelme, demokratik davranma, itaat etme, düzenli ve tertipli olma, sorumluluk alabilme, işbirliği içinde olma, toplumsal değerlere önem verme, milli değerlere önem verme'' gibi becerileri kazanmasıyla ilgili sorular yönel-tilmiştir. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin analizi, SPSS 17.00 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır.Araştırma sonucunda beden eğitimi öğretmenlerinin resmi program dışındaki et-kinlikleri, okul içi ve okul dışındaki davranışları, örtük olarak öğrencilerin `'derse uygun kıyafetle gelme, kurallara uyma, disiplinli olma, otoriteye itaat etme, dakik olma, tertipli- düzenli olma, uysal olma, cinsiyet ayrımı yapmama, işbirliği içinde olma, sorumluluk alma, başarılı olma, adil davranma, eşit davranma, kendine önem verme, milli değerlere önem verme ve devlet büyüklerine saygı duyma'' gibi becerileri kazanmasında etkili olduğu tespit edilmiştir.Beden eğitimi öğretmenleri büyük bir çoğunlukla sınıf içerisinde sessiz, uslu, öğretmene karşı gelmeyen, öğretmenin görüşlerine itiraz etmeyen uysal öğrenciyi sev-mektedirler. Öğretmenlerin uslu, sessiz, öğretmene itiraz etmeyen, öğretmene karşı gelmeyen ve uysal olan öğrencileri ideal öğrenci olarak göstermeleri ile öğrencilere `'uslu ve sessiz olunuz, öğretmeninize itiraz etmeyiniz, öğretmeninize karşı gelmeyiniz, uysal olunuz'' mesajlarını vermektedirler.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu öğrencilerin sınavlarına yaptıkları itirazları olumlu karşılamaktadır. Öğretmenler bu davranışlarıyla öğrencilere örtük olarak `'adaletli davranma'' ve `'ben size değer veriyorum'' mesajlarını vermektedirlerBeden eğitimi öğretmenleri çoğunlukla not verme konusunda sporcu öğrenciler ile sporcu olmayan öğrenciler arasında bir ayrım yapmadan, herkese hak ettiği notu vermektedirler. Beden eğitimi öğretmenleri bu davranışlarıyla, öğrencilere örtük olarak `'ben sizlere adil davranıyorum, eşit davranıyorum'' mesajını vererek öğrencilerde örtük olarak adaletli ve eşit davranma davranışlarının kazanılmasını sağlamaktadırlar.Beden eğitimi öğretmenlerin resmi program dışındaki eğitsel etkinlikleri ve örtük davranışları öğrencilerine `ben size değer veriyorum, sizi önemsiyorum'' mesajını vermektedir. Ayrıca, beden eğitimi öğretmenlerinin İstiklal Marşı törenlerine saygı duymaları, katılmaları ve İstiklal Marşını disiplinli, kurallara uygun bir şekilde söyle-meleri, öğrencilerde örtük olarak `'İstiklal Marşını saygı ile dinlemeliyiz ve kurallara uygun olarak söylemeliyiz'' anlayışını kazandırmakta ve örtük olarak milli değerlere önem verme mesajını almalarını sağlamaktadır.Beden eğitimi öğretmenlerinin bazıları derse geç kalan öğrencilere, yok yazma, faaliyet yaptırmama gibi cezalar verip derse almayarak onlara `' derse zamanında ge-lin'' mesajı ile örtük olarak `'dakik olma'' davranışını kazandırırken, bazıları da geç kalan öğrencileri hiçbir şey yapmadan derse alarak `'dakik olmasanız da önemli değil'' mesajını vermektedirler.Beden eğitimi öğretmenleri, sportif başarı sağlayan öğrencileri ödüllendirerek diğer öğrencilere örtük anlamda `'siz de başarılı olun'' mesajını vermektedirler. Bu mesajı verirken öğrencilere başarılı olma davranışını kazandırma yanında, resmi prog-ramla zıtlaşan `'rekabet etme'' davranışının kazandırılmasında da etkili olmaktadırlar.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük çoğunluğu, gösterdiğini anlamayan öğren-ciye, üzücü, kırıcı, aşağılayıcı tavırda olumsuz bir tepki vermeden, anlaşılmayan konuyu tekrar göstermektedir. Dolayısıyla öğretmen, öğrencilerine örtük olarak `'sizi önem-siyorum, size değer veriyorum'' mesajını vermektedir.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu hiçbir zaman ders esnasında yiyecek, içecek gibi gıda maddeleri tüketmemektedir. Böylece öğrencilerine örtük olarak `'dersime ve size değer veriyorum, sizi önemsiyorum'' mesajını iletmektedirler.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu dersini başka ders öğret-menlerine vermemektedir. Böylece beden eğitimi öğretmeni bu davranışı ile öğrencile-rine dersinin önemli olduğunu göstermekte ve örtük olarak öğrencilerine `'Size ve der-sime önem veriyorum, değer veriyorum'' mesajını iletmektedir.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu öğrencilerine lütfen, rica ederim, teşekkür ederim gibi kelimeleri sık sık kullanmaktadır. Böylece beden eğitimi öğretmeni öğrencilerine teşekkür ederim, rica ederim, lütfen gibi kelimeleri kullanırken, örtük olarak `'size değer veriyorum, sizi önemsiyorum'' mesajını iletmektedir.Beden eğitimi öğretmenleri, ders etkinliklerinde kız ve erkek öğrencilere aynı aktiviteleri yaptırarak, örtük olarak cinsiyet ayrımı yapmamaktadır.Beden eğitimi öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğu okul bahçesinde saha çizimi, oyun alanı gibi mekânlar oluşturmamaktadır. Bu durum, beden eğitimi öğretmenlerinin okul alanı içindeki mekânların düzenlenmesini önemsemediğini ve öğrencilere örtük olarak beden eğitimi dersi ile ilgili mekânların oluşumunun önemli olmadığı mesajını vermektedirler.Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi Öğretmeni, Resmi Program, Örtük Program
