İlkokul öğretmenlerinin öğrenen örgütü algılama düzeyleri ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki

Bu çalısmanın amacı; ilkokul ögretmenlerinin ögrenen örgütü algılama düzeylerinin örgütsaglıgı arasındaki iliskinin belirlenmesidir.Arastırma tarama modeline göre yapılmıs ve betimsel niteliktedir. Öncelikle "okul saglıgı"ve "ögrenen örgüt" konularına ait literatür çalısması yapılmıstır. Arastırmada Subas (2010)tarafından gelistirilen "ögrenen okulu algılama ölçegi" ve Akbaba Altun (2001) tarafındangelistirilen "örgüt saglıgı ölçegi" ilkokul ögretmenlerine uygulanmıstır.Bu uygulama sonuçlarının ögretmenlerin yas, cinsiyet, kıdem, ögrenim durumu, okuldakiçalısma yılı degiskenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermedigi arastırılmıstır.Arastırma sonuçlarının istatiksel analizleri SPSS 15.0 paket programı kullanılarakyapılmıstır. Elde edilen verilerin yüzde, frekans degerleri, aritmetik ortalama ve standartsapma degerleri bulunmustur. Degerler arasındaki farklılıkların ortaya konulabilmesi için tek yönlü varyans analizi ANOVA, bagımsız gruplar t testi, Kruskal Wallis-H, Mann- Whitney U testleri yapılmıstır. Arastırmanın evreni 2012-2013 Egitim-Ögretim yılında stanbul ilinde Sancaktepe ilçesindeki ilkokullarda görevli sınıf ögretmenlerinden olusmaktadır. Arastırmanın örneklemi ise, Sancaktepe ilçesi 10 ilkokulda görevli 116 ögretmenden olusmaktadır. Ögrenen okul ölçeginin takım halinde ögrenme alt boyutuyla, örgüt saglıgı ölçeginin toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı iliski oldugu sonucuna varılmıstır. Bu durum saglıklı örgütlerde çalısan ögretmenlerin isbirligine dayalı ögrenmeyi benimsedikleri ve bireysel ögrenmeden daha faydalı buldukları seklinde yorumlanabilir. Ögrenen okul ölçegi paylasılan vizyon alt boyutu ile örgüt saglıgı toplam puanları arasında anlamlı iliskibulunmustur. Bu bilgiden hareketle saglıklı örgütlerde çalısan ögretmenlerin okulun vizyonuna önem verdikleri ve kendilerini bu vizyonun bir parçası olarak gördükleri sonucuna ulasılabilir. Ögrenen okul ölçegi kisisel hakimiyet ve zihni modeller alt boyutları ile örgüt saglıgı toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı iliski bulunmustur. Bu durum örgüt saglıgının ögretmenler üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Saglıklı örgütlerde çalısan ögretmenlerin, ögrenen örgüte iliskin algılarının da yüksek oldugu sonucuna varılabilir. Yapılan fark testleri sonucunda sınıf ögretmenlerinin örgüt saglıgını algılama düzeyleri ile ögrenen örgüt algılarının bazı degiskenlere göre anlamlı farklılıklar olusturdugu görülmüstür. lkokul ögretmenlerinin örgüt saglıgını algılama düzeyleri, örgüt saglıgı ölçeginin örgütsel liderlik, örgütsel bütünlük, çevresel etkilesim, örgütsel kimlik ve örgütsel ürün alt boyutları ele alınarak incelenmistir. Elde edilen sonuçlardan hareketle, ilkokul ögretmenlerinin örgüt saglıgı düzeylerinin okuldaki çalısma süresi, medeni durum, yas ve ögrenim düzeyi degiskenlerine göre farklılasmadıgı görülmüstür. Ancak ögretmenlerin mesleki kıdem yıllarına göre örgütsel kimlik ve örgütsel ürün algılarının farklılastıgı görülmüstür. Bu farkın kıdem yılı degiskenine göre 5 yıl ve altı grubuyla 6- yıl grubu arasında, 5 yıl ve altı grubun lehine anlamlı oldugu sonucuna varılmıstır. Ayrıca cinsiyet degiskeninin örgütsel liderlik ve örgütsel ürün alt boyularında erkekler lehine anlamlı farklılık olusturdugu görülmüstür. lkokul ögretmenlerinin ögrenen örgüt algıları, ögrenen okul ölçeginin takım halinde ögrenme, paylasılan vizyon, kisisel hakimiyet, zihni modeller ve sistem düsüncesi alt boyutları ele alınarak incelenmistir. Kisisel hakimiyet alt boyutunun yas degiskenine göre anlamlı farklılık gösterdigi bulunmustur. Bu farkın 30 ve daha az grupla 41 ve üstü yas gup arasında 41 ve üstü grubun lehine oldugu sonucuna varılmıstır. Bunun yanında erkeklerin takım halinde ögrenme ve sistem düsüncesi algılarının kadınlara göre daha yüksek oldugu sonucuna varılmıstır. Kisisel Hakimiyet alt boyutunun 30 yas ve altı grupla 41 ve üstü yas grubu arasında 41 ve üstü yas grubu lehine gerçeklestigi görülmüstür. Diger alt boyutlarda ise yas, kıdem, cinsiyet ve çalısma süresi degiskenlerine göre farklılık görülmemistir. Anahtar Sözcükler: Ögrenen Örgüt, Ögrenen Okul, Örgüt Saglıgı, Okul Saglıgı,Ögretmen algısı