İnflamatuar bağırsak hastalığında entamoeba histolytica ve cytomegalovirus enfeksiyonu görülme sıklığı

Amaç: İBH teşhisi ve yönetimi, bazı enfeksiyonların İBH'nı taklit edebileceği ve yanlış tanıya götürebileceği için zor olabilir. Akut ameboik kolit inflamatuar barsak hastalığını taklit edebilir veya İBH üzerine de eklenebilip semptomların daha da kötüleşmesine sebep olabilir.1 Çeşitli çalışmalarda viral enfeksiyonların, özellikle de cytomegalovirüs (CMV) enfeksiyonunun, inflamatuar bağırsak hastalığının başlangıcı ve şiddetlenmesiyle ilişkili olduğu, kötü prognozu işaret ettiği, toksik megakolon prevalansını ve cerrahi müdahale risklerini arttırdığı bildirilmiştir. Bu çalışmada amacımız merkezimizdeki İBH tanılı hastalarda Entamoeba histolytica ve CMV enfeksiyonunun görülme sıklığını saptamak, aktivasyon ve hastalık progresyonundaki rollerini göstermek ve saptanan veriler doğrultusunda klinik pratik yaklaşımımızı gözden geçirip literature katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı'da Ocak 2014-Aralık 2017 tarihleri arasında İBH tanısı olup, poliklinik başvurusu olan veya servis yatışı yapılan 769 hasta dahil edilmiştir. Hastalara ait demografik veriler, klinik veriler (Dışkı sayısı, vücut ısısında yükselme öyküsü), laboratuvar incelemeleri (CRP, lökosit değeri, Plazmada CMV-DNA PCR ), dışkı incelemeleri (Dışkı direk bakısı ve kültürü, dışkıda E.histolytica adezin antijeni), abdomen görüntülemesi, kolon biyopsi örnekleri (Histopatolojik inceleme, İHK ile CMV varlığı) değerlendirilmiştir. Bulgular: CMV'si pozitif 61 (%14.15) hasta bulunmaktadır. Altmış bir hastanın 37 (%60.7) tanesi ÜK tanılı, 24 tanesi (%39.3) CH tanısı ile izlenmektedir. Hastaların %70.5'i CMV pozitifliği saptandığı dönemde immünsupresif tedavi ile izlenmektedir. CMV pozitif Crohn tanılı hastalarda immünsupresif tedavi kullanımı ÜK tanılı hastalara kıyasla anlamlı olarak fazla bulunmuştur. (p=0.019) (Crohn tanılı hastalarda %87.5, ÜK tanılı hastalarda %59.5 oranı ile). Hastaların %16.4'ünün geçirilmiş cerrahi öyküsü bulunmaktadır. Bu hastaların %30'u ÜK, %70'i Crohn tanılıdır. Cerrahi öyküsü Crohn tanılı hastalarda daha fazladır. (p=0.04) CMV pozitif Crohn tanılı hastalarda ÜK tanılı hastalara göre daha fazla infliksimab kullanımı olduğu görülmüştür. (p=0.02) Hastaların %41'i azatiyoprin tedavisi almaktadır. E. Histolytica pozitifliği hastaların % 5.8'inde saptanmıştır. E. histolytica pozitif 60.9'u ÜK, %39.1'i Crohn tanılıdır. Sonuç: CMV enfeksiyonu büyük oranda ÜK'li hastalarda görülür. CMV pozitif hastaların çoğu immunsupresif ilaçlar ile tedavi edilmektedir ve CMV pozitif Crohn tanılı hastalarda immunsupresif tedavi kullanımı ÜK tanılı hastalara kıyasla anlamlı olarak fazla bulunmuştur. (p=0.019) Hastalar immunsupresif tedavilerden en yüksek oranda azatiyopirin ile izlenmektedirler, azatiyoprini kortikosteroid kullanımı izlemektedir. CMV pozitif Crohn tanılı hastalarda ÜK tanılı hastalara göre daha fazla infliksimab kullanımı olduğu görülmüştür. (p=0.02) Geçirilmiş cerrahi öyküsü Crohn tanılı hastalarda ÜK tanılı hastalara göre daha fazladır. (p=0.04) İBH'da hastalığı taklit edebilecek ve hastalık seyrini olumsuz etkileyecek CMV ve E.histolytica gibi enfeksiyonların saptanması önemlidir. Tanı ve tedavi açısından belirlenecek standartlar, bu konuda yapılacak araştırmalar ve klinik uygulamalara kılavuz olması açısından gerekmektedir.