İnek sütü proteini alerjisi tanılı bebeklerde eliminasyon diyetinin intestinal mukus bariyeri üzerine etkisinin değerlendirilmesi

İnek sütü proteini alerjisi (İSPA), bebek ve küçük çocuklarda en sık görülen besin alerjisidir. Tedavisinde tek etkili yöntem, eliminasyon diyetinin uygulanmasıdır. Alerjik hastalıklar, bağışıklık sistemi üzerinde temel koruyucu özellikleri olan intestinal bariyer bölgelerinde başlar. İntestinal mukus tabakasının müsin 2 (MUC2) ve sekretuar İmmünoglobulin A (sIgA) içeriği bu savunma hattı için önemli bileşenlerdir. Bu araştırmada, IgE aracılı olmayan İSPA tanılı bebekler vaka grubunu, sağlıklı bebekler ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Vaka ve kontrol grubundaki MUC2 ve sIgA düzeylerinin belirlenmesi ve vaka grubuna uygulanan eliminasyon diyetinin bu parametreler üzerindeki etkileriyle birlikte büyüme, gelişme ve beslenme durumuna olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma 26 haftadan küçük, pediatrik alerji uzmanı tarafından İSPA tanısı alan 17 bebek ile 17 sağlıklı bebek ve bu bebeklerin anneleri ile yürütülmüştür. Çalışmanın başlangıcında ve vaka grubundaki bebekler için eliminasyon diyetinin sonlandığı dönem, kontrol grubundaki bebekler için çalışmaya alındıktan 3 ay sonra olmak üzere bebekler ve anneleri ile 2 defa görüşülmüştür. Bebekler ve annelerin sosyodemografik özellikleri ve sağlık anamnezi bir anket formu ile bebeklerin büyüme ve gelişme durumları antropometrik ölçümlerle, intestinal mukus bariyeri ise gaitadaki MUC2 ve sIgA düzeyleri ile değerlendirilmiştir. Hem annelerin hem de bebeklerin üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır ve annelerin diyete uyumları, bebeklerin ise besin tüketim durumları değerlendirilmiştir. Bebeklerin klinik semptomları ise İnek Sütü ile İlişkili Semptom Skoru (CoMiSS) kullanılarak değerlendirilmiştir. Vaka grubunun eliminasyon diyeti uygulama süresi ortalama 1.9±0.79 aydır. Araştırmanın sonunda vaka grubundaki bebeklerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve yaşa göre vücut ağırlığı kontrol grubundan düşük bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın başında ve sonundaki antropometrik indeksleri değerlendirildiğinde yalnızca kontrol grubunda anlamlı artmıştır (p<0.05). Araştırmanın başında ve sonundaki CoMiSS skorları vaka grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur ve eliminasyon diyetinin uygulanmasıyla CoMiSS puanı anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.05). Eliminasyon diyeti sonrası vaka grubunda toplam enerji, protein, doymuş yağ tüketim düzeyleri, E vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, B3 vitamini, B6 vitamini, toplam folat, kalsiyum ve fosfor alım düzeyleri kontrol grubuna göre düşük, karbonhidratın toplam diyet enerjisinden gelen yüzdesi ise vaka grubunda yüksek bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın başında vaka grubunun MUC2 düzeyi 4.07 (1.17) ng/mL iken kontrol grubunda 3.45 (1.09) ng/mL'dir (p<0.05). Eliminasyon diyetinin uygulandıktan sonra vaka grubunun MUC2 düzeyi 2.95 (1.48) ng/mL olarak bulunmuştur ve anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.05). Araştırmanın başında ve sonunda sIgA düzeyleri vaka ve kontrol gruplarında benzer bulunmuştur (p>0.05). Sonuç olarak eliminasyon diyeti büyüme ve beslenme yetersizliklerine neden olabileceğinden takip edilmesi önemlidir. Ayrıca İSPA; MUC2 düzeyini artırmakta ve eliminasyon diyetiyle İSPA'lı bebeklerin mukus bariyer yapısı sağlıklı bireylere benzer duruma gelebilmektedir.