Kavram yanılgısı
165 theses under this subject heading
Sınıf öğretmeni adaylarının günlük hayatta nükleer konusu ile ilgili kavramsal anlayışlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının günlük hayatta nükleer konusu (GHNK) ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemek ve "cinsiyet", "sınıf" ve "GHNK bilgi kaynağı" değişkenlerinin sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarına etkisini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim yılı güz döneminde Dumlupınar Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören 250 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. Çalışmada sınıf öğretmen adaylarının günlük hayatta nükleer konusu ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemek için üç aşamalı bir tanı testi geliştirilmiştir. Günlük hayatta nükleer konusu tanı testinin (GHNKTT) geliştirilmesinde betimsel analizlerden istifade edilmiştir. GHNKTT'den elde edilen verilerin analizinde ise betimsel istatistiksel değerler, bağımsız örneklemler için t-testi ve bağımsız örneklemler tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili birçok eksik ve yanlış düşünce ve inanışa sahip olduklarını ortaya koymuştur. Tespit edilen kavram yanılgılarının büyük çoğunluğu litarürde ilgili çalışmalarda tespit edilmiş bulgularla benzerlik göstermiştir. Tespit edilen bazı kavram yanılgılarına ilgili literatürde rastlanmadığı için bu çalışmaya ait olduğu düşünülmektedir. Sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarında "cinsiyet" ve "GHNK bilgi kaynakları" değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisin olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarına sınıf değişkeninin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüşür. Analiz sonuçları dördüncü sınıf sınıf öğretmeni adaylarının diğer sınıflardaki sınıf öğretmeni adaylarınına göre, günlük hayatta nükleer konusunda bilimsel açıdan daha doğru bir kavramsal anlayışa sahip olduklarını göstermiştir. Bunlara ek olarak GHNKTT'inde, emin olma derecesi (ED) olarak adlandırılan üçüncü aşama hesaba katıldığında tespit edilen kavram yanılgılarının sayısında bir azalma görülmüştür. Bundan dolayı, üç aşamalı çoktan seçmeli tanı testlerinin (KTT) iki aşamalı çoktan seçmeli tanı testlerinden daha seçici ve belirleyici olduğu söylenebilir.
İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin tam sayı kavramı ile ilgili bilgilerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmanın genel amacı, ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin, matematik dersinde tam sayı kavramı ile ilgili bilgilerinin ne gibi özellikler gösterdiğinin değerlendirilmesidir. Araştırma nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı tarama modelinde bir çalışmadır.Bu araştırma 2008-2009 eğitim-öğretim yılı Adana ili Çukurova ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim okullarının 7. sınıflarında okuyan öğrenciler arasından tesadüfî örnekleme yöntemiyle seçilen 628 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma için veri toplama aracı olarak Tam Sayı Kavram Örneği Testi uygulanmıştır. Tam Sayı Kavram Örneği Testi'nde tam sayı kavramının örneği olan 26 adet sayı bulunurken, tam sayı kavramının örneği olmayan 25 adet sayı bulunmaktadır.Araştırma kapsamında öğrencilerin tam sayı kavramı ile ilgili cevapları doğru, yanlış veya eksik olup olmama açısından incelenmiştir. Bu hata ve kavram yanılgıları üzerine de bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir:1) Öğrencilerin tam sayı kavramının örneği olan sayıları doğru tanıma oranlarının % 65, yanlış tanıma oranlarının % 35 olduğu görülmüştür.2) Öğrencilerin tam sayı kavramının örneği olmayan sayıları doğru tanıma oranlarının % 63, yanlış tanıma oranlarının % 37 olduğu görülmüştür.3) Tam sayı kavramının örneği olan sayılarla ile ilgili olarak verilen cevapların %35'inde doğru gerekçe gösterilmiş, %24'ünde yanlış gerekçe gösterilmiş ve %14'ünde gerekçe gösterilmemiştir.4) Tam sayı kavramının örneği olmayan sayılar ile ilgili olarak verilen cevapların %32'sinde doğru gerekçe gösterilmiş, %53'ünde yanlış gerekçe gösterilmiş ve %15'inde gerekçe gösterilmemiştir.5) Öğrencilerin bir kısmı için sayının önündeki işaretin verilen sayının tam sayı olarak kabul edilmesinde önemli bir etken olduğu görülmüştür6) Bazı öğrencilerin sayının okunuşundan dolayı ondalık kesir biçiminde yazılan sayıları tam sayı olarak kabul ettikleri, bazı öğrencilerin ise verilen sayılar ondalık kesir biçiminde yazıldığı için tam sayı değildir dedikleri görülmüştür.
İlköğretim 6. ve 8. sınıf öğrencilerinin ayın evreleri konusunda kavram yanılgıları ve kavram değişimlerinin işbirliğine dayalı ortamda incelenmesi
Bu çalışmanın genel amacı, ilköğretim altıncı ve sekizinci sınıf öğrencilerinin Ay'ın evreleri konusunda kavram yanılgılarını belirlemek ve bu kavram yanılgılarının giderilmesinde geleneksel öğretim yöntemi ve işbirliğine dayalı öğretim yönteminin etkisini araştırmaktır. Araştırma 2008-2009 eğitim öğretim yılında, Adana ili Kozan ilçesinde bulunan bir devlet ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. İşbirlikli grupda altıncı sınıfta 18, sekizinci sınıfta 17, geleneksel grupda altıncı sınıfta 11, sekizinci sınıfta 16 öğrenci olup toplam 62 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Dersler işbirlikli grupda işbirliğine dayalı öğretim yöntemi ile, geleneksel grupda ise geleneksel öğretim yöntemine göre işlenmiştir. Öğrencilerin ön bilgilerini öğrenebilmek için ön görüşmeler yapılmıştır. Yapılan ders anlatımlarından sonra öğrencilerin bilgilerini öğrenmek için onlarla son görüşmeler yapılmıştır. Araştırma süresince elde edilen görüşmeler incelenerek belirlenmiş kategorilere göre gruplandırılmış ve puanlandırılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmaları ise Mann-Whitney U testi, Wilcoxon Signed test ve yüzde ile yapılmıştır. Analizler sonunda ayın evreleri konusunda sahip olunan kavram yanılgıları belirlenmiştir. İstatistiksel olarak işbirliğine dayalı öğretim yöntemi ile geleneksel öğretim yöntemi arasında ayın evreleri konusundaki her iki sınıf seviyesinde kavram yanılgılarının giderilmesinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Fakat işbirlikli grupda bulunan öğrencilerin bazılarında kavram değişimi olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, İşbirliğine dayalı öğretim, Astronomi eğitimi, Yapılandırıcı yaklaşım, Ay'ın evreleri.
Öğrenci zorluklarının tespiti ve çözümünde matematik günlüklerinin rolü üzerine bir inceleme
Bu çalışmanın amacı, öğrenci zorluklarını tespit etmedeve çözüm önerisi sunmadaalternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinden biri olan öğrenci günlüklerinin rolünü incelemektir.Çalışma 2014 - 2015 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili, Şahinbey merkez ilçesine bağlı bir ilköğretim okulunun yedinci ve sekizinci sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, 7. sınıflardan 18 öğrenci ve 8. sınıflardan 14 öğrenci, günlük tutmuşlardır. Öğrenci günlükleri haftada 2 uygulama olmak üzere 25 haftada toplanmıştır. Araştırma kapsamında toplanan günlükler öğrenci zorluklarını belirleme ve çözüm önerileri sunma perspektifiyle içerik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin analizi sonucunda günlüklerde öğrencilerin yaptıkları açıklamalardan yola çıkılarak çeşitli matematiksel zorluklar belirlenmiştir. Bu zorlukların aşılmasında günlüklerin sahip olabileceği roller incelenmiştir. İncelemeye dayalı olarak günlüklerin özellikle zorlukların belirlenmesi ve müdahalesine dönük planlama için önemli bir potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin matematiksel düşünme şekilleri hakkında detaylı bilgi sahibi olmak; öğrencilerin kavrayışlarını etkili olarak değerlendirmek; öğrencilerin öz değerlendirme yapmaları için imkân oluşturmak; öğrencilere dönüt ve düzeltme imkânı sunmak yönleriyle günlüklerin, öğrenci zorluklarını tespit etme ve çözüm önerisi sunmada önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlardan hareketleöğretmenlere, matematiksel dilin kullanımı yaygınlaştırmak ve öğrenci zorluklarının üstesinden gelmeleri için öğrenci günlükleri kullanmaları önerilmiştir.
7. sınıf öğrencilerinin çokgenlerde ve özel dörtgenlerde yaptıkları kavram yanılgılarının incelenmesi
Bu araştırmada, ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin çokgenler ve özel dörtgenler konularında yaptıkları kavram yanılgılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemine göre veriler elde edilmiştir. Araştırma, Gaziantep ilindeki beş farklı okulda 7.sınıfa devam eden 229 (124 kız ve 105 erkek) öğrenci ve sekiz farklı matematik öğretmeniyle yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından gerekli literatür incelenerek oluşturulan teşhis testi kullanılarak elde edilmiştir. Öğrencilere uygulanan bu teşhis testindeki sorular kazanımlara (alt problemlere) göre yeterli sayıda hazırlanmıştır. Ayrıca, öğretmen görüşleri alınmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi ve tek yönlü ANOVA testi SPSS 17.0 (Statistical Package For the Social Science) paket programıyla kullanılmıştır. Ayrıca hata türlerinin ve kavram yanılgılarının belirlenmesi, ilgili literatürden yararlanılarak betimsel analiz uygulanmıştır. Nitel verilerin analizi için temalar, kodlar ve alt kodlar oluşturularak içerik analizi yöntemi ile öğretmenlerin görüşleri irdelenmiştir. Araştırmanın sonuca göre, öğrencilerin çokgenler ve özel dörtgenler konularında bazı kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Nitel görüşmelerden, öğrencilerin yaptıkları kavram yanılgılarının nedenleri ve bu yanılgıları ortadan kaldırmak için önerilere ulaşılmıştır. Bu doğrultuda; öğrencilerin yaptıkları kavram yanılgılarının ortadan kaldırılabilmesi için, farklı yöntem ve tekniklerin uygulanmasının yanında, öğrencilere prototip şekiller dışında örnekler verilmesi ve hiyerarşik ders anlatım şekliyle ders işlenmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: Özel dörtgenler, çokgenler, kavram yanılgısı, geometri
Kavram çarkı diyagramının öğrencilerin kavramsal gelişimlerine, motivasyonlarına ve biyolojiye yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma Kavram Çarkı Diyagramı yardımıyla 7. sınıf öğrencilerinin 'Vücudumuzda Sistemler' ünitesi kapsamında kavramsal gelişimlerinin incelenmesi ve mevcut kavram yanılgılarının ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda Kavram Çarkı Diyagramı ve diyagramın oluşturulmasında kullanılan Çalışma Kâğıdı ve Kontrol Listesi Türkçeye çevrilmiştir. Çevirinin doğruluğu uzman görüşü çerçevesinde onaylanmıştır. Araştırma Şırnak ili Silopi İlçesi Özgen Köyünde bulunan Özgen Ortaokulunda 2012-2013 yılları arasında 7. sınıfta okumakta olan 8 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemi oluşturan öğrencilerin kavram çarkı diyagramları ve çalışma kâğıtları içerik analizi ile incelenmiş ve mevcut kavram yanılgıları ortaya çıkartılmıştır. Kavram Çarkı Diyagramının kavramsal gelişimine katkı sağladığı belirlenmiş, düşük okul başarısına sahip öğrencilerin bu yöntemle bilgilerini daha açık bir şekilde ortaya koyabildikleri ve bilgilerini ifade etmede başarılı oldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca kavramsal gelişim yaklaşımının en önemli unsuru olan ara kavramların fark edilmesine katkı sağladığı ve kavram yanılgılarını açık bir şekilde ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Kavramsal gelişim, kavram çarkı diyagramı, sindirim sistemi, boşaltım sistemi, sinir sistemi
İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin yön konusundaki kavram yanılgıları (Birecik ilçesi örneği)
İlkokul 4.sınıf öğrencilerinin yön konusundaki kavram yanılgılarını belirlemek amacıyla yapılan araştırma, Şanlıurfa ili Birecik ilçesindeki resmi ilkokullardan seçilen 14 okulda öğrenim gören 301 öğrenci ve bu öğrencilerin öğretmenlerine (12 kişi) uygulanmıştır. Araştırmada öğrencilerin yön konusundaki başarı durumunu ve kavram yanılgılarını belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen 20 soruluk başarı testi uygulanmıştır. Elde edilen verilerle öğrencilerin cinsiyetleri, anne babalarının öğrenim durumu, mesleği ve gelir durumu değişkenleri açısından anlamlı bir fark var olup olmama durumu test edilmiştir. Öğretmenlerin görüşlerine yarı yapılandırılmış görüşme formu ile ulaşılmış ve nitel verilere içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar: Öğrencilerin cinsiyet, anne ve babalarının eğitim durumları, meslek durumları ile gelir durumları değişkenleri bakımından testteki başarıları arasındaki farkların anlamlılık düzeylerine ilişkin sonuçlara göre; öğrencilerin testteki başarısında annelerinin eğitim durumları bakımından, babalarının eğitim durumları, babalarının meslek durumları ve babalarının gelir durumları bakımından gruplar arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin yön konusunu işlerken yeterli öğretim materyaline ulaşamadıkları, tüm öğrencilerin kavrayacağı düzeyde öğretim yöntem-tekniklerini kullanamadıkları, yön konusunu soyut ve öğrencilerin kavrama düzeyinin üstünde olarak değerlendirdikleri, öğretmenlerin öğrencilerdeki yön konusu kavram yanılgılarını dikkate alarak öğretim planı yapmada ve öğrencilere uygulanan sınavlardan sonra kavram yanılgılarını tespit etmede eksikleri olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Kavram yanılgısı, yön kavramı, ilkokul 4.sınıf.
6. sınıf sosyal bilgiler dersi demokrasinin serüveni ünitesindeki kavram yanılgılarını giderme: Bir eylem araştırması
Kavram yanılgısı bireyin bir kavrama ilişkin zihinlerinde oluşturdukları bilimsel esaslara ters düşen yargılardır. Öğrencilerde mevcut kavram yanılgılarının tespit edilmesi ve düzeltilmesi sürecin önemli unsurlarındandır. Bu araştırmada öğrencilerin ünitede geçen kavramları anlama düzeyleri belirlenip, sahip oldukları kavram yanılgıları tespit edilmiştir. Araştırmanın amacı, 6. sınıf öğrencilerinin 'Demokrasinin Serüveni' ünitesinde yer alan kavram yanılgıları üzerinde, eylem araştırmasına bağlı olarak öğrencilerin kavramsal bilgilerinin değişimi incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu, Sivas ili Kangal ilçesine bağlı bulunan Havuz Ortaokulunda öğrenim gören 6/A ve 6/B sınıfı öğrencilerinden oluşturulmuştur. Bu sınıflarda bulunan öğrencilerden taşıma ve veli izin durumuna göre 24 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada yöntem olarak, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Kavramlar belirlenirken 6. sınıf sosyal bilgiler öğretmen kılavuz kitabı (Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], 2017) Demokrasinin Serüveni ünitesinde öğrencilere kazandırılması hedeflenen kavramların yer aldığı, öğrencilerin kavramların anlamlarını kısa yazılı cevaplar olarak verebilecekleri şekilde düzenlenmiş açık uçlu soru formu kullanılmıştır. Öğrencilerin formdaki kavramlara verdikleri cevaplar değerlendirilirken ders kitabında kavramlarla ilgili yapılan açıklamalar ile Büyük Türkçe Sözlük'teki (Türk Dil Kurumu [TDK], 2018) açıklamalar göz önünde bulundurulmuştur. Öğrencilerin verdikleri cevaplar; kavramı doğru anlama, kavram yanılgısı ve cevapsız şeklinde tasnif edilmiş, yüzde ve frekans değerleri alınıp yorumlanarak sonuçlara göre en fazla kavram yanılgısı görüldüğü tespit edilen 10 kavram belirlenmiştir. Araştırmacının dâhil olduğu eylem araştırmasında öğrencilere dersin ilk ve son aşamasında kavram başarı testi yapılmıştır. Derste cumhuriyet, egemenlik, demokrasi, meşrutiyet, monarşi, oligarşi, teokrasi, yasama, yargı ve yürütme kavramlarıyla ilgili yanılgılarını gidermeye yönelik olarak araştırmacı tarafından tasarlanan etkinlikler gerçekleştirilmiş, yanılgıların giderilme düzeyine bakılmıştır. Araştırmanın sonucunda, cumhuriyet, egemenlik, demokrasi, meşrutiyet, monarşi, oligarşi, teokrasi, yasama, yargı ve yürütme kavramlarıyla ilgili öğrencilerde mevcut bulunan kavram yanılgılarının giderilmesinde ve başarılarının artmasında, eylem araştırmasındaki etkinliklerin öğrencilerdeki yanılgıları gidermede ve kavramın öğretiminde etkili olduğu görülmüştür.
Matematik öğretmeni adaylarının üçgenler konusuna yönelik kavram imajları ve kavram yanılgıları
Bu çalışmada, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının üçgenlere ilişkin kavram imajlarının ve kavram yanılgılarının araştırılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı ile tasarlanan bu çalışmada, bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde, bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 55ilköğretim matematik öğretmeni adayı oluşturmaktadır. İlgili üniversitenin seçiminde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmışken, bu üniversitede öğrenim gören adayların seçiminde ise ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Adayların kavram imajlarının belirlenmesi için Şengül-Akdemir (2017) tarafından hazırlanan üçgen imgelerini belirleme formuna ait sekiz maddeden ve araştırmacı tarafından hazırlanan iki maddeden yararlanılmıştır. Adayların üçgenlerle ilgili kavram yanılgılarını belirlemek için ise Kaya (2018) tarafından geliştirilen kavram yanılgılarını belirleme envanterindeki bütün maddeler ve araştırmacı tarafından hazırlanan dört madde kullanılmıştır. Bu durumda, adaylara 12'si açık uçlu, 15'i çoktan seçmeli olmak üzere toplam 27 maddelik bir ölçme aracı uygulanmıştır. Adayların gerek açık uçlu sorulara, gerekse çoktan seçmeli sorulara verdikleri yanıtları açıklamaları beklenmiştir. Çoktan seçmeli sorulara verilen yanıtlar doğru olsa bile kavramın anlamlandırılmasında hatalar olabileceği düşünüldüğünden bu çalışmada çoktan seçmeli sorular için de adayların açıklama yapmaları istenmiştir. Bu bağlamda, adayların her iki teste verdikleri açık uçlu yanıtlar da içerik analizi yöntemiyle ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda adayların üçgenler konusuna yönelik tanımlamalarda öncelikle matematiksel olmayan ifadelere yoğunlaştıkları belirlenmiştir. Ayrıca, adayların üçgen eşitsizliği, üçgenin elemanları, eşkenar üçgen ve ikizkenar üçgen ayrımı ve benzerlikleri gibi konularında yaygın kavram yanılgılarına sahip oldukları görülmüştür. Kavram yanılgısına sahip adayların devamı niteliğindeki kavramları anlamlandırmada ise güçlüklerle karşılaşabileceği düşünülmektedir.
İşitme engelli öğrencilerin Ay'ın evreleri ve oluşumu konusunda kavram değişimlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda altıncı sınıfta öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin Ay'ın evreleri ve evrelerin oluşum sebepleri konusundaki kavramsal anlama düzeylerini belirlemek ve bilgisayar destekli sorgulamaya dayalı öğretim yönteminin işitme engelli öğrencilerin kavramsal değişimlerine etkisini incelemektir. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Adana ilinde bulunan bir yatılı işitme engelliler devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda dördü kız biri erkek toplamda beş tane altıncı sınıf öğrencisi yer almıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama düzeyini öğrenebilmek için ön görüşmeler yapılmıştır. Daha sonra bilgisayar destekli sorgulamaya dayalı öğretim ve modellerle öğretimin ardından öğrencilerin kavramsal değişimlerini ortaya çıkarabilmek amacıyla son görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama seviyeleri araştırma süresince elde edilen veriler ışığında belirlenmiş kategorilere göre gruplandırılmıştır. Analizler sonunda Ay'ın Evreleri konusunda sahip olunan kavramsal anlama düzeyleri belirlenmiştir. Öğretim öncesi kavram yanılgıları çoğunlukta iken öğretim sonrasında kavram yanılgılarında azalma, bilimsel kavramalarda artış görülmüştür. İleride yapılacak olan benzer çalışmalarda da daha farklı öğretim yöntemleri denenebilir.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 7. sınıf sosyal bilgiler dersi tarih kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarının tespiti
İletişimin en temel unsurlarından olan kavramlar, kimi zaman bireyler tarafından bilimsel anlamının dışında kullanılıp yanılgı içerebilmektedir. Bu kavram yanılgılarıyla hem gündelik hayatta hem de eğitim öğretim ortamında sıklıkla karşılaşılabilmektedir. Bu çalışma ile sosyal bilgiler 7. sınıf ders kitabında yer alan tarih disiplinine ait 19 adet kavram kullanılarak sosyal bilgiler dördüncü sınıf öğretmen adaylarının bu kavramlara yönelik yanılgı durumu ölçülmüştür. Bu çalışmada nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evreni Ege Bölgesi'nde yer alan üç devlet üniversitesinde öğrenim gören dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğretmen adaylarıdır. Veriler, 2018-2019 eğitim yılının bahar döneminde bu üniversitelerde derslere devam eden 108 adet öğrenciden toplanmıştır. Veriler toplanırken araştırmacı tarafından geliştirilen üç aşamalı teşhis testi (Tarih Kavramları Yanılgı Testi) kullanılmıştır. 19 adet kavramın her biri için kavram yanılgısı yoktur, kavram yanılgısı vardır, bilgi eksikliği vardır şeklinde kategorik sınıflandırma yapılmış ve öğrencilerin üç aşamalı sorulara verdiği yanıtların kombinasyonu MS Excel ve SPSS'te düzenlenmiştir. Böylece öğrencilerin kavram yanılgı durumları tespit edilerek üniversiteler arası karşılaştırma yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının meslek yaşamlarında öğretecekleri kavramlara, bilimsel anlamda ne düzeyde sahip oldukları ortaya çıkarılmıştır. Buna göre en fazla yanılgıya sahip olunan kavramlar Kil Tablet, Ahilik, Pisagor'dur. 'Kavram yanılgısı yoktur' kategorisinde en yüksek orana sahip olunan kavramlar ise Lonca, Matbaa, Pusula, Rönesans'tır. Bununla birlikte en fazla bilgi eksikliğine sahip olunan kavramlar ise Vakıf, Kubbealtı ve İbn Sina olmuştur. Ayrıca üniversiteler arası kavram yanılgı durumu karşılaştırılmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak gelecekte yapılabilecek çalışmalar için araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
5. sınıf sosyal bilgiler dersi insan ve çevre ünitesindeki kavram yanılgılarını giderme: Bir eylem araştırması
Kavramlar, bireyin bir grup varlık, olay, fikir ve süreçleri diğer gruplardan ayırt etmesini sağladığı gibi, diğer grup, varlık, olay, fikir ve süreçlerle ilişkiler kurmasına da yardım eder. Kavramlar, düşünme için gereklidir. Kavramları anlama; ilkeleri anlama problem çözme ve dünyayı anlamak için gereklidir. Kavram yanılgıları kalıcı ve anlamlı öğrenmeyi önemli ölçüde engellemektedir. Anlamlı ve kalıcı öğrenmenin sağlanabilmesi için öğretim sürecine başlamadan önce öğrencilerin sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi ve bu yanılgıların giderilmesi gerekir Ortaokul 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "İnsan ve Çevre" adlı 3. ünitesi özellikle harita, iklim, çevre, nüfus gibi coğrafi kavramların ağırlıkta olduğu, bunun yanında "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" öğrenme alanına ait konularının öğrenimi açısından bu ünitedeki kavramların öğretimi önem arz etmektedir. Bu ünitede yer alan konuların soyut olması öğrencilerin konuların içerisinde yer alan kavramları öğrenmelerini güçleştirmektedir. Kavram öğrenmede yaşanan güçlükler ise konuların anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Bu araştırmada öğrencilerin belirlenen ünitede geçen kavramları anlama düzeyleri belirlenip, sahip oldukları kavram yanılgıları tespit edilecektir. Araştırmanın amacı, 5. sınıf öğrencilerinin "İnsan ve Çevre" ünitesinde yer alan kavram yanılgıları üzerinde, eylem araştırması yaparak kavram yanılgılarının giderilip giderilmediğini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021 –2022 eğitim-öğretim yılında Kırşehir ili Kaman ilçesinde Doruk Ortaokulunda öğrenim gören 5/A ve 5/B sınıfı öğrencilerinden oluşturulmuştur. Bu sınıflarda bulunan öğrencilerden taşıma ve veli izin durumuna göre 24 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada yöntem olarak, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Kavramlar belirlenirken 5. sınıf sosyal bilgiler kitabı (Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], 2020) İnsan ve Çevre ünitesinde öğrencilere kazandırılması hedeflenen kavramların yer aldığı, öğrencilerin kavramların anlamlarını kısa yazılı cevaplar olarak verebilecekleri şekilde düzenlenmiş açık uçlu soru formu kullanılmıştır. Öğrencilerin formdaki kavramlara verdikleri cevaplar değerlendirilirken ders kitabında kavramlarla ilgili yapılan açıklamalar ile Büyük Türkçe Sözlük'teki (Türk Dil Kurumu [TDK], 2021) açıklamalar göz önünde bulundurulmuştur. Öğrencilerin verdikleri cevaplar; kavramı doğru anlama, kavram yanılgısı ve cevapsız şeklinde tasnif edilmiş, yüzde ve frekans değerleri alınıp yorumlanarak sonuçlara göre en fazla kavram yanılgısı görüldüğü kavramlar belirlenmiştir. Kavram yanılgılarını gidermeye yönelik olarak araştırmacı tarafından tasarlanan etkinlikler gerçekleştirilmiş, yanılgıların giderilme düzeyine bakılmıştır.
Fen bilgisi öğretmen adaylarında teknoloji destekli laboratuvar uygulamalarının kavram yanılgılarına ve özyeterlik inançlarına etkisi: Kuvvet ve hareket konusu
Bu araştırmanın amacı, teknoloji destekli laboratuvar uygulamalarının kuvvet ve hareket konusunda fen bilgisi öğretmen adaylarının kavram yanılgılarına ve teknolojiyle fen öğretimi yeterlik inançlarına etkisini incelemektir. Ayrıca öğretmen adaylarının gerçek ve sanal deneylere ilişkin görüşleri incelenerek betimlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması desenlerinden faydalanılmıştır. Çalışma İç Anadolu Bölgesi'ndeki üç farklı üniversitede yürütülmüştür. Nicel kısımda iki Deney ve bir Kontrol Grubu kullanılmıştır. Deney Grubu I'de teorik derslerin devamında gerçek deneyler ve sonrasında sanal deneyler yapılmıştır. Deney Grubu II'de sanal deneylerin ardından gerçek deneyler yapılmıştır. Kontrol Grubu'nda ise YÖK kur tanımı çerçevesinde dersler yürütülmüştür. Nitel kısımda ise yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlem notlarıyla öğretmen adaylarının deneyimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak, kuvvet ve hareket konusuna yönelik dört aşamalı kavram yanılgısı testi ve teknolojiyle fen öğretimi yeterlik inancı ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS programı, nitel verilerin analizinde ise MAXQDA programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, teknoloji destekli laboratuvar uygulamalarının kavram yanılgılarının giderilmesinde ve yeterlik inançlarının gelişiminde etkili olduğunu göstermiştir. Sanal deneylerin gerçek deneylerden sonra kullanılmasının fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal yanılgılarını gidermede ve teknolojiyle fen öğretimi yeterlik inançlarını geliştirmede etkili bir yaklaşım olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcı görüşlerine göre sanal deneylerin gerçek deneylerden sonra kullanılması öğrenmeyi pekiştirici bir rol oynamakta, önce kullanılması ise ön hazırlık ve prova açısından yarar sağlamaktadır.
Tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme alanındaki kavram yanılgılarının dört aşamalı testle incelenmesi
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme alanındaki kavram yanılgılarının dört aşamalı test ile incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 15 maddeden oluşan dört aşamalı kavram yanılgısı testi geliştirilmiştir. Çalışma da geliştirilen kavram yanılgısı testinin güvenirliği için test tekrar test ve KR-20 yöntemi kullanılmıştır. Testin geçerliği için uzman görüşleri alınmış, pozitif yanlış ve negatif yanlış yüzdelikleri hesaplanmış, testin farklı aşamalarından alınan puanlar arasındaki ilişkilere bakılmış ve iki aşamalı bir test ile bu araştırmada geliştirilen testten alınan puanlar arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Adıyaman ilinde farklı kademedeki okullarda görev yapan 360 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin analizinde frekans yüzde gibi istatistiklerin yanında test ve madde istatistikleri ile korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin genel olarak tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme konularında kısmi de olsa kavram yanılgısı ve bilgi eksikliği yaşadığı belirlenmiştir. Öğretmenler en çok performans görevi konusunda kavram yanılgısı yaşamakta, en çok yapılandırılmış grid konusunda bilgi eksikliği yaşamaktadırlar. Anahtar kelimeler: Tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme, Dört aşamalı test, Kavram yanılgısı
Fen bilgisi öğretmen adaylarının radyoaktivite konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde bilgisayar destekli öğretimin ve kavramsal değişim metinlerinin etkisi
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının radyoaktivite konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde bilgisayar destekli öğretimin, kavramsal değişim metinlerinin, bilgisayar destekli öğretim ile kavramsal değişim metinlerinin birlikte kullanılmasının ve geleneksel öğretim yönteminin etkilerini araştırmaktır. Ayrıca uygulanan yöntemlerin fen bilgisi öğretmen adaylarının fizik öğrenmeye yönelik tutumlarına etkileri de araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2011-2012 öğretim yılı bahar döneminde Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Ana Bilim Dalında dört farklı şubede öğrenim gören toplam 92 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Her şubede farklı bir öğretim yöntemi kullanılmıştır. Bilgisayar destekli öğretimin kullanıldığı şube birinci deney grubu (23 öğrenci), kavramsal değişim metinlerinin kullanıldığı şube ikinci deney grubu (23 öğrenci), bilgisayar destekli öğretim ile kavramsal değişim metinlerinin birlikte kullanıldığı şube üçüncü deney grubu (23 öğrenci) ve geleneksel öğretim yönteminin kullanıldığı şube kontrol grubu (23 öğrenci) olarak rastgele belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen iki aşamalı ?Kavram Yanılgısı Belirleme Testi (KYBT)?, mülakatlar ve ?Fizik Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği (FÖYTÖ)? kullanılmıştır. Araştırmada farklı öğretim yöntemlerinin etkinliğinin belirlenmesi amacıyla ?eşitlenmemiş kontrol gruplu deneysel desen? kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, gerek kavram yanılgılarının giderilmesi açısından, gerekse öğrencilerin fizik öğrenmeye tutumlarını artırma açısından, deney gruplarında uygulanan yöntemlerin kontrol grubunda uygulanan geleneksel öğretim yöntemine göre daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar destekli öğretim, kavramsal değişim metinleri, fizik öğretimi, kavram yanılgıları, radyoaktivite.
Sezgisel yanılgı ve çoklu ortam sinyal ilkesi temelli olasılık öğretiminin akademik başarı ve sezgisel düşünmeye etkisi
Bu Araştırmanın genel amacı 10. Sınıf Matematik dersi olasılık öğretiminde matematiksel düşünme temelli, sezgisel düşünme yanılgılarının öğretiminin yapıldığı ve çoklu ortam ilkelerinden sinyalleme destekli hazırlanan yazılımlarla öğretimin öğrencilerin akademik başarı, sezgisel düşünme ve kalıcılık düzeyleri ile öğretim süreci deneyimlerine etkisini araştırmaktır. Araştırma deneysel modele (experimental design) göre desenlemiştir. Araştırma nicel bir araştırmadır. Araştırma örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılının birinci döneminde, Adana ilinde bulunan bir Mesleki ve Teknik Anadolu lisesinin 10. Sınıfında öğrenim gören 110 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada bulunan 4 deney grubu ve 1 kontrol grubu şubeler arasından rastgele belirlenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda sinyalsiz ve yanılgıların sadece tanımlarının yapıldığı (SZYT), sinyalsiz ve yanılgı öğretiminin yapıldığı (SZYÖ), sinyalli ve yanılgıların sadece tanımının yapıldığı (SYT), sinyalli ve yanılgı öğretiminin yapıldığı (SYÖ) şeklinde dört farklı yazılım hazırlanmıştır. 12 ders saati boyunca, deney grubu öğrencileri hazırlanan yazılımlar ile kontrol grubundaki öğrenciler ise kaynak olarak MEB'in 10. Sınıf Matematik ders kitabı ile sınıfta öğrenim almışlardır. Kapsam ve öğrenme kazanımları beş grup içinde aynıdır. Veri toplama aracı olarak mantıksal düşünme yetenek testi, olasılık başarı testi, sezgisel düşünme testi ve öğretim süreci değerlendirme anketi kullanılmıştır. Olasılık başarı ve sezgisel düşünme testi üç alt değişkenden oluşmaktadır: konunun öğrenilme düzeyini gösteren başarı puanı, çözümlerde hissedilen zorluk algısı ve öğrencinin çözdüğü problemin doğruluğu ile ilgili duyduğu güven düzeyidir. Öğrencilerin yazılım ile gördükleri öğretimde yaşadıkları deneyimler ile ilgili veriler için öğrenim süreci değerlendirme anketi (ÖSDA) kullanılmıştır. Öğretim süreci değerlendirme anketi öğrencinin öğretim tasarımına dair deneyim algısı, yazılım ile çalışırken hissettiği akış, yazılımla konuyu öğrenirken hissettiği zorluk algısı ve yazılımla çalışmanın kendisine getirdiği güven düzeyi olmak üzere dört alt boyuta sahiptir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Cronbach's Alpha, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testi, Interclass korelasyon katsayısı (ICC), ANOVA, karma desenli ANOVA, Tukey HSD ve LSD testleri, Pearson Korelasyon testi, Çoklu Lineer Regresyon Analizi, Ki-Kare (Exact) Testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre gruplar arasında olasılık başarısı açısından bir farklılık oluşmuştur. Gruplar arasında olasılık başarı testi puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ, G1-SYT, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında olasılık başarı kalıcılık testi puanlarında zamana bağlı olarak G3-SZYÖ grubu lehine farklılık oluştuğu ancak anlamlı olmadığı görülmüştür. Gruplar arasında olasılık başarı zorluk algısı puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ, G1-SYT, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında olasılık başarı kalıcılık testi zorluk algısı puanlarında ise G2-SZYT grubu lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında olasılık başarı güven düzeyi puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ, G1-SYT, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında olasılık başarı kalıcılık testi güven düzeyi puanlarında zamana bağlı olarak G1-SYT, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine farklılık oluştuğu ancak anlamlı olmadığı görülmüştür. Olasılık öğretiminin yazılımlar ile yapılmasının geleneksel öğretime göre öğrencilerde akademik başarıyı ve kalıcılığı olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre gruplar arasında sezgisel düşünme düzeyleri açısından bir farklılık oluşmuştur. Gruplar arasında sezgisel düşünme testi puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ, G1-SYT, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında sezgisel düşünme kalıcılık testi puanlarında zamana bağlı olarak G2-SZYT ve G4-SYÖ grupları lehine farklılık oluştuğu ancak anlamlı olmadığı görülmüştür. Gruplar arasında sezgisel düşünme testi zorluk algısı puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ, G3-SZYÖ ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında sezgisel düşünme kalıcılık testi zorluk algısı puanlarında zamana bağlı olarak G2-SZYT grubu lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında sezgisel düşünme testi güven düzeyi puanlarında zamana bağlı olarak G4-SYÖ ve G3-SZYÖ grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Gruplar arasında sezgisel düşünme kalıcılık testi güven düzeyi puanlarında zamana bağlı olarak G1-SYT ve G2-SZYT grupları lehine anlamlı farklılık oluştuğu görülmüştür. Olasılık öğretiminin yazılımlar ile yapılmasının geleneksel öğretime göre öğrencilerde sezgisel düşünme başarısını ve kalıcılığı olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Gruplar arasında öğretim sürecini değerlendirme ve alt boyutları olan tasarım, akış, zorluk düzeyi ve güven düzey puanları açısından anlamlı farklılık görülmüştür. Gruplar arasında öğretim sürecini değerlendirme anketine ait toplam puanlara göre G4-SYÖ grubun punı diğer gruplara göre anlamlı farklılık göstermiştir. G4-SYÖ grubun tasarım puanı, G3-SZYÖ grubun akış puanı, G4-SYÖ ve G1-SYT gruplarının zorluk algısı puanları, G1-SYT ile G4-SYÖ gruplarının güven düzeyi puanları diğer gruplara göre anlamlı farklılık göstermiştir. Öğretim süreci değerlendirme anketi ile alt boyutları olan öğretim tasarımı, akış, zorluk algısı ve güven düzeyi arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü, alt boyutlar arasında ise orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler görülmüştür. Ayrıca güven düzeyinin akış bağımlı değişkenini yordayıcılığı anlamlı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Olasılık, matematiksel düşünme, sezgisel düşünme, kavrayış yanılgısı, sinyal ilkesi, bilişsel farkındalık.
İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde yer alan kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları (Gördes örneği)
Bu araştırma, İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde geçen kavramları anlama düzeylerini tespit etmek, sahip oldukları kavram yanılgılarını ortaya çıkartmak amacıyla yapılmıştır.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışma olup, beş bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde; probleme, alt problemlere, araştırmanın amacına, önemine, sayıltılarına ve sınırlılıklarına, ikinci bölümde; kuramsal açıklama ve araştırmalara, üçüncü bölümde; araştırmanın hangi yöntemle yapıldığına, dördüncü bölümde; araştırmaya ilişkin bulgulara ve yorumlara yer verilmiştir. Son bölümde ise sonuç ve öneriler belirtilmiştir.Araştırmanın çalışma grubunu, Manisa ili Gördes ilçe merkezinde bulunan 6 ilköğretim okulu ve bu okullarda 2008-2009 öğretim yılında öğrenim görmekte olan 214 ilköğretim öğrencisi oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğrencilerin kişisel bilgilerini tespit etmek için kişisel bilgi formu ve öğrencilerin kavramları anlama düzeylerini ölçmek amacıyla 40 adet çoktan seçmeli sorudan oluşan kavram başarı testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 11.5 paket programı kullanılarak frekans (f), yüzde (%) analizi, bağımsız iki grup t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), gruplar arası karşılaştırma testi olarak (Anova sonrası) Tukey HSD testi, Kruskal Wallis testi ile Manny Whitney-U testleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, ilköğretim 8. sınıf öğrencilerin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde geçen kavramları çoğunluğunu tam anlamıyla kavrayamadıkları ve söz konusu kavramlarla ilgili yanılgıları olduğu tespit edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda cinsiyet, baba eğitim durumu, anne baba mesleği, ailenin aylık geliri ve öğrencilerin öğrenim gördükleri okullar açısından kavramların anlaşılma düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Kavram, Kavram Öğrenme, Kavram Yanılgıları
İlköğretim sosyal bilgiler programında geçen temel kavramların 8.sınıf öğrencilerinde erişi düzeyi
Bu çalışmada, ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Programında yer alan kavramları anlama düzeyleri araştırılmıştır. Araştırma, Manisa İl merkezinde bulunan 6 ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya; 2009-2010 öğretim yılında, Murat Germen, Ali Rıza Çevik, Şehitler, İstiklal, Milli Birlik ve Vicdan Karaosmanoğlu ilköğretim okullarında öğrenimlerine devam eden 539 , 8.sınıf öğrencisi katılmıştır.Öğrencilerden her soru için alınan cevaplar, uygun kategorilere işaretlenmiş, frekans (f) ve yüzdeleri (%) hesaplanarak tablo haline getirilmiştir. Ayrıca, Sosyal Bilgiler Dersi Programında kazandırılması hedeflenen kavramlara erişip erişemedikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Öğrencilerin ?kimlik, egemenlik, reform, devlet, yatırım, kentleşme? gibi kavramları anlama düzeylerinin yetersiz olduğu söylenebilir.
