The Impact of Institutions and Social Networks on Firm Internationalization Process: The Case of Kosovo

Bu çalışmanın iki amacı bulunmaktadır: Birincisi, firmaların uluslararasılaşma sürecini kurumların nasıl etkilediğini incelemektir, ikincisi ise sosyal ağların firmaların uluslararasılaşma sürecindeki etkilerini araştırmaktır. Çalışma, birincil veri kaynağı olarak sekiz yönetici ve iki devlet görevlisiyle yapılan mülakatlara, ikincil veri kaynağı olarak da doküman analizlerine dayanan çoklu vaka çalışması stratejisini kullanmaktadır. Bulgular, ekonomik kurumların firma ürün geliştirme sürecini ve bu durumun da uluslararasılaşma sürecini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Bu kurumların olumsuz etkileriyle başa çıkmak için firmalar, ürünlerin kalitesini iyileştirmeye ve taklit etmekten kaçınmaya odaklanmaktadır. Bu kurumların etkisi temel olarak uluslararasılaşma öncesi ve uluslararasılaşmanın ilk aşamasındadır; ancak bu, firmanın reaktif stratejiler oluşturma yeteneğine ve rekabet ettiği sektörün türüne bağlıdır. Bulgular ayrıca, düzenleyici kurumların gereksiz maliyetler oluşturmaları nedeniyle, bu kurumların firmaların rekabet kabiliyetini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Ekonomik kurumların aksine, düzenleyici kurumlar, uluslararasılaşmanın her aşamasında firmalar için daha büyük öneme sahiptir. Firmalar, diğer kurumsal olmayan faktörlere, yani sosyal ağlara bağlı olarak rekabet edebilme yeteneğini artırmak için daha fazla zorlukla yüzleşmektedir. Yurtiçindeki sosyal ağların firma uluslararasılaşmasına neredeyse hiç etkisi olmamakla birlikte, bu konuda uluslararası ağlar belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu ağlar firmanın bilgi, deneyim, bilgi ve dış pazarlardaki imajını kolaylaştırmaktadır. Uluslararası ağlarla ilişkiler ne kadar uzun olursa, ağ yapısından elde edilen sonuçlar o kadar yüksek olmaktadır. Ağ yapısını oluşturan firmalar, mevcut ağ ilişkilerine dayanan diğer firmalara göre uluslararası pazarlarda daha yüksek performans göstermektedir. Ayrıca, firmalar kurumsal eksiklikleri ikame etmek ve bu eksikliklerin olumsuz etkilerini azaltmak için sosyal ağlara güvenmektedirler. Bu çalışma, geçiş ekonomileri literatürüne katkıda bulunmakta ve politika ve yönetsel etkiler ortaya koymaktadır.