İlkokuma ve yazma öğretiminde illüstrasyondan faydalanma

ÖZET Görsel yetenek, temel bir öğrenme kanalı sağlamakta ve sosyal dünya hakkında bilgi edinmenin önemli bir yolunu oluşturmaktadır. Çocuğun ilk okuma ve yazma eğitimi süreci içinde harflerin ve bununla birlikte kelimelerin akılda kalıcılığı ile öğrenirliğinin, görsel algılarının uyarılması ile hız kazanacağı düşünülmektedir. Bundan dolayı öğrenilecek harf ve kelimenin ilgili objenin illüstrasyonu ile birlikte gösterilmesi çocuktaki soyut kavramı, somut bir düzeye çekecektir. Bu yaklaşımla önce illüstrasyonun tanımı ve tarih içindeki gelişimi ele alındı, illüstrasyonun kullanım alanları ile tekniklerine de değinildi. Söz konusu illüstrasyonların, ilk okuma ve yazma dönemi çocuklarına yönelik ve öğretme amaçlı kullanılacak olması, ilk önce görsel olarak doğru algılanmasını gerektirmektedir. Görsel algılamanın da istenilen düzeyde oluşabilmesi biçim, form, denge, leke, doku ve renk gibi görsel anlatım unsurlarının yerinde kullanılmasıyla mümkündür. Eğitim amaçlı illüstrasyonların, tipografik unsurla birlikte kullanılıyor olması nedeni ile metin-resim ilişkisi hem mizanpaj hem de öz biçim özellikleriyle incelendi. İllüstrasyonların bilgiye dönüşmesi sürecinde, görsel algılamanın tanımı ve öğrenmeye etkisi üzerinde duruldu. Ayrıca uyarıcıların birtakım özellikleriyle daha kolay algılanma özelliğine sahip oldukları belirtilerek, bu özelliklere de yer verildi. Bunlarla birlikte illüstrasyon kullanımının özellikle ilköğretim okullarının birinci basamak, 1. sınıflarında öğrenme hızını artırdığı, bunun yanısıra sanatsal nitelik bakımından zayıf, çocuğun seviyesinden uzak ve monoton üslûpla yapılan illüstrasyonların ise çocukta öğrenme hızını düşürdüğü belirtildi. Aynı gelişim devresinde bulunan çocukların çoğunlukla benzer özellikler gösterdikleri bilinmekle birlikte, bireysel farklılıklar da görülebilmektedir. Bu sebeple söz konusu dönem öğrencilerinin gelişimleri ve öğrenmeye etkisi üzerinde duruldu.Konunun ilkokuma ve yazma eğitimine yönelik olması nedeniyle okuma ve yazma eğitiminin psikolojik temellerine de değinildi.