Uluslararası askeri müdahalelerin kurumsal etkinliğe etkisi: NATO'nun Libya'ya 2011 müdahalesi vakası

Koruma Sorumluluğu battaniyesi (KS) altındaki uluslararası askeri müdahalelerin odyssey'i, hedef devletlerin iyileşmek için mücadele ettiği zararlı iç çatışmalara neden olmaya devam etmektedir. Toplumların temellerini bombalayan müdahalelerin ardından, müdahale eden her devlet veya uluslararası varlık çıkar, daha büyük savaşlar açığa çıkar ve kurumlar paramparça olur. Böyle bir lastiğin müdahalelerinde yer alan uluslararası aktörler ve örgütler, yeniden yapılanmanın yerli bir süreç olması gerektiği bahanesini öne sürerek "yeniden inşa sorumluluğu'na" gevşek bir yaklaşım benimsemişlerdir. Böyle bir siyasi deklarasyon, uluslararası toplumun yeniden yapılanma süreçlerine katılımını isteğe bağlı kılmakta, böylece hedef devletleri daha derin krizlere sürüklemektedir. Bu çerçevede tez, Libya'nın 12 yıl süren geçiş davasına odaklanarak, R2P onaylı askeri eylemlerin kurumsal yeniden yapılanma çabaları üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Bu konudaki temel odak noktası, R2P ile Libya'daki kurumsal dönüşüm arasındaki bağlantıyı değerlendirmekti. Destekleyici hedefler, dışsal askeri müdahalelerin devlet kurumsal dönüşümünü nasıl şekillendirdiğini incelemek ve 2011 NATO müdahalesinin yeniden inşa etme sorumluluğunu nasıl küçümsediğini ve bunun sonucunda Libya kurumlarının etkililik durumu üzerindeki etkilerini göstermekti. Son olarak, araştırma, etkili çatışma sonrası geçişler için yeniden inşa etme sorumluluğuna odaklanarak IMI ile ilgili uygulamaya ilişkin akademik ve politika önerileri sunmaktadır. Tez metodolojik olarak, kurumsal değişime ilişkin dışsal çatışmayı, özellikle kurumların iç ve dış çatışmanın yakınsama noktasında nasıl değiştiğini yakalayan "genel kurumsal değişim teorisi'nin" teorik merceğine dayanmaktadır. Bu, yapılandırmacı paradigmaya dayanan nitel araştırmalarla tamamlanmaktadır. Araştırmacı, nitel araştırma paradigmasına eşlik eden araştırma yöntemlerini kullanmıştır. Bu çalışmada Libya'daki geçiş durumunu temsil eden üç argüman sunulmaktadır. Birincisi, kurumsal değişimlerdeki ani kopmaların çatışma ile karakterize edildiği belirgin bir kurum krizi olduğudur. Libya'ya geçişin on iki yılı boyunca NTC, GNC, GNA ve GNU dahil olmak üzere birbirini izleyen hükümetler kuruldu. Bütün bu hükümetler bölünme, politika oluşturma ve yürütme yetersizliği ve yönetişimde etkinliği tehdit eden genel bir ulusal güvenlik krizi gibi ortak özellikleri paylaşmaktadır. İkincisi, uluslararası toplumun yeniden yapılanma sürecine katılımının bugüne kadar istikrar ve etkin dönüşüm getirmemiş olmasıdır. Bu da uluslararası toplumun yeniden yapılanmaya yaklaşımının parça parça ayrık bir temelde yürütüldüğünü kanıtlıyor. Üçüncüsü, gelecekteki KS'yı yürütme girişimlerinin, müdahale eden devletlerin etkili geçişi kolaylaştıran hem iç hem de dış politikalarla ortaya çıkmasıyla uluslararası toplumun yeniden inşa etme rolünü temel alması gerektiğidir.