Ekonomik büyüme, planlama ve kalkınma: Irak'ın ticaret hadleri 1990-2019

Bu tezin amacı, dış ticaret haddinin (terms of trade – ToT) Irak ekonomik büyümesi (GSYİH) üzerindeki etkilerini sermaye stoku ve işgücü dikkate alınarak araştırmaktır. 1990'dan 2019'a kadar mevcut zaman serisi oluşturmak için Dünya Bankası ve Irak hükümeti istatistiklerinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkiyi araştırmak için denklemlere dahil edilen değişkenlerin farklı düzeylerde durağan olduğu modellere uygulanabilmesi nedeniyle bu çalışmada ARDL modeli seçilmiştir. Çalışmanın ampirik bulguları, emek ve sermayenin hem kısa hem de uzun vade de ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermsektedir. Bulgular ayrıca ToT'un Irak'ın ekonomik büyümesi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı, uzun ve kısa vadeli negatif etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. ToT'un olumsuz etkisi, ürünlerin ithalat fiyatının genellikle ihracat fiyatından daha yüksek olması veya ithalat fiyatındaki artış oranının genellikle ihracat fiyatındaki büyüme oranından daha yüksek olması ile açıklanabilir.