Ayarlı kütle sönümleyicili betonarme yapının elastik ötesi davranışı

Yapılarda deprem yüklerinin etkisini kontrol etmek için enerji sönümleme yöntemlerinin uygulanması geleneksel deprem dayanımı tasarım metotlarına cazip bir alternatif olarak önerilmektedir. Bu çalışmada, mevcut betonarme yapının deprem performansını arttırmak için ayarlı kütle sönümleyicilerin etkisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaçla, her iki yönde de eşit 5 m olan 3 açıklık ve her katta aynı 3 m yüksekliğe sahip 8 katlı bir betonarme yapı moment dayanımlı çerçeve olarak tasarlanmıştır. Kolon boyutları her katta değişmekte, kiriş boyutları ise, bütün katlarda 60x25 cm'dir. Ayarlı kütle sönümleyici sistem kabuk elemanlar içeren 2 tabaka, 13 bağlantı elemanı, 9 doğrusal yay ve 4 viskoz sönümleme aracılığıyla modellenmiştir. Bu sistem yapının çatı katı seviyesinde yerleştirilmiştir. Doğrusal olmayan dinamik analiz, betonarme örnek yapıda ayarlı kütle sönümleme sisteminden önce ve sonra olarak gerçekleştirilmiştir. Zamana bağlı yer değiştirme, ötelenme, eğilme momenti ve ivmenin yanı sıra kat yüksekliği boyunca ötelenmenin dağılımı ve çatı katı yer değiştirme varyasyonuna karşı taban kesme kuvveti değerlendirilmiştir ve tartışılmıştır. Sonuçların analizi deprem durumunda ayarlı kütle sönümleyicilerin dahil edilmesiyle betonarme yapının tepkisinin olumlu geliştiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Dinamik analiz, Deprem, Doğrusal olmayan davranış, Betonarme yapı, Ayarlı kütle sönümleyici.