İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeyleri (Şanlıurfa ili örneği)

Bu araştırmanın amacı; ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerini belirlemektir. Bu nedenle çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ve nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2013-2014 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Şanlıurfa il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı 147 ilköğretim okulunda bulunan 8. sınıf öğrencilerinin tamamı oluşturmaktadır. Araştırma evreninin tamamına ulaşmak mümkün olmadığından örneklem alma ve çalışma grubu yoluna gidilmiştir. Çalışmanın örneklemini, küme örnekleme yöntemiyle seçilen 18 okulun 8.sınıf şubelerinde bulunan öğrencilerden seçkisiz eleman örnekleme yoluyla seçilmiş 720 öğrenci, çalışma grubunu ise nicel araştırmanın örneklem grubundan amaçlı örneklemeyle gönüllülük esasına dayalı olarak seçilen 9 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından başarı testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu geliştirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi için bilgisayar paket programları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma, anlamlılık testlerinden bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile Post Hoc testlerinden Dunnetts'C testi kullanılmış ve nicel verilerin analizinde anlamlılık düzeyi p<.05 olarak alınmıştır. Görüşme yöntemiyle elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel bulgulara göre, öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerinin orta derecede ve cinsiyetlerine, Fen ve Teknoloji dersine yönelik ilgilerine ve gazete, dergi veya kitap okuma sıklıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu ancak Fen ve Teknoloji dersi ile ilgili bilgisayar kullanma sıklıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya çıkmıştır. Nitel bulgulara göre, öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarlığının birçok beceri ve yetenek kazandırdığı; fen ve teknoloji okuryazarı bireyin bilimsel ve kişisel olarak kendini geliştirdiği yönünde görüşler belirttiği; fen ve teknoloji okuryazarlık seviyelerini etkileyen çeşitli olumlu ve olumsuz faktörler ile fen ve teknoloji okuryazarlığını geliştiren ders içi ve ders dışı etkinliklere örnekler verdiği ve fen ve teknoloji okuryazarlığını geliştirmek için çeşitli görüşler belirttikleri, ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı, Fen ve Teknoloji Okuryazarlığı, İlköğretim Sekizinci Sınıf.