İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatörlü hastalara yönelik geliştirilen mobil eğitim programı ve telefonla izlemin şok anksiyetesi, cihaz kabulü ve öz etkililiğe etkisi

Amaç: Bu araştırma implante edilebilir kardiyoverter defibrilatörlü (ICD) hastalara yönelik geliştirilen mobil eğitim programı ve telefonla izlemin; şok anksiyetesi, cihaz kabulü ve öz etkililiğe etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışma iki aşamalı tek kör ve randomize kontrollü bir çalışma olarak planlanmıştır. İlk aşamada mobil ICD eğitim programı (M-ICDEP) geliştirilmiş, ikinci aşamada ise 88 ICD'li hasta ile M-ICDEP'in etkinliği değerlendirilmiştir. Araştırma verileri M-ICDEP aracılığıyla, Kişisel Bilgi Formu, Florida Şok Anksiyete Ölçeği, Florida Hasta Kabullenme Ölçeği ve ICD İmplantasyonundan Sonra Öz Etkililik ve Sonuç Beklentileri Ölçekleri ve Şoklama Yönetimi Kontrol Formu kullanılarak toplanmıştır. Girişim ve kontrol grubundaki hastalar üç ay boyunca M-ICDEP'i kullanmışlardır. Kontrol grubu M-ICDEP'in yalnızca genel bilgi içeren kısa iki sayfalık kısa bilgilendirme bölümüne ulaşırken, girişim grubu ise tüm bölümlerine ulaşabilmiştir. Girişim grubundaki hastalara iki, beş ve sekizinci haftalarda telefonla izlem yapılmıştır. Veriler girişim öncesinde ön test ve üçüncü ayda son test olmak üzere iki defa toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistiksel analizler, Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli sıralar testi, korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Girişim grubundaki hastaların kontrol grubundaki hastalara oranla şok anksiyetesi düzeylerinin azaldığı, cihaz kabullenme ve öz etkililik ile sonuç beklentileri düzeylerinin ise arttığı görülmüştür (p<0.001). Şok anksiyetesi ile cihaz kabulü ve öz etkililik arasında negatif yönde anlamlı güçlü bir ilişki olduğu (p<0.01), cihaz kabulü ile de şok anksiyetesi negatif yönde (p<0.01), öz etkililik arasında pozitif yönde anlamlı güçlü bir ilişki olduğu (p<0.01) belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçları ICD'li hastalara yönelik geliştirilen M-ICDEP ve telefonla izlemin hastaların şok anksiyetesi düzeylerini azalttığını, cihaz kabulü ve öz etkililik düzeylerini ise olumlu yönde etkileyerek artırdığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Cihaz kabulü, hemşirelik, implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör, öz etkililik, şok anksiyetesi