İnsan yumurtalık kanseri hücre hattında (Ovcar-3) zoledronik asit ve Gossypol'un sitotoksik ve apoptotik etkilerinin araştırılması

Yumurtalık kanseri jinekolojik malign kanserler içinde en yaygın ölüm sebebidir. Epitelyal yumurtalık kanseri tüm yumurtalık kanserlerinin %90'ını oluşturmaktadır. Teşhis konulduğunda hastaların çoğu III ya da IV. evrede olup, kötü prognoza sahiptir. Yumurtalık kanserli hastalarda optimal kemoterapik cevap almada en iyi yaklaşım, kombinasyon veya ardışık kemoterapi uygulamalarıdır. Nükseden yumurtalık kanseri tedavisinde ise en büyük problem çoklu ilaç direncidir. Bundan dolayı, OVCAR-3 gibi yumurtalık kanseri hücre modelleri üzerinde yeni ilaç kombinasyon tedavilerinin araştırılması büyük önem taşır. Gossypol (GP), pamuk bitkisinden (Gossypium species) izole edilen antitümör özellikleri olan yeni bir ilaç adayıdır. Zoledronik asit (ZA), üçüncü nesil bisfosfonatlardan biri olup, çoğalmayı engelleyici ve apoptozu uyarıcı özellikleri birkaç kanser hücre hattında gösterilmiştir.Birincil amaç, ZA ve GP'nin OVCAR-3 hücreleri üzerindeki sitotoksik ve apoptotik etkilerini belirlemektir. İkinci amaç; ZA ve GP'yi sabit ve değişen oranlarda kombine ederek, kombinasyonlarının sitotoksik ve apoptotik etkilerini saptamaktır. Üçüncü amaç ise, nükseden yumurtalık kanserinin tedavi seçeneklerine dolaylı olarak katkıda bulunmaktır.İnsan yumurtalık kanseri hücre hattı OVCAR-3, RPMI 1640 besiyerinde çoğaltıldı ve canlılıkları tripan mavisinin dışa atılımı yöntemiyle belli aralıklarla izlendi. ZA ve GP'nin stok solüsyonları hazırlanarak her deneyde yeni aliquat kullanıldı. Kuyucuk başına 104 hücre ZA ve GP'nin artan konsantrasyonlarıyla 24, 48 ve 72 saat muamele edildi. IC50 dozları 72 saatlik inkübasyon sonunda doz-cevap eğrileri çizilerek belirlendi. Sitotoksisiste XTT kolorimetrik testiyle ve apoptoz ELISA tabanlı apoptoz dedeksiyon kitiyle saptandı. apoptotik veriler kaspaz 3/7 aktivitesi ölçülerek doğrulandı. Tüm deneyler üç kez tekrarlandı ve sonuçlar ortalama olarak ve standart sapmalarıyla birlikte verildi. İlaç kombinasyonlarındaki sinerji, medyan etki denklemini ve kombinasyon indeks (CI) yöntemlerini kullanan CalcuSyn yazılımıyla hesaplandı.ZA ve GP için IC50 değerleri sırasıyla 14 ve 25 µM olarak belirlendi. Gossypolün 72. saatteki en etkili sitotoksik dozu 80 µM olarak saptanırken, ZA'nın 50 µM idi. Hem ZA hem de GP hücre çoğalmasını zamana ve doza bağlı olarak inhibe ettiği gösterildi. ZA ve GP kombinasyonu aşağıdaki oran ve kombinasyonlarda sinerjistik sitotoksik etki göstermiştir; 1:104 (2,5 nM ZA+25 µM GP), 1:3 (5 µM ZA+15 µM GP). ZA-GP kombinasyonunun CI değerleri yukarıdaki konsantrasyonlarda 0,285, 0,163 olarak tespit edildi. Düşük CI değerleri güçlü sinerjizm göstergesi olarak yorumlandı. Aynı CI değerleri, ZA ve GP'nin sinerjistik bulunan dozları, sabit oran ve azalan katlı konsantrasyonlarda uygulandığında ise korunamadığı tespit edildi. İlaçların tek tek uygulanmasıyla elde edilen 72. saatteki apoptoz yüzdeleri kombine uygulamalarıyla karşılaştırıldı. Elde edilen apoptotik veriler kaspaz 3/7 enzim aktivitesindeki artışla doğrulandı.Bu çalışma gossypolün ve ZA-GP kombinasyonunun OVCAR-3 yumurtalık kanseri hücrelerine sitotoksik ve apoptotik etkilerinin belirlendiği ilk araştırmadır. ZA-GP kombinasyonunun OVCAR-3 hücreleri üzerinde önemli sitotoksik ve apoptotik etkileri olduğu gösterildi. Bu ön çalışma ZA-GP kombinasyonunun nükseden yumurtalık kanserinin tedavisinde umut verici bir kombinasyon tedavisi olabilir. Bu nedenle, ZA-GP kombinasyonunun belirlenen etkilerinin diğer yumurtalık kanseri hücre hatlarında da araştırılması gerekmektedir.Anahtar kelimeler: Apoptotik etki, Gossypol, İnsan Yumurtalık Kanseri Hücre Hattı OVCAR-3, Sinerjizm, Sitotoksisite, Zoledronik asit.