Kuraklığa duyarlılıkta farklılıklar gösteren buğday genotiplerinde çimlenme ve erken kardeşlenme dönemindeki kuraklık stresinin antioksidatif defans sistemlerinin düzeylerine etkisi

VI ÖZ: Tarla koşullan altında kuraklığa dayanıklılıkta farklılıklar gösteren buğday genotipleri, çimlenme ve erken kardeşlenme dönemlerinde kuraklık stresi altındaki antioksidatif potansiyalleri için test edilmişlerdir. Kullanılan genotiplerden Dağdaş (dayanıklı) ve SBVD 1-2 (duyarlı) ekmeklik buğday, BDMM-19'da (duyarlı) makarnalık buğdaydır. Çimlenme döneminde kuraklık, PEG-6000 uygulamasıyla oluşturulmuştur. % 20 (ağırlık/hacim) düzeyinde PEG-6000 uygulaması çimlenme ve bitki büyümesinde şiddetli depresyonlara yol açmıştır. Kuraklığa duyarlı olan buğday genotipinde daha fazla olan bu depresyonların, genotiplerin askorbat peroksidaz aktivitelerindeki azalmalarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Erken kardeşlenme döneminde kuraklık, sulamanın durdurulması ile başlatılmış ve 12 gün sürmüştür. Antioksidatif enzimlerin düzeyleri, 12 günlük su noksanlığı süresince belirgin olarak etkilenmiş ve artmıştır. Buna rağmen genotiplerin enzim aktiviteleri arasında anlamlı bir farklılık görülememiştir. Bunun tersine, kuraklık stresinin şiddetlenmesi ile beraber, genotiplerin membran permeabiliteleri (membran zararlanmalan), klorofil konsantrasyonları ve SH- gruplarmın miktarları da farklılaşmıştır. Kuraklığa duyarlı bir genotip olan "SBVD 1-2", kuraklığa dayanıklı bir genotip olan "Dagdaş"'a göre, kuraklık stresi süresince daha fazla membran ve klorofil hasarlanması göstermiş ve SH- gruplannm düzeyi de daha fazla bulunmuştur. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar kuraklığa dayanımda antioksidatif potansiyel ve buna bağlı olan serbest radikal hasan bakımından genotipik farklılıktan açıklamak için yeterli değildir, fakat daha ileriki çalışmalar için bir temel teşkil edebilir.