Characteristics of EFL teachers leading to positive language learning behaviors in students
Taking into consideration the role of teachers? leader characteristics in enhancing quality in education, this study aimed to identify what students think the most important characteristics of teachers who enable them to develop positive language learning behaviors are. Finding out whether these traits fall into a particular category or not was also aimed.Due to the lack of a questionnaire directly serving this purpose, a questionnaire including some characteristics of leader teachers helping students develop positive language learning behaviors was constructed for this study. In determining the items in the questionnaire, a group of students? responses to an open-ended question and the review of the related literature were used as the main sources. This questionnaire aimed to find out the most significant category of teacher traits in students? opinion and the reasons why they thought the statements they chose were more important than the others in a particular item.This questionnaire was administered at the end of 2008-2009 spring semester to 303 students in 11 different classrooms at Anadolu University School of Foreign Languages. Each item in the questionnaire included statements belonging to the categories of `personal characteristics?, `physical characteristics?, `pedagogical knowledge? and `field knowledge?. Each item also included a sentence beginning with `BECAUSE? and the participants were expected to complete these sentences to justify their choices.The data were analyzed by calculating the frequencies and percentages of the respondents? choices. Besides, students? explanations concerning why they chose a particular statement as more important than the other statements in a particular item were divided into idea units and they were analyzed and evaluated according to their frequency.The analysis of the data gathered indicated that `personal characteristics? of teachers enabling their students to develop positive language learning behaviors were chosen as the most important group of teacher traits by the majority of students. The statements related to their `pedagogical knowledge?, `field knowledge? and `physical characteristics? respectively follow the ones concerning `personal characteristics? in order of importance. Additionally, in the part in which students are expected to provide explanations regarding their choices, the main points students mostly focused on were the significance of the role of teachers in enhancing student motivation, characteristics of the learning environment which enable them to feel comfortable, some basic issues learners have to deal with during the learning process, the quality of the input they are exposed to and the importance of the quality of student-teacher relationships. After these main points were discussed one by one, some implications were also made in the light of these results.
Okul öncesi öğretmenlerinin çocukların duygu düzenleme becerilerini destekleyici uygulamalarına ilişkin görüşleri
Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin, çocukların duygu düzenleme becerilerini destekleyici uygulamalarına ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışma nitel bir araştırma olup, yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla öğretmenlerin uygulamalarına ilişkin görüşleri alınmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yönteminden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Maksimum çeşitlilik doğrultusunda belirlenen 28 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerle elde edilen verilerin analizinde Nvivo 11 nitel veri analizi paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin duygu düzenleme kavramını çoğunlukla duyguların kontrol altına alınması ve duyguların ifade edilmesi olarak tanımladıkları belirlenmiştir. Duygu düzenleme becerilerinin kazandırılmasında okul öncesi dönemin kritik olduğunu ve aile, öğretmen ile medyanın bu becerilerin gelişiminde etkisi olduğunu vurgulamışlardır. Öğretmenlerin çoğu, çocukların duygu düzenleme becerilerinin yaş ile bağlantılı olarak gelişim gösteren belirli aşamalar halinde gerçekleştiğini dile getirmişlerdir. Öğretmenler, çocukların, başkalarının duygularını anlama becerilerini kazanma konusunda benmerkezci yapılarından dolayı zorluk yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin çoğu, çocuklarda öfke ve mutluluk duygusu ile daha sık karşılaştıklarını ve özellikle öfke duygusu ile baş etmenin çocuk ve öğretmen açısından zor olduğunu dile getirmişlerdir. Okul öncesi öğretmenleri yaptıkları uygulamalar sonucunda çocukların olumsuz duygu tepkilerinde azalma olduğunu, kendilerini ve duygularını daha doğru bir dil kullanarak ifade ettiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu, çocukların kendi ve başkalarının duygularını anlayabilme, duygularını ifade edebilme ve duygularıyla baş edebilme becerilerinin gelişebilmeleri için drama, sohbet, soru-cevap, empati kurdurma, sakinleştirme, mola uygulamaları ve resim çalışmalarından yararlandıklarını dile getirmişlerdir. Materyal olarak çoğunlukla duygu kartları ve kuklalardan yararlandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin tamamı çocukların duygu düzenleme becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamaların sürdürülebilir olması ve yaşanan güçlüklerin aşılabilmesi için ebeveynlerden destek aldıklarını belirtmişlerdir. Okul öncesi öğretmenleri, rehberlik servisinin ailelerle birlikte çalışmasını, lisans eğitimine duygu düzenleme ile ilgili bir ders eklenmesini, duygu düzenleme eğitimine yönelik olarak okullarda proje yapılmasını, uygulamaya yönelik olarak öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesini, duygu düzenleme eğitimi uygulama kitapçığının oluşturulmasını, okul öncesi eğitim programında duygu düzenleme uygulamalarına yönelik olarak kazanım ve göstergelerin zenginleştirilmesini, okullardaki fiziki donanımın geliştirilmesini ve sınıf mevcutlarının düşürülmesini önermişlerdir. Sonuç olarak, öğretmenlerin çoğunun duygu düzenleme kavramını sınırlı bir şekilde algıladıkları ve buna bağlı olarak uygulama konusunda da eksiklikler hissettikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Okul Öncesi Eğitim Programı, Duygu, Duygu Düzenleme, Duygu Düzenleme Becerilerinin Gelişimi.
Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Amaç: Araştırmanın temel amacı öğretmenlerin sergiledikleri öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin akademik öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi amaçlayan bu çalışmanın alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yöntem: Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışan bu araştırma ilişkisel model ile yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırma verileri İstanbul ilindeki bir devlet üniversitesinin İngilizce hazırlık sınıfında eğitim görmekte olan toplamda 221 katılımcıdan toplanmıştır. Verileri elde etmek için öğrenciler tarafından cevaplandırılan Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği ve Akademik Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 26 paket programı verilerin analizinde kullanılmıştır. Çalışmada aritmetik ortalama, yüzdelik, standart sapma, tek yönlü varyans testi, Pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Öğretmen liderliği davranışlarının öğrenci öz yeterlik düzeyi ile arasın-da orta düzeyde olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş ve öğretmen liderlik davranışlarının öğrenci öz yeterlik algısı üzerinde olumlu yönde bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca katılımcılardan elde edilen demografik bilgiler ile öğrencilerin öğretmen liderliği algıları ve öz yeterlik düzeyleri ile, yaş, doğduğu yer, mezun olduğu alan, okulu tercih nedenleri, kardeş sayısı, anne ve baba mesleği değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak not ortalamasına ve mezun olduğu lise türüne göre yapılan analizde öğretmen liderliği ve öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Sonuç ve Öneriler: Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterliği arasında karmaşık ve çok yönlü bir ilişki vardır. Öğretmen liderliği, destekleyici ve güçlendirici bir öğrenme ortamı yaratarak öğrencilerin öz yeterliği üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir. Etkili öğretmen liderler, olumlu davranışlarla örnek olabilirler, öğrenci başarısı için fırsatlar sağlayabilir, teşvik edici olabilir ve destek sunabilirler. Tüm bu unsurlar, öğrencinin öz yeterliliğinin artmasına katkıda bulunabilir. Anahtar kelimeler: Liderlik, öz yeterlik, öğretmen liderliği, öğrenci öz yeterliği
Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki etik davranışlar hakkındaki görüşlerinin incelenmesi: Adıyaman ili örneği
