In ovo glikoz ve oleuropein uygulanan damızlık broiler yumurtalarını uzun süre depolamanın kuluçka, civcivlerin büyüme ve karkas özellikleri ile bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin araştırılması

Bu araştırma, in ovo glikoz ve oleuropein uygulanan damızlık broiler (Ross 308) yumurtalarını uzun süre depolamanın, yumurta kalite özellikleri, kuluçka performansı, civciv kalitesi, civciv büyüme performansı, kesim ve karkas özellikleri ile bazı biyokimyasal parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 35 haftalık yaştaki damızlık sürüden elde edilen yumurtalar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada depolama süresi grupları (DS); 1: 21 gün ve 2: 14 gün; her depolama süresi grubu içindeki in ovo enjeksiyon zamanı grupları (IEZ); 1: depolamanın 1. günü ve 2: depolamanın 7. günü; her IEZ içindeki uygulama grupları (UYG); 1: yumurtalara herhangi bir işlem yok, 2: in ovo steril distile su (0,5 ml), 3: in ovo 50 mM HEPES (0,25 ml) + %10'luk glikoz (0,25 ml), 4: in ovo 50 mM HEPES (4-(2-hydroxyethyl)-1-piperazineethanesulfonic acid) (0,25 ml) + %0,75'lik oleuropein (0,25 ml) şeklinde oluşturulmuştur. Araştırmada, her bir IUG içinde her tekrar için 20 adet ve toplam 4 tekrar için 80 adet yumurta olacak şekilde uygulama alt grupları (UYAG) oluşturulmuş olup, ortalama 64,30±0,13 g ağırlığa sahip toplam 1280 adet yumurta kullanılmıştır. Farklı depolama süreleri, in ovo enjeksiyon zamanları ve maddelerin yumurtaların kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek için depolamanın farklı günlerinde olmak üzere toplam 224 adet yumurta incelenmiştir. Ayrıca, kuluçka sürecinde albümin pH'sı, erken, orta ve geç döneme ait embriyo ölümleri ve embriyo gelişimlerinin tespiti için 192 adet yumurta kullanılmıştır. Araştırmada depolama sürecinde ve kuluçkanın 18. günündeki yumurta ağırlık kayıpları (%), kuluçka performansı ve civcivlerin günlük yaştaki kalitesi belirlenmiştir. Civcilerde in ovo enjeksiyon uygulamalarının immun sistemi üzerine etkilerini değerlendirmek için immunglobulin düzeyleri (IgG, IgA ve IgM) ile dalak, karaciğer ve bursa fabricius ağırlıkları ve oranları ile bazı stres, antioksidan ve kan parametrelerinin belirlenmesi için 96 adet günlük civciv kullanılmıştır. Civcivlerin 0-42 günlük büyüme dönemindeki performansları ve ölüm oranlarının belirlenmesi amacıyla 256 civciv kullanılmıştır. Bu civcivler arasından 128 civciv, kesim ve karkas özelliklerinin tespiti için kullanılmıştır. Bu araştırmada, 14 ve 21 gün süre ile depolanan yumurtalara depolamanın 1. ve 7. günlerinde HEPES+Glikoz ve HEPES+Oleuropein maddelerinin in ovo uygulanmasının depolama sürecinde yumurta kalite özelliklerinden sarı yüksekliği, sarı indeksi, sarı rengini olumlu etkilediği, albümin pH'sının yükselmesinin önüne geçtiği, en yüksek albümin pH değeri 21 gün depolanan ve 7. gün HEPES+Oleuropein maddelerinin in ovo uygulandığı gurupta 9,67±0,07 olarak belirlenirken, 14 gün depolanan guruplar arasında en düşük 7. gün HEPES+Oleuropein maddelerinin in ovo uygulandığı gurupta 8,55±0,15 olarak belirlenmiştir. Kuluçka performans parametreleri ile ilgili olarak erken embriyo ölümlerinde en yüksek ortalama % 35,29±20,85 ile 14 gün depolanan ve 7. Gün in ovo distile su enjeksiyonu yapılan gurupta görülürken bu gurupta orta dönem embriyo ölümü görülmeiştir. 14 gün depolanan ve 7. Gün in ovo Hepes + Oleuropein uygulanan gurupta en yüksek geç dönem embriyo ölümleri görülmüştür. En yüksek çıkım randımanına %85,20±9,46 ile sahip 14 gün depolanan kontrol gurubundan sonra en yüksek çıkım randımanı 21 depolanan ve 1.gün in ovo HEPES+oleuropein enjeksiyonu yapılan gurupta saptanmıştır. HEPES+oleuropein enjeksiyonu 21. Gün depolanan yumurtalarda çıkım randımanınını arttırmıştır. Civciv kalitesi açısından ise en yüksek kalite puanına (81.86) ve en büyük civciv boyuna (19.22 cm) sahip olanlar in ovo HEPES+Oleuropein enjeksiyon uygulanan gruptaki civcivler olmuştur. Civcivlerin 0-42 günlük büyüme dönemindeki ölüm oranları incelenen kesim ve karkas özellikleri açısından in ovo uygulama yapılan maddelerin genel itibarıyla olumsuz etkilerinin görülmediği, kontrol gurubuyla aynı değerin (%4,69) olduğu belirlenmiştir. Civcivlerin 0-42 günlük büyüme döneminde 21 gün depolanan ve 7.gün in ovo HEPES+Oleuropein uygulanan gurup en yüksek canlı ağırlık ortalamasına (3027,79±154,79 g) ulaşmıştır. In ovo uygulama gurupları arasında yemden yararlanma oranı kontrol gurbundan (kontrol %0,43, in ovo uygulanan guruplar %0,42) daha düşük tespit edilmiş ancak önemli bir fark belirlenmemiştir. Çalışmada tespit edilen kesim ağırlığı, 21 gün depolanan kontrol grubunda 2617,58 g, 14 gün depolanan kontrol grubunda 2814,04 g iken en yüksek kesim ağırlığı 3010,02 g ile 21 gün depolanan ve depolamanın 7. günü HEPES + Oleuropein enjeksiyonu yapılan grupta görülmüştür. Sonuç olarak, bu araştırmada, 21 gün depolama süresinde 1. Gün enjeksiyon yapılan (UYAG-4) HEPES+Oleuropein uygulamanın civciv boy ortalaması ve civciv kalite puanını arttırdığı, 21 gün depolama süresinde 1. Gün enjeksiyon yapılan (UYAG-10) HEPES+Glikoz uygulamanın civciv çıkım ağırlığını arttırdığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: In ovo - Broiler - Oleuropein – Glikoz – Kuluçka – Civciv kalitesi- Karkas – Biyokimyasal parametreler