İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları

Liderlik ile yöneticilik arasındaki farklar konusundaki tartısmalar yıllardır sürmektedir. Her ne kadar yönetimin bir parçası olarak görünmesine ragmen, liderlik davranısları ile yöneticilik davranısları arasında farklılıklar oldugu açıktır. Bir örgütte, misyon ve vizyon belirlemek, isgörenler arasında etkili iletisim ve isbirligi saglamak, olumlu bir ögrenme iklimi yaratmak ve isgörenleri etkileyerek örgüt amaçlarına ulasmak liderlik davranıslarıdır. Günümüzde, yöneticilerden yönetim islevleri ile ilgili görevleri yerine getirirken, hem etkili birer yönetici hem de etkili birer lider olmaları beklenmektedir. Bu yüzden, yönetici konumunda olan ilkögretim okulu müdürleri için de yöneticilik yanında liderlik davranıslarını göstermek son derece önemlidir. Bu çalısmanın amacı; ilkögretim okulu müdürlerinin ögretimsel liderlik davranısları belirlemektir. Çalısmada okul müdürlerinin ve birlikte çalıstıgı ögretmenlerin görüsleri dogrultusunda okul müdürlerinin ögretimsel liderlik davranıslarının düzeyleri saptanmaya çalısılmıstır. Okul müdürlerinin ögretimsel liderlik davranısları dört boyutta ele alınmıstır. Bu boyutlar; misyon ve vizyon belirleme, egitim programı ve ögretimi yönetme, olumlu ögrenme iklimi gelistirme ve ögretimi denetleme ve degerlendirme boyutlarıdır. Çalısmada, ayrıca okul müdürlerinin ögretimsel liderlik davranısları konusunda müdür görüsleri ile ögretmen görüsleri arasında anlamlı bir fark olup olmadıgı; kisisel özelliklerin bu görüsler üzerinde etkili olup olmadıgı tespit edilmeye çalısılmıstır. Tarama modelinde ele alınan çalısmanın evrenini 2006-2007 egitimögretim yılında Çanakkale ilindeki ilkögretim kurumlarında görev yapan müstakil okul müdürleri ve ögretmenler olusturmaktadır. Çalısmada veri toplama aracı olarak, arastırmacı tarafından ilgili literatür ve yapılan çalısmalar taranarak ve uzman görüsleri alınarak gelistirilmis, iki paralel anket formu uygulanmıs ve toplanan iii verilerin istatistiksel çözümlenmesi, SPSS paket programından yararlanılarak yapılmıs, gruplar arasındaki anlamlılık testlerinde p= 0.05 düzeyi esas alınmıstır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ve t-testi, tek yönlü varyans analizi (One-Way Anova) kullanılmıstır. Çalısma sonucunda, ilkögretim okulu müdürleri ve ögretmenlerin müdürlerin ögretimsel liderlik davranıslarına iliskin görüsleri arasında paralellik ortaya çıkmıstır. Okul müdürleri ve ögretmenler misyon ve vizyon belirlemenin yönetimin islevleriyle olan iliskisi, ögretimi denetleme ve degerlendirmenin yönetim islevleriyle iliskisi ve olumlu ögrenme iklimi gelistirmenin yönetim islevleriyle olan iliskisi boyutlarında her zaman, egitim programı ve ögretimi yönetmenin yönetim islevleriyle olan iliskisi boyutunda ise çogunlukla seklinde görüs belirtmislerdir. Okul müdürleri ve ögretmenlerin görüsleri arasında dört boyutta da anlamlı bir farklılık bulunmamamsına ragmen, egitim programı ve ögretimi yönetmenin yönetim islevleriyle olan iliskisi boyutunda ögretmenlerin, olumlu ögrenme iklimi gelistirmenin yönetim islevleriyle olan iliskisi boyutunda da müdürlerin daha olumlu düsüncelere sahip oldukları belirlenmistir. Çalısmada ulasılan sonuçlara dayanarak, okul müdürlerinin kendilerini yetersiz hissettikleri konularda gelistirmeleri için çesitli düzenlemeler yapılması, yönetici seçiminde ögretimsel liderlik davranıslarının zorunlu bir kriter olarak aranması, özellikle genç okul müdürlerinin mesleki ve kisisel gelisimleri üzerinde hassasiyetle durulması gerektigi yönünde öneriler sunulmustur. Anahtar Kelimeler: Lider, yönetici, ögretimsel lider, okul müdürü, ögretmen.