İnflamatuar bağırsak hastalığı ve irritabl bağırsak sendromunda fekal kalprotektinin tanısal değeri ve inflamasyon markerları ile korelasyonu

Amaç: Çalışmamızda fekal kalprotektinin(FC) inflamasyon markerları (CRP, NLO (Nötrofil Lenfosit Oranı), WBC, ESR(Eritrosit Sedimentasyon Hızı), Hemoglobin, Hematokrit, Trombosit) ve endoskopik aktivite indeksi ile korelasyonunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Aynı zamanda İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH) ve İrritabl Bağırsak Sendromunun (İBS) ayırıcı tanısındaki rolünün belirlemesi hedeflenmektedir. Fekal kalprotektinin daha az invaziv olan ve klinik pratikte sıkça kullanılan inflamasyon markerları ile korelasyonu araştırılarak hastalıkların tanı ve takibinin kolaylaştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Yeditepe Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları A.B.D gastroenteroloji polikliniğine 2017-2023 yılları arasında çeşitli şikayetler ile başvuran ve inflamasyon markerları, fekal kalprotektin tetkikleri istenmiş olup aynı zamanda kolonoskopi yapılmış olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hasta dosyaları retrospektif olarak incelendi. Toplam 97 hastanın kolonoskopi yapıldığı tarihte bakılan Fekal Kalprotektin, CRP, NLO (Nötrofil Lenfosit Oranı), WBC, ESR (Eritrosit Sedimentasyon Hızı), Hemoglobin, Hematokrit, Trombosit değerleri kaydedildi. Hastalar İBS(46 hasta) ve İBH(51 hasta) olarak iki gruba ayrıldı. İBH tanısı ile çalışmaya dahil edilen hastaların hepsinde aktif hastalık mevcuttu. Fekal Kalprotektin, inflamasyon markerları (CRP, NLO (Nötrofil Lenfosit Oranı), WBC, ESR (Eritrosit Sedimentasyon Hızı), Hemoglobin, Hematokrit, Trombosit) ve endoskopik aktivite skorlarının birbirleri ile korelasyonu çalışmamızda incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda İBH tanısı ile takip edilen hastalarda ortalama FC değeri 552 mcg/mg, İBS tanısı ile takip edilen hastalarda ise ortalama FC değeri 48 mcg/mg olarak saptanmış olup istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Tüm hasta grupları değerlendirildiğinde FC ve CRP değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. İBH tanısı ile takip edilen hastalarda da FC ve CRP değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. İBH tanısı olan hastalarda FC ve NLR arasında yüksek düzeyde anlamlı pozitif bir korelasyon (p=0,01) saptanmıştır. Hastalarımızda FC ve WBC, NEU değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmış olup, FC ve PLT, HB, SEDİM değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. İBH tanısı olan hastalarda Endoskopik Aktivite İndeksi (EAİ) ile FC arasında anlamlı korelasyon ilişkisi saptanmıştır (p=0.02). Fakat EAİ ile CRP, NLR arsında anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmazken, EAİ ile SEDİM arasında anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmıştır. ROC analizinde ise en yüksek sensitivite ve spesifiteye sahip değerin FC olduğu görülmüştür. Sonuç: Son yıllarda İBH'de laboratuvar belirteçlerinin çalışılmasında birkaç neden vardır. İlk olarak semptomlar öznel olduğundan, hastalık aktivitesinin objektif bir ölçümünü elde etmek ve hastaya yük oluşturan endoskopi gibi invaziv prosedürleri önlemektir. İBH'de fekal kalprotektin testinin kullanım amacı dışkıya kolayca erişimin yanı sıra bağırsak enfeksiyonu yokluğunda yüksek bir spesifiteye sahip olmasıdır. Çalışmamızda FC'nin klinik pratiğimizde İBH-İBS hastalarını ayırt etmede çok yüksek sensivite ve spesifiteye sahip olduğu görülmüştür. Klinik pratiğimizde kullanımının artmasıyla İBH-İBS hastalarında gereksiz yapılan endoskopik işlemlerin azalması ve bu işlemlerin sağlık sistemimizde oluşturduğu yükün hafifletilmesi hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: C-Reaktif Protein, Fekal Kalprotektin, İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı, İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı Aktivite İndeksi, Nötrofil/Lenfosit Oranı