İlkokul öğrencilerine yönelik biyomimikriye dayalı yaratıcılığı destekleyen fen öğretim programının geliştirilmesi: Tasarım tabanlı araştırma

Bu çalışmada ilkokul öğrencilerine yönelik biyomimikriye dayalı yaratıcılığı destekleyen bir fen öğretim programının tasarlanması, uygulanması ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için tasarım, kuram ve uygulamanın etkileşimine dayanan tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen Eskişehir'de bir devlet okulunun 4. sınıf öğrencileri ve bu öğrencilerin sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma verileri gözlemler, yarı-yapılandırılmış görüşmeler, öğrenci ürünleri, öğrenci günlükleri, çalışma ekibi toplantı kayıtları ve ses kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar geliştirilen programın öğrencilerde biyomimikri ve fene dair alan bilgisi ve farkındalıklarını artırdığını, yaratıcı düşünme, fikir üretme, problem çözme, tasarım üretme gibi yaratıcılık becerilerini geliştirdiğini, bilimsel süreç becerilerini desteklediğini, grupla çalışma, iş birliği ve iletişim becerilerine katkı sağladığını ve daha hızlı, kolay ve kalıcı öğrenmelerine yardımcı olduğunu göstermiştir. Program boyunca öğrenciler, işlenen derslerden ve tasarım sürecinden zevk alma, ilgi, merak ve motivasyon duyma, programın devamını isteme, biyomimikriyi gelecek yaşantıda da kullanma isteği gösterme gibi yaratıcı kişilik özellikleri sergilemişlerdir. Ayrıca öğrenciler ve sınıf öğretmeni uygulanan programın, öğretimi farklılaştırarak fen bilimleri dersini sıradanlıktan çıkardığını ifade etmişlerdir. Program sürecinde karşılaşılan; sınıf mevcudu, arkadaşlık ilişkileri, sınav takvimi gibi zorluklara karşın ise sınıf öğretmeni ve araştırmacı uygulamaya dönük öneriler geliştirmişlerdir.