İnflamatuar bağırsak hastalığında dermatolojik bulgular ve bunların sosyodemografik özelliklere göre değerlendirilmesi

Amaç: İnflamatuar bağırsak hastalıkları (İBH), gastrointestinal sistemi etkileyen, kronik ve tekrarlayıcı inflamatuar süreçler ile seyreden hastalıklardır. Bu hastalıklar sıklıkla gastrointestinal sistem dışındaki organlarda da tutulum gösterir. Ekstraintestinal bulgular içinde deri tutulumu önemli bir yer tutar. Bu çalışmada, İBH tanılı hastalarda dermatolojik bulguların sıklığı, bu bulguların hastalık alt tipleri ve sosyodemografik özelliklerle olan ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar ile Gastroenteroloji Anabilim Dalları tarafından yürütülmüştür. Aralık 2024–Temmuz 2025 tarihleri arasında, İBH tanısı ile takip edilen ve çalışmaya katılım onamı alınan 100 hasta (53 ülseratif kolit, 46 Crohn hastalığı, 1 indeterminate kolit) değerlendirilmiştir. Tüm hastalara ayrıntılı dermatolojik muayene uygulanmış; klinik, sosyodemografik, tedaviye ve komorbiditelere ilişkin veriler kaydedilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak uygun istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 40 olup, cinsiyet dağılımı kadın ve erkeklerde benzer bulunmuştur. Hastalık süresi genellikle uzun seyirli olup, hastaların yarısından fazlasında en az bir sistemik komorbidite mevcuttur. Crohn hastalarının yaklaşık dörtte birinde ciltte spesifik "kutanöz komşu Crohn hastalığı" tutulumu saptanmıştır. Ülseratif kolit grubunda bu tutulum gözlenmemiştir. Oral aftöz stomatit, psoriasis, eritema nodozum ve piyoderma gangrenozum gözlenebilen inflamatuar deri bulgularıdır. Ayrıca paradoksal psoriasis, hidradenitis suppurativa, vitiligo, seboreik dermatit, fungal ve viral enfeksiyonlar gibi çeşitli dermatolojik durumlar da kaydedilmiştir. İBH tedavisine bağlı kutanöz advers etkiler arasında en sık kortikosteroid ilişkili akneiform erüpsiyonlar görülmüştür. Anti-TNF tedavisi kullanan hastalarda paradoksal psoriasis ve enjeksiyon bölgesi reaksiyonları bildirilmiştir. Hastaların önemli bir kısmında tinea pedis, kandidal intertrigo ve onikomikoz gibi yüzeyel mantar enfeksiyonları da tespit edilmiştir. Sosyodemografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde, cinsiyet, doğum yeri, yaşanılan yer ve sigara kullanımı gibi faktörlerle dermatolojik bulgu varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Komorbidite varlığı ile dermatolojik bulguların sıklığı arasında da anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: İnflamatuar bağırsak hastalıklarında dermatolojik bulgular oldukça yaygındır ve geniş bir klinik yelpazede ortaya çıkabilir. Crohn hastalığında spesifik deri tutulumu, ülseratif kolite göre daha belirgin olarak izlenmektedir. İBH'ye eşlik eden dermatolojik bulguların erken tanınması, hastalık yönetimini ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkilemektedir. Çalışmamız, dermatolojik bulguların İBH'nin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve bu hastaların multidisipliner yaklaşımla değerlendirilmesinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.