2001, 2008 ve 2020 yıllarında yaşanan ekonomik krizler sırasında Türkiye'nin uyguladığı para ve maliye politikaların ekonomik büyümeye etkisi

Ekonomik krizler, yıllardır çeşitli araştırmalara konu olmuş ve bu krizlerin ne olduğu, nedenleri, nasıl oluştuğu ve tetikleyicileri üzerine birçok bilgi birikimi sağlanmıştır. Bu araştırmalar, ekonomik ve mali sürdürülebilirlik açısından krizlerin anlaşılmasının ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, ekonomik krizlerin doğasını anlamak ve hangi politika ya da politika bileşenlerinin bu krizlerin etkilerini azalttığını literatüre katkı sağlamak suretiyle incelemektir.Türkiye özelinde, 2000q1 ile 2023q4 arasında uygulanan para ve maliye politikası bileşenlerinin ekonomik büyümeye olan etkileri incelenmiş, daha sonra ise 2000, 2008 finansal ve 2020 Pandemi krizlerinde uygulanan politikların ekonomik büyümeye olan katkısı ayrı ayrı olarak analize dahil edilmiştir. Krizlerin etkilerini hafifletmeye yardımcı olan politika bileşenleri araştırılmış,bu bileşenlerden maliye politikası araçları olarak faiz dışı kamu harcaması, kamu borçlanması ve vergiler; para politikası araçları olarak ise nominal faiz ve enflasyon seçilmiştir. Ayrıca, büyümeyi etkileyen işsizlik, tüketim ve yatırım gibi makroekonomik değişkenler de analiz kapsamına dahil edilmiştir.Bu veriler doğrultusunda bir ekonometri modeli kurulmuş ve bu model, Vector Error Correction Model (VECM) ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre kamu harcamaları, tüketim ve yatırım harcamaları ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkilerken, vergi gelirleri, borçlanma harcaması, enflasyon, faiz ve işsizlik oranları ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır.