İlkokul öğretmenlerinin ana dili Türkçe olmayan öğrencilere Türkçe öğretimine ilişkin deneyimleri: Bir olgubilim çalışması

Araştırmanın amacı ilkokul öğretmenlerinin Türkçe öğretimi bağlamında ana dili Türkçe olmayan öğrencilere yönelik deneyimlerini belirlemektir. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcılar ölçüt dayanaklı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, sınıfında Suriyeli ve Afgan mültecisi olan öğrencilerin bulunduğu 36 ilkokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada ana dili Türkçe olmayan Suriyeli ve Afgan mültecisi öğrencilere Türkçe öğretiminde öğretmen-öğrenci iletişim sorunundan dolayı temel dil becerilerini kazandırmada yaşanılan zorluklar ortaya konulmuş, bu zorluklara ilişkin eğitim öğretim sürecinde neler yapılması gerektiğine dair öneriler belirtilmiş, öğretmen-öğrenci ve ailelerin Türkçe dil eğitimine dair kurslar alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların çoğunun ana dili farklı olan öğrencilere Türkçe öğretiminde kendisini yetersiz hissettiği, öğretim yöntemlerini ve ders etkinliklerini uygulama, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde yaşadıkları sorunlar ve ana dili farklı olan öğrenciler ile dil problemi yaşadıkları görülmüştür. İlkokul öğretmenlerinin Türkçe öğretiminde dil kurslarının yanı sıra dil sorunu olan öğrencilerle sosyal aktivite oluşturmanın, rehberlik desteği sağlamanın, öğrenci dağılımını belirli bir planlama ile dönemin başında sınıflara dağıtılmasının faydalı olacağına dair olumlu görüşler bildirdikleri görülmüştür. Sözel iletişim öğrenme alanı içinde özel etkinlikler oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Ana dili Türkçe olmayan öğrenciler, İlkokul Öğretmenleri.