Çokkültürlü İngiltere'de bireysel ve sosyal çatışmalar: Zadie Smith'in white teeth ve Monica Ali'nin Brick Lane romanları

Bu çalışmada genel olarak, yirminci yüzyılda yeni bir boyut kazanmış ve birçok coğrafi bölgede etkili olmuş toplumsal ve kültürel bir yapılanma olan ?çokkültürlülük? olgusunu yaşayan toplumların karşılaştıkları bireysel ve toplumsal çatışmalar, yirminci yüzyılda ?çokkültürlü? bir toplum olarak tanımlanan İngiltere örneğiyle incelenmektedir. Özelde ise çalışmanın amacı, İngiltere'nin bu yapısından kaynaklanan günümüz çatışmalarının bireysel ve toplumsal arka planının çokkültürlü altyapıdan gelen iki çağdaş kadın yazar Zadie Smith (1975) ve Monica Ali (1967)'nin White Teeth (2000) ve Brick Lane (2003) adlı romanlardaki boyutlarıyla incelenmesidir.Çalışmanın giriş bölümünde, ilk olarak, İngiltere'nin bugünkü ?çok-uluslu? ve ?çok-kültürlü? yapısının nasıl ve ne boyutlarda oluştuğu Britanya İmparatorluğu'nun dağılma süreci ve İngiltere'ye göçler çerçevesinde incelenmiştir. Daha sonra, çokkültürlü toplum yapısıyla birlikte yirminci yüzyılda yeni bir yaklaşım olarak ortaya çıkan ?çokkültürcülük? kavramı, bu yaklaşımı benimseyen veya reddeden bakış açıları ve bu yaklaşımın İngiltere'deki yansımaları irdelenmiştir.İkinci bölümde, incelenecek olan romanların çokkültürlü unsurları yansıtan yapıtlar olması nedeniyle, çokkültürlü bakış açısının bir ürünü olan ve ?koloni-sonrası edebiyat? olarak da adlandırılan ?çokkültürlü edebiyat? İngiltere ve İngiliz Edebiyatı boyutuyla tanımlanmış, Zadie Smith ve Monica Ali'nin bu edebi yaklaşımdaki yerleri incelenmiştir.Bu çalışmanın üçüncü ve dördüncü bölümlerinde, İngiltere'nin çokkültürlü toplum yapısından kaynaklanan ve birbirleriyle kesişen bireysel ve toplumsal çatışmalar söz konusu romanlar çerçevesinde irdelenmiştir. Birinci aşamada, bu toplum yapısının ortaya koyduğu ?bireysel çatışmalar?, toplumda sorunlara en çok maruz kalan göçmen ve azınlıklar açısından incelenmiştir. Toplumda bu kesimin çeşitli nedenlerle ?öteki? olarak görülmesinin, çoğu zaman aşağılanmasının, kabul görmemesinin ve bu nedenle arada kalmışlık yaşayarak içinde bulunduğu topluma uyum sağlayamamasının bu kişilerde büyük bir kimlik problemine ve içsel çatışmalara neden olduğu savunulmaktadır.Daha sonra ikinci aşamada ise, gerek bu içsel çatışmaların ortaya çıkardığı sorunsal bireylerden kaynaklanan, gerekse tamamen onların dışında gelişen ?toplumsal çatışmalar? romanlardaki yansımalarıyla incelenmiştir. Günümüzde çokkültürlü toplumlarda büyük ölçüde yaygın olan önyargılar, ırk ve/veya din ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı, ırkçılık ve bunların bir arada toplandığı kutuplaşma en temel toplumsal çatışmalardır. İngiltere de, birçok farklı ırk ve din kökenli vatandaşı içeren bir ülke olarak, toplumdaki bu kutuplaşmaya büyük ölçüde maruz kalmış, ırkçı ve terörist saldırılara kadar uzanan toplumsal bir çatışma sürecinin yaşandığı bir sahne konumuna gelmiştir. Sonuç olarak, İngiltere'nin çokuluslu ve çokkültürlü toplum yapısı birçok bireysel ve toplumsal çatışmayı da beraberinde getirmiştir ve bu çalışmada da Zadie Smith'in White Teeth ve Monica Ali'nin Brick Lane adlı romanları çokkültürlü İngiliz toplumuna ayna tutan ve bu çatışmaları yansıtan iki önemli roman olarak irdelenecektir.Anahtar Kelimeler: İngiltere, Çokkültürcülük, Bireysel ve Toplumsal Çatışma, Göçmenler, Azınlıklar, Zadie Smith, Monica Ali