Yarı başkanlıkta kurumsal sorun: Moğolistan örneği

Demokratik kurumlar çerçevesinde ortaya çıkan sorunlardan biri de kurumsal sorun ve demokratik kurumların istikrarsızlığını etkileyen iç ve dış etkenlerden kaynaklanan istikrarsızlıktır. Devlet yapısının şekli olan yarı başkanlık, demokratik geçiş ve konsolidasyon konularında farklı etkilere sahiptir. Bu bağlamda temel argüman, yarı başkanlık sisteminin kurumsal sorunları olabildiğince düşük tutarak kurumsal istikrarı sağlayıp demokrasiyi destekleyip desteklemediği, yoksa tam tersine yarı başkanlık sisteminin kurumsal sorunları şiddetlendirerek siyasi istikrarsızlık yaratıp demokrasiyi çökerttiğidir. Bu nedenle, ana araştırma sorusu "Yarı başkanlık sisteminde demokratik kurumların sorunları etkileyen ana faktörlerin karşılıklı ilişkileri nelerdir" olarak tanımlanmıştır. Bu sistem, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin sonuçlarına bağlı olarak dört ana birlikte yaşama durumu, bölünmüş bir azınlık hükümeti, bölünmüş bir hükümet ve birleşik bir çoğunluk hükümeti oluşturur. Bu durumlar demokratik kurumlar arasında sorunlar yaratır. 1990'lardan beri demokratik bir geçiş yaşayan komünizm sonrası ülkelerin çoğu, Moğolistan da dahil olmak üzere yarı başkanlık sistemini seçti. Dolayısıyla bu çalışmaya göre 1992-2020 döneminde Moğolistan'da yaşanan bu durumlarda kurumlar arası temel sorunlar hükümetin istikrarsızlığına yol açmış ancak demokrasinin gerilemesine veya çökmesine yol açmamıştır. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sorun, Birlikte Yaşama, Bölünmüş Hükümet, Bölünmüş Azınlık Hükümeti, Moğolistan, Yarı Başkanlık ve Birleşik Çoğunluk Hükümeti.