Argümantasyon temelli fen öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin mutasyon-modifikasyon konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesindeki etkisi
Bu çalışmada ortaokul 8.sınıf öğrencilerin mutasyon-modifikasyon konusundaki kavram yanılgılarının tespiti, kavram yanılgılarının giderilmesinde argümantasyon temelli fen öğretiminin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada öğrencilerin kavramsal değişiminin gözlenebilmesi amacıyla tek grup üzerinde uygulanan ön test-son test desenli basit deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Düzce ili Gölyaka ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 28 8.sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma örneklemi amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak kavram yanılgılarının tespiti için iki aşamalı teşhis testi, kavram yanılgılarının giderilmesi için kavram haritaları, kavram karikatürleri, kavramsal değişim metinleri, yarışan teoriler ve ifadeler tabloları kullanılmıştır. Araştırmanın başında iki aşamalı teşhis testi ön test olarak uygulanarak öğrencilerin sahip olduğu kavram yanılgıları belirlenmiştir. Kavram yanılgıları belirlendikten sonra argümantasyon temelli fen öğretimi kapsamında mutasyon-modifikasyon konulu etkinlikler ile kavram eğitimi tamamlanmıştır. Eğitimin sonunda iki aşamalı teşhis testi son test olarak uygulanarak öğrencilerdeki kavram yanılgıları tekrar tespit edilmiştir. Araştırmada verilerin çözümlenmesinde ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Analizler SPSS programı ile yapılmıştır. Uygulama sonucuna göre öğrencilerin çalışma başındaki kavram yanılgısına sahip olma düzeylerinin çalışma sonunda olumlu yönde azaldığı görülmüştür. Öğrencilerin hem kavram yanılgısı sayısı olarak hem de toplam puan olarak gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuçlara bağlı olarak yapılan çalışma 'DNA ve Genetik Kod' ünitesindeki diğer kavramlar ile ilgili yanılgılar için de yapılabilir. Anahtar kelimeler: Argümantasyon temelli fen eğitimi, Kavram yanılgısı, Mutasyon-modifikasyon.
Sınıf öğretmenlerinin ilkokul öğrencilerindeki matematiksel kavram yanılgılarına yönelik görüşleri
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin ilkokul öğrencilerinde bulunan matematik dersi kavram yanılgılarına yönelik görüşlerinin incelenmesinin amaçlandığı nitel bir çalışma olup, araştırmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023, 2023-2024 öğretim yılında Kastamonu ilinde devlet ve özel okullarda görev yapan 40 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Bu araştırmada veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tümevarımsal bir yaklaşım izlenerek içerik analize tabi tutulmuştur. Verilerin analizinde NVIVO 11 yazılımından yararlanılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre sınıf öğretmenleri, öğrencilerde matematiksel kavram yanılgıları olduğunu belirtmiştir. Öğrencilerde karşılaşmış oldukları kavram yanılgılarına yönelik çözüm önerilerinin de bazı değişkenlere bağlı olarak farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin matematik dersi öğrenme alanlarındaki kavram yanılgılarına yönelik görüşlerinin literatürdeki çalışmalarla paralellik gösterecek şekilde olduğu tespit edilmiştir.
Argümantasyon destekli kavram karikatürlerinin ilkokul öğrencilerinin kavramsal anlayışları, argüman kurma becerileri ve fene yönelik tutumları üzerine etkisi
Bu araştırmada, argümantasyona dayalı hazırlanan kavram karikatürü etkinliklerinin öğrencilerin kavramsal anlayışlarına, argüman kurma becerilerine, fen tutumlarına ve görüşlerine olan etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Planlanan argümantasyon etkinlikleri 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Düzce ilinin Yığılca ilçesine bağlı bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu ilkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören 38 öğrenciden (19 kız, 19 erkek) oluşmaktadır. Fen bilimleri dersi "Madde ve Doğası " konu alanı kapsamında gerçekleştirilen argümantasyon destekli kavram karikatürü etkinlikleri yedi hafta boyunca uygulanmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada, eş zamanlı iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Nicel veri toplama araçlarını Kavram Yanılgısı Başarı Testi ve Fen Tutum Ölçeği; nitel veri toplama araçlarını ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem notları oluşturmaktadır. Deney grubunda sınıf içinde aktif olarak araştırmacı yer alırken kontrol grubunda araştırmacı rehberliğinde mevcut sınıf öğretmeni yer almıştır. Deney grubunda argümantasyon destekli kavram karikatürleri etkinlikleri, kontrol grubunda ise MEB tarafından önerilen uygulamalar yapılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler betimsel ve yordayıcı istatistik aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan 30 maddeli doğru/yanlış olarak hazırlanan kavram yanılgısı başarı testi ve referans olarak alınan fen tutum ölçeği süreç başında ön test, süreç sonunda ise son test olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Kavram Yanılgısı Başarı Testi ve Fen Tutum Ölçeği son test ortalama puanlarında artış olmasına rağmen bu değişimin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Yapılan etkinlikler neticesinde deney grubundaki öğrencilerin mevcut kavram yanılgıları azalırken, argüman kurma becerilerinin gelişimine olumlu etki ettiği bulunmuştur. Aynı zamanda, deney grubu öğrencilerinin fen dersine ilişkin tutumları sontest lehine anlamlı bir etki sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin görüşlerinden elde edilen kod ve kategoriler argümantasyon dayalı kavram karikatürü uygulamalarının fen bilimleri dersini eğlenceli kıldığı, öğrenmeye teşvik edici olduğu ve derse aktif katılımı sağladığı yönünde olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular neticesinde, ilkokul kademesinde argümantasyona dayalı hazırlanabilecek etkinlikler özelinde eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
Sınıf öğretmenlerinin matematik öğretim sürecinde karşılaştıkları öğrenci zorlukları ve kullandıkları müdahale türleri
Bu tezin amacı sınıf öğretmenlerinin matematik öğretim sürecinde karşılaştıkları kavram yanılgılarının nedenlerinin ve sınıf öğretmenlerinin müdahale türlerinin belirlenmesidir. Bu çalışma nitel bir araştırma olup, deseni durum çalışmasıdır. Çalışma kapsamında dört sınıf öğretmeninin eğitim öncesi ve eğitim sonrası derslerinden birer adet olmak üzere toplamda sekiz adet matematik dersi videoya çekilmiş ve bu videolar da öğrenci zorluklarının nedenleri ve öğretmen müdahale türleri belirlenip, videolar eğitim öncesi ve sonrası değişiklikleri karşılaştırmak amacıyla analiz edilmiştir. Öğrenci zorluklarının nedenleri ve öğretmen müdahale türleri ile ilgili kategoriler oluşturulmuş ve bu kategorilere dayalı analizler yapılmıştır. Analizler öğrenci zorluklarının nedenleri açısından incelendiğinde, eğitim öncesinde ve sonrasında öğrenci zorluklarının oluşmasında, öğrenci kaynaklı nedenlerle birlikte öğretmen müdahalelerinin ve yönergelerinin de etkili olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmen müdahalelerine ilişkin analizler ise öğretmenlerin eğitim öncesi ve sonrasında öğrenci zorlukları karşısında ikaz etme, soru ya da açıklamayı tekrar etme, doğruyu söyleme, soru sorma, sınıf tartışmasına sunma ve ihmal etme müdahale türlerini kullandıklarını ortaya koymuştur. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular öğrenci zorluklarının oluşmasında özellikle öğrencilerden kaynaklanan nedenlerin rol oynadığını göstermektedir. Bunun yanında öğretmenlerin süreç içerisindeki müdahalelerinin ve verdikleri yönergelerinin de etkili olduğu tespit edilmiştir. Bulgular ayrıca eğitim öncesinde öğretmenlerin zorluklar karşısında diğer müdahale türlerini kullanmanın yanında özellikle ihmal etme, doğruyu söyleme ve sınıf tartışmasına sunma üzerinde yoğunlaştıklarını göstermektedir. Ancak eğitim sonrasında bu durum değişikliğe uğramış olup, kullanılan müdahale türü olarak doğruyu söyleme ile soru ya da açıklamayı tekrar etme üzerinde yoğunlaşıldığı görülmektedir.
