Dönüşen bir iç Ege köylü-madenci topluluğu: Göçmen işçilerin gözünden Soma kömür havzası

301 ölüme sebep olan Mayıs 2014 Soma maden kazası Türkiye ve dünya tarihinin 21. Yüzyılda 'ki en büyük maden kazası olmuştur. Yeraltı madenciliği sektörü en yüksek ikinci iş kazası oranına sahip olmasına ve kazaya rağmen, Soma bölgesindeki madencilik hala popüler olmaya devam etmiştir. Madenciler çalışma arkadaşlarını, oğullarını ve babalarını kaybetmelerine rağmen neden madende çalışmaya devam ediyorlar? Bu tez, Kütahya yakınlarındaki küçük bir köyden gelen iç Ege köylü-madenci topluluğunun incelenmesiyle bu soruya cevap aramaktadır. Bu çalışma, yapılan saha araştırmasıyla birlikte arşiv araştırmasına da-yanmaktadır. Bu araştırma, Soma maden ocaklarında üç farklı tarihsel dönemde (1960-1980, 1980-2002 ve 2002-2020) çalışan üç kuşak erkek ve aileleriyle yapılan mülakatlara dayanarak, Türkiye'nin değişen sosyo-ekonomik bağlamına karşı değişen göç ve emek kalıplarını incelemektedir. Bu araştırma, madencilerin ve ailelerinin Türkiye'nin zaman için-de değişen genel sosyo-ekonomik koşulları ile ilgili deneyimlerinin mesleklerine bakış açılarını şekillendirdiğini savunuyor. Bu deneyimler; işsizlik oranlarının yükselmesi, işgücü fazlası, asgari ücretli sayısının yüksek olması ve kayıt dışılık; iç göç, tarımın dönüşümü; Türkiye'de sosyal politika ve emeklilik kalıplarının dönüşümü ile ilgidir. Bu sosyo-ekonomik gerçekler ve bölgedeki coğrafi şartlar göz önüne alındığında, maden işçisi aileler, Türkiye'deki diğer vasıfsız işlere kıyasla madencilik sektöründe çalışmayı, gelir, sosyal güvenlik, emeklilik yaşı ve çalışma saatleri açısından nispeten daha iyi koşullara sahip olarak görmektedir. Bu çalışma, literatüre üç bakımdan katkıda bulunur; bir, daha çok araştırma alanı olan Zonguldak/Karadeniz bölgesi yerine farklı bir coğrafi bölgeye (Ege) odaklanarak Türkiye'deki madenci toplulukları ile ilgili literatüre katkıda bulunmaktadır. İkinci olarak madenciliği, maden işçileri ve aileleri perspektiften analiz haline getirir, sadece erkek madenci işçilere odaklanmak yerine tüm aileye odaklanıp, madenciliği aile stratejisi olarak ele alır, üçüncüsü daha geniş bir zamanı kapsayarak inceler ve üç nesil madencilere odaklanarak geniş bir bakış açısı sunar ve zamanla değişen dinamikleri vurgulayarak literatüre katkıda bulunur.