İlkokul kademesindeki görme engelli çocukların kaynaştırma eğitim süreçlerinin eğitim hakkı perspektifinden değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, görme engelli çocukların kaynaştırma eğitim süreçlerini eğitim hakkı perspektifi ile ele alarak mevzuat ve uygulamalar arasındaki benzerlik ve farklılıkları değerlendirmektir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada; İstanbul'un dört farklı ilçesindeki devlet okullarında ilkokul kademesinde eğitim almakta olan görme engelli çocuklar merkezde olmak üzere, bu çocukların okul yöneticisi, okul psikolojik danışmanı, sınıf öğretmeni, ebeveyni ve en yakın akranı amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak, yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Görüşmeler yüz yüze yapılmış, elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları; görme engelli çocukların fiziki mekânlara erişimde en fazla akran desteği ve anne desteği aldıklarını, eğitim sürecinde kullandıkları araç-gereç ve materyallere ise, çoğunlukla ebeveyn aracılığıyla eriştiklerini göstermiştir. Ebeveynler ile sınıf öğretmenleri arasında sürekli işbirliğinin olduğu, sınıf öğretmenlerinin görme engelli çocuklara ders anlatırken en çok betimsel/sesli anlatım desteği sağladıkları, kaynaştırma sürecini en olumsuz etkileyen düzenlemenin fiziki koşulların yetersizliği olduğu görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin, sınıftaki diğer ebeveynlerin ve akranların görme engelli çocuklara yönelik tutumlarının çoğunlukla sahiplenme ve destek olma şeklinde olduğu saptanmıştır. Görme engelli çocukların okul gezilerine çoğunlukla ebeveynleri ile katıldıkları, teneffüsleri değerlendirmede en çok sınıfta kalmayı tercih ettikleri tespit edilmiştir. Okulların fiziksel özelliklerinin, eğitimcilerin donanımlarının, eğitim materyallerinin ve destek hizmetlerinin, görme engeli çocukların gereksinimlerini yeterince karşılamadığı saptanmıştır. Araştırmanın katılımcıları beklenti ve çözüm önerilerini sıralarken, en fazla fiziki koşulların elverişli olması gerektiğini belirtmişlerdir.