Büyük Ortadoğu ve kuzey Afrika projesinin Türkiye'nin güvenliğine etkisi

Tarih boyunca Ortadogu'nun sosyo-ekonomik, siyasal ve stratejik degerlerinden dolayı önemli oldugu, uluslararası gündemin ana konularından birini olusturdugu degerlendirilmektedir. 11 Eylül, Soguk Savasın sonunda yeniden sekillendirilen uluslararası gündemi degistirmistir. Bu yüzden, uluslar arası iliskilerdeki aktörler menfaatlerini yeniden gözden geçirmeye baslamıslardır. Uluslararası iliskilerdeki aktörlerin dinamik ve menfaatlerindeki degisim kaçınılmaz olarak yeni stratejilerin dogmasını saglamıstır. Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesi bu stratejilerin sonuncusudur. Amerika Birlesik Devletleri, 1950'lerden beri Ortadogu'da çesitli baslıklar altında çesitli stratejileri uygulamaya koymustur. 11 Eylül terörist saldırıları sebebiyle ABD, Ortadogu'da uluslararası terörizmi gelistiren kaynakları sonlandırmak için Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesini ortaya atmıstır. Bu proje tamamen tanımlanmamıs olmasına ragmen, ABD çogunlukla Ortadogu'dan kaynaklandıgı degerlendirilen ve uluslararası terörizmin nedenleri olarak görülen Ortadogu'nun sosyal, ekonomik ve siyasal problemlerini çözmeyi amaçlamıstır. 11 Eylül'den Türkiye'de etkilenmektedir. Dünyanın terörizmi ve Türkiye'nin PKK ile olan mücadelesini anlayacagı degerlendirildiginden Türkiye, Baskan Bush'un 9 Temmuz 2004 tarihinde G-8 toplantısından deklare ettigi Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesini desteklemektedir. Irak ve Afganistan'ın isgalleri, ran'ın nükleer programı ve Hizbullah-Hamas-srael savası, Türkiye'yi Ortadogu'daki stratejisini yeniden gözden geçirmeye zorlamıstır. Bu tezde, Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesi analiz edilmekte ve bu projenin Türkiye'nin güvenligine etkisi degerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ortadogu, Güvenlik, BOP, ABD, Türkiye