Bu araştırmanın amacı, Okul Öncesi Öğretmenlerin Mesleki Etik Davranışlar Hakkındaki Görüşleri'ni değerlendirmektir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, Adıyaman il merkezinde bulunan resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu araştırmanın örneklemini, Adıyaman il merkezinde yer alan resmi anasınıfı ve anaokullarında 2011- 2012 eğitim- öğretim yılında görev yapan 194 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sakin (2007) tarafından geliştirilmiş olan Okul Öncesi Öğretmeninin Etik Davranışları Ölçeği (OÖEDÖ) kullanılmıştır. Ölçek 63 sorudan ve yedi alt boyuttan oluşmaktadır. OÖEDÖ 6'lı likert ölçeği şeklinde hazırlanmış ve Sakin (2007) tarafından geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Okul Öncesi Öğretmenin Etik Davranışlar Ölçeği (OÖEDÖ)'nin iç tutarlık katsayıları, Cronbach alfa (r= .893) güvenirlik değerlerine ulaşılmıştır. Ölçekte belirtilen okul öncesi öğretmenlerin etik kurallara uygun davranışları ne sıklıkta benimsediklerini belirlemeye yönelik düzenlenen 6'lı likert ölçeğinin yanıtları: `Hiç Katılmıyorum', `Çoğunlukla Katılmıyorum', `Biraz Katılmıyorum', `Biraz Katılıyorum', `Çoğunlukla Katılıyorum', `Tamamen Katılıyorum' şeklindedir. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 15.0 paket programı kullanılmış; frekans (f), yüzde (%) ve verilerin homojen dağılıp dağılmadıklarına göre, t-test, Varyans Analizi (ANOVA), Kruskall Wallis H gibi anlamlılık testlerinden yararlanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, değişkenler arasında anlamlı anlamsız ilişkiler bulunmuştur. Okul Öncesi Öğretmenlerin Mesleki Etik Davranışlarına İlişkin Görüşleri arasında, yaş, medeni durum, mezun olunan kurum, çalışılan okul türü, sahip olunan çocuk sayısı, babalarının öğrenim durumu, ekonomik durumlarına göre genelde farklılaşma olmadığı; toplam hizmet süresi, annelerinin öğrenim durumu ve kardeş sayılarına göre ise farklılaşma olduğu görülmüştür.Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Okul iklimine ilişkin öğretmen ve müdür davranışları ile örgütsel bağlılık ilişkisinde işkolikliğin aracılık etkisi
Bu çalışma okul iklimine ilişkin öğretmen ve okul müdürü davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide işkolikliğin aracılık etkisini belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Örgütsel İklim Ölçeği, DUWAS İşkoliklik Ölçeği ve Meyer ve Allen Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kütahya'da ilk ve orta dereceli okullarda görev yapmakta olan 266 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın amacına uygun olarak 18 farklı ölçüm modeli oluşturulmuş ve modeller yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre modellerden yalnızca iki tanesinin sınaması başarılı olmuştur. İşkoliklik aracı değişkeninin yalnızca destekleyici müdür davranışının örgütsel bağlılığın devam bağlılığı ve normatif bağlılık boyutları ile ilişkisinde aracılık etkisine sahip olduğu istatistiksel olarak ortaya konmuştur. Destekleyici müdür davranışı ile örgütsel bağlılık arasındaki pozitif yönlü ilişki öğretmenlerin sergilediği işkolik davranışlar ile pekişmektedir. Diğer bir ifade ile destekleyici müdür davranışlarının gözlemlendiği okullarda işkolik öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları diğer meslektaşlarına göre daha yüksektir. Ancak emredici müdür davranışı, kısıtlayıcı müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı, meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı ve umursamaz öğretmen davranışı ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide işkolikliğin aracılık etkisinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Aracılık etkisi, işkoliklik, okul iklimi, örgütsel bağlılık, yapısal eşitlik modellemesi
İlköğretim birinci kademe öğrencilerinin sınıf içi olumsuz davranışları ve öğretmen tepkileri
Ögrencilerin sınıf içinde gösterdikleri olumsuz davranıslar disiplin ve sınıf yönetimi konularını yakından ilgilendirmektedir. Bu davranıslar karsısında ögretmenlerin gösterdikleri tepkiler de ögretmen yetistirme düzeni ile yakından ilgilidir. lkögretim birinci kademesinde ögretmeler üzerinde yapılan bu arastırmada, ögrencilerin sınıf içinde gösterdikleri olumsuz davranıslar incelenmis ve yıllar içerisinde nasıl bir seyir gösterdikleri degerlendirilmeye çalısılmıstır. Aynı inceleme ve degerlendirme ögretmenlerin bu davranıslar karsısında verdikleri tepkiler açısından da yapılmıstır. Ögretmenlerin ögrencilerin sınıf içindeki olumsuz davranısları ve bunlara ögretmenlerin gösterdikleri tepkilerin ögretmenlerin bazı seçilmis demografik özellikleri karsısında farklılıklar gösterdigi sonucuna varılmıstır. Arastırmada ögretmenlerin ögrencilerin sınıf içinde yıllar içerisinde giderek daha az düzeyde olumsuz davranıs göstermeleri ile kendilerinin de bunlara giderek daha az düzeyde tepki verdikleri bulgulanmıstır. Diger bir ifade ile ögretmenlerin ögrencilerin sınıf içinde gösterdikleri olumsuz davranıslar ve bunlar karsısında kendilerinin verdikleri tepkiler arasında yıllara yayılan büyük bir tutarlılık belirlenmistir.