İnfaz ve koruma memurlarının mesleki deneyimlerinin psikososyal etkileri üzerine nitel bir çalışma

Günlük yaşamda bireylerin sağlığını ve sosyal yaşamını etkileyen çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bu faktörler düşünüldüğünde bireyin zamanının büyük bir çoğunluğunu geçirdiği iş ortamının, kendi sağlığı üzerinde önemli etkisi olan sosyal faktörlerden biri olduğunu söylemek mümkündür. İş ortamı, orada çalışan bireylerin sağlığı ve yaşamı üzerinde olumlu ya da olumsuz etkiler bırakabilmektedir. İşte tam bu noktada, yaptıkları işin çalışan bireylerin üzerindeki etkilerini incelemek ve bu incelemelerin ardından çalışmaları uzun psikoeğitim çalışmaları gibi anlamlı önleyici strateji çalışmalarıyla taçlandırmak için uğraşmak, ailesi ve sevdiklerinden çok iş ortamında vakit geçiren günümüz bireyleri için anlamlı olacaktır. Tüm bunlar doğrultusunda, iş ortamı ve mesleği gereğince travmatik yaşantılarla iç içe olan ve onlara yardım hizmeti sunan meslek çalışanlarının önem verilmesi gereken ve risk altında olan bir konumda olduğu düşünülmektedir. Bu durumda bu araştırma için seçilen katılımcı profili ise bahsedilen riskler doğrultusunda belirlenmiştir, infaz ve koruma memurları. Bu çalışma, ceza infaz kurumları gibi travma ve ilişkili faktörlerle iç içe bir iş ortamında çalışan meslek grubu olan infaz ve koruma memurlarının mesleki deneyimlerinin kendileri üzerindeki psikososyal etkilerini incelemek ve çalışma sonucunda elde edilen bulgular vasıtasıyla da ceza adaleti sisteminin önemli bir ajanı olarak infaz ve koruma memurlarına dikkat çekmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada verileri elde etmek için katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmeler hali hazırda mesleğine en az 5 senedir devam eden 10 infaz ve koruma memuruyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre infaz ve koruma memurlarının mesleğin ilk yıllarında ruhsal ve fiziksel olarak daha çok zorlandıkları görülmektedir. Kadın infaz ve koruma memurlarının özellikle duygusal olarak zorlandığı ve ebeveynlik yaşantılarında bazı sorunlar yaşadığı göze çarpan bulgular arasındadır. Yapılan mesleğin fiziki koşullarının ise zaman zaman psikolojik olarak meslek mensubu bireylerde olumsuz etkiler yarattığı söylenebilmektedir. Bir diğer önemli bulgu ise infaz ve koruma memurluğu için katılımcıların büyük bir çoğunluğu idare ve mesai arkadaşlarıyla yaşanan sorunları kendileri adına mesleğin en zorlayıcı yanı olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca katılımcıların mesleki açıdan yaptıkları işleri bir kanun gerekliliği olarak görmesinin, duygu ve stres yönetimlerine olumlu yönde katkı sağladığı görülmektedir. Bir diğer yandan katılımcıların neredeyse tamamının mesai saatleri dışında yaptıkları etkinliklerin çoğunlukla açık alanlara yönelik olması da infaz ve koruma memurlarının aktüel yaşamlarına dair bilgiler içermesi açısından önemli bulgular arasındadır. Son olarak ise infaz ve koruma memuru olan bireylerin mesleki yaşantılarının zamanla kendilerinde bazı önemli kişisel değişikliklere yol açtığı görülmektedir. Değişiklikler arasında infaz ve koruma memurlarının zaman geçtikçe daha sabırlı bireyler olması, öfke kontrolünü sağlayabilme yeteneklerinin gelişmesi ve ani kararlar vermeyip daha sağlıklı düşünebilme becerilerinin gelişmesi gibi durumların yer aldığı görülmektedir. Bu pozitif yöndeki değişimler de literatürle paralele çıktılara sahip olarak travma sonrası büyüme kavramıyla da bağdaştırılmaktadır.