İnsan kaynakları uygulamalarının örgütsel bağlılığa etkisinde psikolojik sermayenin aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, insan kaynakları uygulamalarının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisini ve bu ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolünü incelemektir. Çalışmada dört temel insan kaynakları uygulaması ele alınmıştır: işe alım ve yerleştirme, eğitim ve geliştirme, performans değerlendirme ile ücret ve yan haklar. Psikolojik sermaye değişkeni öz yeterlilik, iyimserlik, umut ve psikolojik dayanıklılık olmak üzere dört alt boyutuyla birlikte değerlendirilmiştir. Araştırmanın teorik bölümünde insan kaynakları yönetimi, psikolojik sermaye ve örgütsel bağlılık kavramları detaylı biçimde incelenmiş, literatürdeki gelişimleri ve aralarındaki ilişkiler kapsamlı bir bakış açısıyla ortaya konmuştur. Araştırmada nicel bir yöntem benimsenmiş, veri toplama aracı olarak yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Anket formunda İnsan Kaynakları Uygulamaları Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Psikolojik Sermaye Ölçeği yer almış; katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durumu, çalışma süresi gibi demografik bilgilerini belirlemeye yönelik sorular da eklenmiştir. Veriler, 5'li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde 2015 yılından sonra kurulmuş vakıf üniversitelerinde çalışan personel oluşturmaktadır. Örneklem, gönüllü katılım sağlayan toplam 388 çalışanla sınırlıdır. Veriler SPSS 27.0 programı ve PROCESS Macro 4 eklentisi kullanılarak detaylı biçimde analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, insan kaynakları uygulamalarının örgütsel bağlılık üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Ancak psikolojik sermayenin bu ilişkide aracılık rolü üstlenmediği görülmüştür. Ayrıca insan kaynakları uygulamalarının çalışanların psikolojik sermaye düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Öte yandan hem insan kaynakları uygulamalarının hem de psikolojik sermayenin, örgütsel bağlılık üzerinde ayrı ayrı anlamlı etkiler yarattığı ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar, insan kaynakları uygulamalarının çalışan bağlılığı açısından önemini desteklerken, psikolojik sermaye gibi bireysel faktörlerin daha kapsamlı biçimde araştırılmasına ve modellenmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.