İlkokul öğrencilerinin dünya ve evren ile ilgili kavram yanılgıları

Bu araştırmanın amacı ilkokul öğrencilerinin temel astronomi (Güneş, Dünya ve Ay) konularındaki kavram yanılgılarını belirlemek ve bu kavram yanılgılarının cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi özelliklere bağlı olarak nasıl değiştiğini incelemektir. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Aksaray ili Ortaköy İlçesine bağlı bir ilkokula devam etmekte olan 42 öğrenciyle yürütülmüştür. Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri çizim yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde hem nicel hem de nitel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 15.0 for Windows paket programı ile değerlendirilmiştir. Nitel veriler ise yorumlayıcı içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin çizmiş oldukları resimlerde hangi öğelere ne sıklıkla yer verdiklerini belirlemek amacıyla yüzde (%), frekans (f) betimleyici istatistik olarak kullanılmıştır. Öğrenciler çizimlerinde toplam 10 öğeye yer vermişlerdir; dünya(%92.85), gezegen(%76.19), bulut(%9.52), güneş(%78.57),yıldız(%95.23), ay(%66.66) gökkuşağı(%2.38) gibi gök cisimlerinin yanı sıra insan(%78.57), uzaylı(%4.76) ve uzay aracı(%95.23) gibi öğelere de çizimlerde yer verildiği görülmüştür. Nitel verilerin analizi sonucunda, çizimlerde iki temanın yer aldığı görülmüştür; 'Tek Dünya Teması' ve 'İki Dünya Teması'. Tek Dünya Temasında, öğrenciler bilimsel olarak gerçeğe daha yakın çizimler yapmışlardır. İki Dünya Temasında ise öğrenciler resimlerinde iki tane Dünya öğesine yer vermişlerdir; gök cismi olan dünya ve kendisinin yaşadığı dünya (yeryüzü). Bu temada bilimsellikten uzak bir algı vardır. Çalışmada ayrıca, öğrencilerin Dünya ve Evren hakkında sahip oldukları algıları ile cinsiyetleri ve devam ettikleri sınıf düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Bu farklılığı sınıf ve cinsiyet değişkenleri açısından tespit etmek amacıyla da Ki-Kare Bağımsızlık Testi uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre Dünya ve Evren ile ilgili sahip olunan kavram yanılgıları ile öğrencilerin cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilirken; öğrencilerin sınıf düzeyi arttıkça sahip oldukları bilimsel bilginin arttığı görülmektedir. Çalışma ile birlikte öğrencilerin Dünya ve Evren hakkında sınırlı bilgilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler 1. Çizim Yöntemi 2. Dünya ve Evren 3. Kavram 4. Kavram Yanılgısı 5. Temel Astronomi Kavramları