İlkokul yöneticilerinin yılmazlık, duygusal zeka ve yönetsel etkililik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, ilkokul yöneticilerinin yılmazlık ve duygusal zeka özellikleri ile yönetsel etkililikleri arasındaki ilişkinin varlığı ile bu ilişkinin çeşitli demografik özellikler açısından farkını tespit etmek; bunların yönetsel etkililiğin bir yordayıcısı olup-olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Betimsel nitelikte olan araştırmanın çalışma evrenini; 2016-2017 eğitim-öğretim yılında, İzmir İli Bayraklı ve Bornova ilçelerindeki ilkokullarda görev yapan 66 ilkokul yönetici ile 361 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem belirlemede amaçsal örnekleme ve uygun örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmada veriler, Yılmazlık Ölçeği, Duygusal Zeka Ölçeği ve Yönetsel Etkililik Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen Veriler SPSS 21,0 paket programlarıyla analiz edilmiştir. Veriler üzerinden öncelikle betimsel istatistik hesaplamaları yapılmış, bağımsız değişkenler için Mann Whitney U testi uygulanırken; bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varsyans analizi (One way ANOVA) kullanılmıştır. Yılmazlık düzeyi ile yönetsel etkililik; duygusal zeka ile yönetsel etkililik arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon analizi yapılırken; yılmazlık düzeyi ile duygusal zekanın; yönetsel etkililik düzeyini yordayıp - yordamadığını belirlemek için de çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda; yöneticilerin yılmazlığa ilişkin algıları orta; duygusal zekaya ilişkin algıları yüksek; yönetsel etkililiğe ilişkin algıları ise çok yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin, okul müdürlerinin yönetsel etkililiğine ilişkin algılarının ise genel olarak çok yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin yılmazlık düzeyleri; cinsiyet, öğrenim durumu ve halen çalıştıkları okuldaki görev süresi değişkenleri açısından farklılaşmazken, mesleki kıdem ve yöneticilik kıdemi açısından anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir. Yapılan analizlerde; 16 yıl ve üzeri ile 11-20 yıl arası yöneticilik kıdemine sahip okul müdürlerinin daha yılmaz oldukları görülmüştür. Okul müdürlerinin, kendilerini değerlendirmeleri açısından, duygusal zeka ve yönetsel etkililik düzeyleri ile araştırmada test edilen demografik özellikleri arasında anlamlı bir farka rastlanmazken; öğretmenlerin, yöneticileri hakkındaki görüşlerinde cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir fark bulunmuştur; kadın öğretmenler erkek öğretmenlere göre yöneticilerini daha etkili bulmuşlardır. Okul müdürlerinin yönetsel etkililik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve halen çalıştıkları okuldaki görev süreleri açısından anlamlı olarak farklılaşmıştır. 1-5 yıl arası kıdeme sahip, önlisans - lisans mezunu ve halen çalıştıkları okuldaki görev süresi 1-5 yıl olan öğretmeler, diğerlerine göre, okul müdürlerinin yönetsel etkililiğini daha yüksek düzeyde değerlendirmişlerdir. Yöneticilerin duygusal zeka düzeyleri ile yönetsel etkililikleri arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki görülürken; yılmazlık ile yönetsel etkililik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Elde edilen bulgulara göre, ilkokul yöneticilerinin duygusal zeka düzeyinin yönetsel etkililiğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu fakat bu ilişkide yılmazlığın bir katkısı olmadığı görülmüştür. Araştırmada, ilkokul yöneticilerinin yönetsel yeterliliğinde; yılmazlık ve duygusal zekanın yanı sıra; mesleki kıdem ve öğrenim durumunun da etkili faktör olarak ortaya çıktığı görülmüştür. Bu bulgudan hareketle, ilkokul yöneticiliğinin bir uzmanlık mesleği haline getirilmesi önemli görülmektedir.