İnsan parazitleri Acanthamoeba castellanii ve Leishmania tropica'ya karşı Xenorhabdus ve Photorhabdus bakteri sekonder metabolitlerinin etkilerinin araştırılması ve etken maddelerin belirlenmesi

Amaç: Xenorhabdus ve Photorhabdus cinslerine ait bakteri sekonder metabolitlerinin, insan protozoan parazitleri Acanthamoeba castellanii ve Leismania tropica'ya karşı biyoaktivitesinin tespit edilmesi. Materyal ve Yöntem: Tez çalışması kapsamında 5 adet Photorhabdus ve 22 adet Xenorhabdus bakteri türü kullanılmıştır. Çalışmada yabanıl tip bakterilerle biyoaktivite deneyleri tamamlandıktan sonra, en yüksek aktivite gösteren türlere ait promotor bölgesi değiştirilmiş mutant bakteriler elde edilmiştir. Bu bakteriler özel olarak tek bir sekonder metabolitin üretilmesinden sorumludur. Daha sonra mutant bakterilerle de biyoaktivite deneyleri tamamlanıp, antiprotozoal etkiden sorumlu maddelerin tespiti gerçekleştirilmiştir. XAD reçinesi yöntemi kullanarak bu maddelerin saflaştırılması da gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Test edilen bakterilerden Photorhabdus'larda herhangi bir antiprotozoal aktivite görülmemişken, Xenorhabdus cinsine ait bazı türlerde yüksek antiprotozoal etki tespit edilmiştir. Mutant bakterilerle yürütülen deneyler sonucu etken biyoaktiviteden sorumlu maddelerin fabclavinler, xenocoumacinler ve PAX peptidler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler, belirlenen bu antiprotozoal birleşiklerin, gelecekte insan parazitlerinin baskılanmasında alternatif, yeni ve etkili ilaçların geliştirilmesi için önemli potansiyele sahip olduklarını ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Leismania tropica, Acanthamoeba castellanii, Xenorhabdus, Photorhabdus, Sekonder metabolitler, Antiprotozoal maddeler