İnflamatuar barsak hastalığı olan hastalarda hava yolu etkileniminin değerlendirilmesi

Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CH) gibi inflamatuar barsak hastalıkları (İBH), yalnızca gastrointestinal sistemi değil, sistemik organları da etkileyebilen kronik hastalıklardır. Bu çalışmanın amacı, İBH'li bireylerde spirometri ve impuls osilometri (İOS) kullanılarak subklinik hava yolu etkileniminin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde yürütülen çalışmaya 18–65 yaş arasında, bilinen hava yolu hastalığı olmayan 126 İBH hastası (82 CH, 44 ÜK) ve 28 sağlıklı kontrol bireyi dahil edildi. Tüm katılımcılara önce İOS, ardından spirometri uygulandı. Maksimal orta ekspiratuar akım (MMEF) değerinin %65'in altında olması küçük hava yolu hastalığı (KHYH) kriteri olarak kabul edildi. Bulgular: Gruplar yaş, cinsiyet ve VKİ açısından benzerdi. Sigara öyküsü ve COVID-19 geçirme oranı hasta grubunda daha yüksekti. Hastaların %38'i aktif fazdaydı. KHYH, İBH grubunda kontrole göre anlamlı olarak daha sık görüldü (p = 0,006); CH grubunda ÜK'ye göre daha fazlaydı (p = 0,032). Aktif CH hastalarında MMEF 25–75 (ml) anlamlı düşük bulundu. İOS verilerinde R5, R5–R20, Fres ve AX gibi parametreler KHYH olan hastalarda belirgin yüksek saptandı. Sonuç: İBH'de özellikle CH hastalarında ve aktif fazda KHYH sıklığı artmıştır. Spirometri ve İOS'un birlikte kullanımı, hava yolu etkileniminin erken tanısında tamamlayıcı bir yaklaşım sunabilir. Anahtar Kelimeler: İnflamatuar barsak hastalıkları, solunum fonksiyon testi, impuls osilometri