İlkokul dördüncü sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejileri kullanmalarını sağlayan uygulamalarının değerlendirilmesi: Giresun ili örneği

Kişi, neyi niçin öğrendiğini, niçin konuştuğunu, yazdığını, okuduğunu bilmelidir. Her öğrenme durumu ile ilgili belli hedefler, amaçlar ve stratejiler olması gerekir. Okuma stratejileri, okuyucuların metni anlamak, okuma esnasında karşılaştıkları sorunları çözmek için kullandıkları bilişsel eylemlerdir. Üstbilişsel okuma stratejileri, öğrencinin okuma süreçlerini izlemesini ve kontrol etmesini kolaylaştırarak, öğrenciye okuma sürecini düzenleme şansı tanır. Üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma da bir öğrenmedir ve bu öğrenmenin temeli ilkokulda, ilkokul öğretmenlerince atılır. Bu araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıfta görev yapan sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerindeki okuma etkinliklerinde, öğrencilerinin üstbilişsel okuma stratejileri kullanmalarını sağlayan uygulamaları ne derece uygulanabilir bulduklarını çeşitli değişkenler açısından değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Giresun ili ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada veri toplanan nicel veriler için araştırmacı tarafından geliştirilen "Üstbilişsel Okuma Stratejileri Kullandırma Ölçeği" ve nitel veriler için, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, sınıf öğretmenlerinin Türkçe derslerinde üstbilişsel okuma stratejilerinin kullanılabilirliğine ilişkin oldukça olumlu görüşlere sahip olduklarını; araştırma kapsamında seçilen cinsiyet, kıdem, kurumda çalışan öğretmen sayısı ve mezun olunan okul bağımsız değişkenlerine göre görüşlerinin değişmediğini kapsamaktadır. Nitel araştırma bulgularına göre ise sınıf öğretmenleri (okumaya hazırlık, okuma esnası, okuma sonrası ve okuduğunu değerlendirme) üstbilişsel okuma stratejisi olarak soru sorma stratejisini kullanırken, bu stratejiye ek olarak okumaya hazırlıkta ön bilgileri harekete geçirme, okuma esnasında akıcı okuma, okuma sonrası ve okuduğunu değerlendirme esnasında da özetleme stratejilerini kullandıkları tespit edilmiştir.