Atom ve molekül konusunda kavram yanılgıları ve bunları iyileştirmek için örnek etkinlikler
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin maddenin parçacıklı yapısıyla ilgili başarı düzeylerini belirlemek ve bu konudaki öğrenme zorluklarını (kavram yanılgılarını) iyileştirmek için, modele dayalı etkinliklerin etkisini araştırmaktır. Maddenin parçacıklı yapısı konusunda literatürde verilen çalışmalar incelenerek, diğer ülkelerdeki öğrencilerin bu konuyla ilgili ne tür kavram yanılgılarına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada öğrencilerde var olan kavram yanılgılarının belirlenmesinde iki test kullanılmıştır. İlk test MPYDT (Maddenin Parçacıklı Yapısını Değerlendirme Testi), ikinci test ise MPYKT (Maddenin Parçacıklı Yapısı Kavram Testi) olarak adlandırılmıştır. Her iki test ?135? 9. sınıf öğrencisine uygulanmış ve yeterli güvenirliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, öğrencilere MDYT (Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi) uygulanmıştır. Araştırma 2009-2010 öğretim yılının ikinci döneminde, Denizli il merkezinden rastgele seçilen bir ilköğretim ve ortaöğretim okulunda yürütülmüştür. İlköğretimin 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarından, her sınıftan seçilen ikişer şubede bulunan toplam 278 öğrenci ve ortaöğretimin 9, 10, 11 ve 12. sınıflarından, her sınıftan seçilen ikişer şubede bulunan toplam 207 öğrenci, tarama grubu olarak belirlenmiştir. Bu gruba uygulanan testler sonucunda öğrencilerin maddenin parçacıklı yapısı ile ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları bulunmuştur. Öğrencilerde bulunan kavram yanılgılarının, öğrencilerin öğretim seviyesine, öğretim kademesine, bulundukları sınıfa ve bilişsel gelişim dönemlerine bağlı olduğu tespit edilmiştir. Kavram yanılgılarının bulunma oranı açısından kız ve erkek öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Araştırmada ayrıca, modele dayalı etkinliklerin maddenin parçacıklı yapısı ile ilgili kavram yanılgılarının giderilmesindeki etkisini belirlemek üzere, tek grup öntest- sontest modeli kullanılmıştır. Öğrencilerde var olan kavram yanılgılarının iyileştirilmesi için, modele dayalı etkinlikler deney grubunu oluşturan ?166? ilköğretim öğrencisine uygulanmıştır. Sonuç olarak modele dayalı etkinliklerin uygulanmasından sonra öğrencilerin bazı kavram yanılgılarının iyileştiği görülmüştür. Ancak bazı kavram yanılgılarının ise, modele dayalı etkinliklerden sonra giderilemediği belirlenmiştir. Ayrıca deney grubundan seçilen on öğrenci ile yapılan mülakatlarda, kavram yanılgılarının ders kitaplarındaki bazı anlatım tarzları ve gösterimlerden de kaynaklandığı tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan, öğrencilerin günlük hayatta sık karşılaştıkları maddelerin taneciklerini temsil eden renkli boncuk modellerin ve bilgisayar aracılığıyla gösterilen üç boyutlu modellerin, kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Mülakatlarda, öğrencilerin derslerde yapılan modele dayalı etkinlikleri sevdikleri ve dersin işlenişinden zevk aldıkları da belirlenmiştir. Bu araştırma fen bilgisi ve kimya eğitimi için önemli sonuçlar içermektedir. Araştırma sonuçları öğrencilerde atom ve molekül kavramıyla ilgili bulunan kavram yanılgılarını gelişim dönemlerine ve yaşlarına bağlı olarak ortaya koyması açısından önemlidir. Araştırma sonuçları öğretmenlerin atom ve molekül kavramlarının öğretiminde, modele dayalı etkinlikleri kullanmalarını teşvik etmesi açısından da önemlidir.
7. sınıf öğrencilerinin `doğrular ve açılar' konusundaki hata ve kavram yanılgılarının Van Hiele geometri anlama düzeyleri açısından analizi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin `Doğrular ve Açılar' konusunda ne tür hata ve kavram yanılgılarına sahip olduğunu tespit etmek ve bunların Van Hiele geometri anlama düzeylerine göre dağılımını belirlemektir. Matematiğin temel öğrenme alanlarından geometri öğrenme alanına ait konularda sıklıkla güçlük yaşanması, geometri konularındaki hata ve kavram yanılgılarının belirlemesi ve giderilmesi için araştırmalar yapılmasını önemli kılmıştır. İlköğretim 7. sınıf öğretim programında geometri konularının ilki ve temeli olan ?Doğrular ve Açılar? konusuna ait kavram yanılgılarının belirlenmesi ve analizinin diğer geometri konularının da doğru öğrenilmesine katkı sağlayacağı düşünülmüştür.Araştırmanın örneklemini; Düzce iline bağlı üç ilköğretim okulundan toplam 60 adet 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından `Doğrular ve Açılar' konusuna ait hata ve kavram yanılgıları teşhis testi hazırlanmıştır. Teşhis testi hazırlanırken soruların kazanımlara eşit dağılımına dikkat edilmiş ve her kazanımla ilgili 5'er soru olmak üzere toplam 15 açık uçlu soru hazırlanmıştır. Ayrıca, öğrencilere Usiskin'in 1982'de geliştirdiği ve Baki tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan, 25 sorudan oluşan Van Hiele Geometri Anlama Düzeyleri Sınavı uygulanarak öğrencilerin geometri anlama düzeyleri ölçülmüştür.Araştırma verileri SPSS 17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi aşamasında yüzde ve frekans tablolarından yararlanılmıştır. Ayrıca her soru için hata ve kavram yanılgısı olan öğrencilerin ne tür hata ve kavram yanılgılarının olduğu tespit edilerek kategorilere ayrılmıştır.`Doğrular ve Açılar' konusuna ait teşhis testi ile tespit edilen hata ve kavram yanılgılarının Van Hiele geometri anlama düzeylerine göre dağılımları incelenmiştir. Genel olarak 1 ve 2 düzeyindeki öğrencilere göre, hiçbir düzeyde olmayan ve 0 düzeyindeki öğrencilerde daha fazla hata ve kavram yanılgılarına rastlanmıştır.