İlkokul öğretmenlerinin öğrencilerden beklentileri ve bu beklentilerin öğrencilere yansımaları

Bu çalışmanın amacı, ilkokul öğretmenlerinin, öğrencilerden beklentilerini etkileyen faktörler ve bu beklentilerini öğrencilere yansıtma davranışlarının neler olduğunu araştırmaktır. İstanbul'un Esenyurt ilçesinde rastgele belirlenen altı ilkokulda görev yapan öğretmenlerle çalışılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen 'Öğretmen Beklenti Anketi' 262 öğretmene ve yine araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu 20 öğretmene uygulanmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yönteminin yakınsayan deseni uygulanmıştır. Anket ve görüşme formundan elde edilen veriler sonucunda ilkokul öğretmenlerinin öğrencilere yönelik yüksek beklenti geliştirmelerinde akademik başarının etkisinin büyük olduğu görülmüştür. Akademik başarının yanında öğrenmeye hevesli olma, akranlarla iletişim, sorumluluk sahibi olma ve aile ilgisinin de öğretmenlerin öğrencilere karşı yüksek beklenti geliştirmesinde etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İlkokul öğretmenleri, öğrencilerle ilgili olumlu olumsuz yorumlardan etkilenerek öğrencilere düşük/yüksek beklenti geliştirebilmektedirler. Düşük beklenti geliştirilmesinde etkili olan faktörler; akademik başarı, yaramazlık yapma, derse karşı ilgisizlik ve akranlarına olan olumsuz davranışlar göstermesi etkili olmaktadır. Öğretmenler düşük beklenti içerisinde oldukları öğrencilere karşı; daha az sabırlı olma, daha çok ilgi gösterme, daha az ilgi gösterme, ön sıralarda oturtma ve kolay sorular yöneltme gibi davranışlar göstermektedir. Öğrencilerin ana dilini düzgün bir şekilde kullanmaları, öğretmenlerin herhangi bir kutlamada bu öğrencileri seçmelerinde etkili olan bir etkendir. Bulgulara göre öğrencilerin uyruğu, öğretmenlerin tutumunda belirli bir farklılığa sebep olmamaktadır. Öğretmenler yüksek beklenti geliştirdikleri öğrencilere; daha zor sorular sorma, daha çok ilgi gösterme, sorumluluk verme ve sık söz hakkı verme davranışları göstermektedir.