İlköğretim okulu müdürlerinin duygusal zeka ve öğretmenlerin iş doyum düzeyleri

Bu arastırmanın amacı; ilköğretim okulu müdürlerinin duygusal zeka düzeylerini, yönettikleri okulda görev yapan öğretmenlerin is doyumu düzeylerini, ilköğretim okulu müdürlerinin duygusal zeka düzeyleri ile öğretmenlerin demografik özellikleri ve is doyumu düzeyleri arasındaki iliskiyi belirlemektir. Böylece bir yandan okul müdürlerinin seçilip atanmasında ve yetistirilmesinde yeni ölçütler önerilmek istenirken, bir yandan da ilköğretim okulu öğretmenlerinin motive edilmeleri için öneriler getirilmesini amaçlamaktadır. Arastırmanın örneklemini; 2005?2006 yılında ?zmir ili metropolünde bulunan Konak, Bornova, Gaziemir, Narlıdere, Balçova, Çiğli, Buca, Karsıyaka, Güzelbahçe olmak üzere toplam dokuz ilçenin ilköğretim okullarındaki 178 müdür ve 2050 öğretmen olusturmaktadır. Arastırma resmi devlet okullarında yapılmıs olup, okul müdürlerinin en az bir yıl okul müdürü olarak görev yapmıs bulunduğu okullarda, Valilik ve Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından alınan izinlerle uygulanmıstır. Öğretmenlerin is doyumu düzeylerinin ölçülmesinde Paula E. Lester'in, Maslow ve Herzberg (1968)'i temel alarak gelistirdiği Öğretmen ?s Doyumu Envanteri (Teachers Job Satisfaction Questionnarie, TJSQ) kullanılmıstır. Müdürlerin duygusal zekasının ölçülmesinde ise Goleman (1995)'ın Duygusal Yeterlik Envanteri (Emotional Competence Inventory, ECI-2) kullanılmıstır. Öğretmenlerin demografik özellikleri ise Demografik Özellikler Soru Formu ile belirlenmistir. Analizlerde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerle birlikte t testi, tek yönlü varyans analizi, LSD ve F testi iliskinin istatistiki olarak önemli olup olmadığını anlamak için korelasyon ve potansiyel sapmalar için çoklu regresyon analizleri yapılmıstır. Elde edilen bulgulara göre; müdürler kendilerini ortalamanın çok üstünde değerlendirirken, öğretmenler onları ortalamanın üstünde değerlendirmislerdir. Okul müdürleri hizmet, iyimserlik, özgüven ve empati boyutlarında kendilerini yeterli görürken, öğretmenler de; onları aynı müdürlerde olduğu gibi, sırasıyla, en yüksek hizmet, iyimserlik, özgüven ve empati boyutlarında yeterli görmektedirler. Öğretmenler, müdürlerini örgütsel bilinç ve çatısma yönetiminde de ortalamanın üstünde görmüslerdir. Okul müdürü ile öğretmenin duygusal zeka is doyumu iliskisinde en yoğun etkilendikleri boyut esinleyici liderliktir. Öğretmenler en yüksek is doyumunu, denetim alt boyutunda müdürün esinleyici liderlik yeterliğinden sağlamaktadırlar. ?lköğretim okulu öğretmenleri, müdürlerinin duygusal zekasını (r = 0.57) esinleyici liderlik alt boyutunda (ß = 0.32) ortanın üstünde yeterli bulmakta ve orta düzeyde (R2 = 0.37) is doyumu sağlamaktadırlar. Toplam duygusal zeka ve is doyumu Çoklu Regresyon Analizlerinde ise, R2 = 0.26'lık is doyumu sonucunun ß= 0.51 duygusal zekadan kaynaklanmakta olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, öğretmenler en yüksek is doyumunu denetim alt boyutunda müdürün esinleyici liderlik yeterliğinden sağlamaktadırlar. ?lköğretim okulu öğretmenleri, müdürlerinin duygusal zekasını ortanın üzerindeki düzeyde yeterli bulmakta ve orta düzeyde is doyumu sağlamaktadırlar.