Modernleşmenin Peştun kültürüne etkisi ve Sen'in kapasite yaklaşımı'nın rolü

Literatürde, mevcut güçlerin Pakistan'daki Peştunların kültürel uyumunu zorladığı ve bunun yanı sıra bölgedeki gelişime daha bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğuna dair öneriler bulunmaktadır. Bu nedenle, bu tez iki önemli soruyu yanıtlamaya çalışmaktadır: Birincisi, modernleşme Peştun kültürünü nasıl etkilemektedir; ikincisi, Amartya Sen'in özgürlük merkezli Kapasite Yaklaşımı Peştunlar bağlamında modernleşmenin zorluklarını belirleyebilmek ve çözebilmekte midir? Nobel Ödüllü ekonomist Amartya Sen'in Kapasite Yaklaşımı, ki buna göre insan özgürlüğü yalnızca maddî zenginlikteki artıştan ziyade gelişmenin merkezini teşkil eder, gelişim çalışmaları için bir atılımdır. Sen'in yaklaşımının esnek uygulanabilirliğine binaen bu tez Peştunların "kültürel kapasitelerini" değerlendirerek Sen'in fikirlerini geliştirmeye çalışmaktadır. Öte yandan bu çalışma aynı zamanda Sen'in yaklaşımını ve felsefî varsayımlarını eleştirmektedir; çalışmada varılan sonuca göre Sen'in bizzat kendi normatif dünya görüşü modernleşmenin daha derin zorluklarını gözden kaçırmaktadır. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda, Peştun kültürü hakkındaki temel bilgiler ve yerel algıları göstermek amacıyla Pakistan'da kişisel olarak saha araştırması yapılmıştır. Buna göre Peştunların belirli kültürel özellikleri – sosyal köy yapılanmaları (Hujra) ve geleneksel hukukî idare kurumları (Jirga) modernitede zorluklarla karşılaşmaktayken, dinamik ahlakî dünya görüşü sistemleri (Pakhtunwali) önceki önemini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Bunun üç nedeni bulunmaktadır: Kentleşme, bürokratikleşme ve teknoloji. Bu tez hem nitel söylem hem de görüşe dayalı nicel anket verilerinden oluşan karma bir yöntem yaklaşımı kullanmıştır. Fakat anketin boyutu kesin bir iddiada bulunmak için yeterince büyük değildir – daha ziyade anketin daha kapsamlı çalışmalara ilham vermesi temenni edilmektedir. Bu araştırmanın Pakistan'daki bölge ve gelişim çalışmalarına fayda sağlaması ve ayrıca Sen'in Kapasite Yaklaşımı'nın geleneksel kültürlerin korunması bağlamında oldukça ihtiyaç duyulan bir uygulamasına ilham vermesi umulmaktadır.