İntakt ratlarda aromataz enzim inhibitörlerinden letrazol ve anastrazolün kemik mineral dansitesi ve kemik rezorbsiyon ve formasyon belirteçlerine etkilerinin araştırılması

1. ÖZETAromataz inhibitörleri reprodüktif dönemde yeni endikasyonlarlakullanılmaya başlanmaktadır. Mevcut çalışma bu ilaçların intakt ratlarda kemikdansitesi ve kemik dönüşüm belirteçlerine etkilerinin araştırılması amacıylaplanlandı. Bu amaçla, aromataz inhibitörlerinden letrazol ve anastrazolün iki farklıdozunun kemik mineral dansitesine, uterus over ağırlıklarına, serum östradiol,androstenedion, testosteron, dehidroepiandrosteron (DHEA), dehidroepiandrosteron-sülfat (DHEA-S) ve kemik dönüşüm belirteçlerinden osteokalsin ve pridinolindüzeylerine etkileri incelendi.Bu amaçla, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Deneysel Araştırmalar Merkezi(FÜTDAM)'dan temin edilen, 50 adet intakt dişi rat aşağıdaki gruplara ayrıldı ve 16hafta süreyle günlük gavaj şeklinde ilaç uygulandı.Grup 1 (n:10): Kontrol 2 ml salineGrup 2 (n:10): Letrazol 1 mg/kgGrup 3 (n:10): Letrazol 2 mg/kgGrup 4 (n:10): Anastrazol 0.1 mg/kgGrup 5 (n:10): Anastrazol 0.2 mg/kgSonuçların karşılaştırılmasında, tek yönlü varyans analizi, gerektiğinde posthoc Tukey's HSD testi uygulandı, p<0,05 anlamlı kabul edildi. İstatistik işlemleriSPSS 11.0 Windows paket programı kullanılarak gerçekleştirildi.Letrazol ve anastrazolün iki dozu, femur ve vertebra kemik mineraldansitesinde değişiklik yapmadı. Her iki ilaç dozları uterusta ağırlık azalmasıoluşturdu (p<0.001). Letrazolün her iki dozunun overlerde ağırlık artışı yaptığı(p<0.001), anastrazol gruplarının etkilerinin olmadığı gözlendi. Her iki ilaç, tümxiidozlarda serum östrojen seviyelerini azalttı (p<0.001). Letrazol uygulanmasıyla tümandrojenlerin arttığı (p<0.05), anastrazol kullanımında ise sadece androstenediondüzeyinin arttığı görüldü (p<0.05). Letrazol yüksek dozunun kemik formasyonbelirteci osteokalsini arttırdığı (p<0.05), anastrazol yüksek dozunun ise rezorbsiyonbelirteci pridinolini arttırdığı gözlendi (p<0.05).Bulgularımız, intakt ratlarda letrazol ve anastrazol kullanımının, kemikdansitesi üzerine belirgin etki göstermediğini düşündürmektedir. Letrazolün kemikformasyonunu, anastrazolün ise kemik rezorbsiyonunu artırıp artırmadığının ve budeğişikliklerin kemik mineral yoğunluğunu etkileyip etkilemediğinin tam olarakanlaşılabilmesi için ilave çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: rat, letrazol, anastrazol, kemik mineral dansitesi,osteokalsin, pridinolinxiii