İnmeli hastalarda robotik rehabilitasyon kullanılarak verilen çapraz eğitimin üst ekstremite motor fonksiyon ve kuvvetine etkisi

İnme sonrası üst ekstremitelerde (ÜE) meydana gelen motor disfonksiyon, bireylerin aktivite düzeylerini kısıtlamaktadır. Geleneksel rehabilitasyon sıklıkla kontralezyonel ÜE'ye odaklansa da son yıllarda çapraz eğitim gibi yenilikçi yaklaşımlar öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, inmeli hastalarda robotik rehabilitasyon (RR) kullanılarak verilen çapraz eğitimin ÜE motor fonksiyon ve kuvvetine etkisini araştırmaktır. Çalışmaya dahil edilen 22 inme hastası randomize olarak Çapraz Eğitim Grubu (ÇEG) ve Kontrol Grubuna (KG) ayrıldı. Katılımcılar 5 hafta, haftada 5 gün fizyoterapi eğitim programına katıldı. Bu programda, haftada 3 gün, 45'er dk konvansiyonel rehabilitasyon ve daha fazla etkilenmiş taraf ÜE'ye haftada 2 gün, 40'ar dk RR uygulandı. Ayrıca, RR seansları öncesinde her iki gruba haftada 2 gün, 20 dakikalık ek müdahale uygulandı: ÇEG'ye daha az etkilenmiş taraf ÜE'ye RR kullanılarak çapraz eğitim; KG'ye ise alt ekstremite egzersizleri verildi. Klinik ölçümler müdahale öncesi ve sonrasında yapıldı. Motor fonksiyon, Fugl Meyer Üst Ekstremite Değerlendirmesi (FM-ÜE), Action Research Arm Test (ARAT) ve Kutu ve Blok Testi (KBT) ile; kuvvet, el kavrama kuvveti, izometrik dirsek fleksiyon ve ekstansiyon kuvveti ölçümleriyle; günlük yaşam aktiviteleri Modifiye Barthel İndeksi (MBİ); yaşam kalitesi ise İnme Etki Ölçeği (İEÖ) ile değerlendirildi. Müdahalenin ardından grup içi analizlerde, ÇEG'de FM-ÜE toplam skoru (p<0,001), FM-ÜE proksimal (p<0,001) ve distal (p=0,011) alt skorları, ARAT (p=0,005), KBT (p=0,011), daha az ve fazla etkilenmiş taraf el kavrama kuvveti (p=0,034; p=0,007) ve izometrik dirsek fleksiyon kuvveti (p=0,047; p=0,001), daha fazla etkilenmiş taraf izometrik dirsek ekstansiyon kuvveti (p=0,008), MBİ (p=0,017) ve İEÖ'de (p<0,05) anlamlı gelişmeler bulundu. KG'de ise FM-ÜE toplam (p<0,001), FM-ÜE proksimal alt skoru (p<0,001), ARAT (p=0,017), KBT (p=0,018), daha fazla etkilenmiş taraf el kavrama kuvveti (p=0,013) ve izometrik dirsek ekstansiyon kuvveti (p=0,002), daha az ve fazla etkilenmiş taraf izometrik dirsek fleksiyon kuvveti (p=0,024; p<0,001), MBİ (p=0,021) ve İEÖ'de (p<0,05) anlamlı gelişmeler kaydedildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda, yalnızca FM-ÜE proksimal alt skorunda ÇEG lehine anlamlı farklılık bulundu (p=0,040). Bulgular, RR kullanılarak uygulanan çapraz eğitimin, inmede ÜE'nin proksimal motor fonksiyonlarının gelişmesinde rehabilitasyon programlarına alternatif bir strateji olarak katkı sağlayabileceğini göstermektedir.