İlkokul 2. sınıf Türkçe ders kitabındaki görsellerin analizi

Bu araştırma ilkokul 2. Sınıf Türkçe dersinde kullanılan iki farklı yayınevine ait ders kitaplarının içinde yer alan metinlerin görsellerinin analiz edilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkçe ders kitabı olarak okutulan Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları (MEB) ve Bilim Kültür Yayınları (BKY) ders kitapları incelenmiştir. Verilerin toplanmasında doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafında hazırlanan "Görsel-Metin İlişkisi Kategori Listesi" kullanılmıştır. Kitaplarda yer alan metinlere ait görseller Görsel –Metin Kategori Listesi kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda MEB yayınları ders kitabında incelenen metinlerin görsellerinin metnin içeriğine ve öğretim programındaki kazanımlara kısmen uygun tasarlandığı, BKY 2. Sınıf Türkçe ders kitabında incelenen metinlerin görsellerinin metnin içeriğine ve öğretim programındaki kazanımlara uygun tasarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. BKY ders kitabının, MEB yayınları ders kitabına oranla öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal özellikleri açısından daha uygun olduğu tespit edilmiştir. Her iki yayınevinin kitabında da görsellerin şiddet ve toplumsal değerler açısından olumsuz öğe içermediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca incelenen Türkçe ders kitaplarında metinlerde çeşitli görseller kullanılmadığı, tek görsel türüne yer verildiği sonucuna varılmıştır. Her iki ders kitabında da kullanılan renkler canlı dikkat çekici ve net, renkler gerçeğe uygun düzenlenmiştir. Her iki yayınevinin kitabının da bütünlüğü sağlayıcı, şekil-zemin ilişkisini gözeterek, tasarımda denge ilkelerine uygun düzenlendiği sonucuna ulaşılmıştır ancak BKY ders kitabında metinlerle birlikte her sayfada görsele yer verildiği görülmüştür. Yine BKY ders kitabı MEB yayınları ders kitabına oranla görsellerinin boyutlarının gerçeğe daha uygun ve oran orantı ilkelerine daha yüksek düzeyde uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Her iki ders kitabında da görsellerin öğrencilere estetik zevk ve duyarlılık kazandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen tüm sonuç ve bulgular tartışılmış ve daha sonra bazı önerilerde bulunulmuştur.